Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
20 treff

Nynorskordboka 20 oppslagsord

usådd

adjektiv

Tyding og bruk

som det ikkje (enno) er sådd eller dyrka noko på
Døme
  • usådde åkrar
Artikkelside

vårsæde, vårsåd

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

kornslag som blir sådd om våren og hausta same året
Artikkelside

hauste

hausta

verb

Opphav

norrønt hausta, opphavleg ‘bli haust’

Tyding og bruk

  1. samle inn og få avlinga under tak
    Døme
    • vi kjem til å hauste tidleg i år;
    • eg har hausta inn epla;
    • ho hausta honningen frå bikubene;
    • dei haustar inn kveiten allereie
  2. i overført tyding: få (2, 1) eller oppnå noko som løn eller resultat av ein innsats
    Døme
    • ho hausta stor applaus frå tilhøyrarane;
    • han hausta anerkjenning for arbeidet

Faste uttrykk

  • det haustast
    det går mot haust
    • det haustast og trea blir gule
  • ein haustar som ein sår
    ein får dei resultata ein fortener
  • hauste fruktene av noko
    nyte fordelane av eit (godt) utført og kanskje vanskeleg arbeid
    • no kan ho endeleg hauste fruktene av ti års hardt arbeid
  • hauste juletreet
    ta pynten av juletreet
  • hauste storm
    få sterk kritikk for noko;
    jamfør så vind og hauste storm
    • dei har hausta stor storm med planane sine
  • så vind og hauste storm
    seie eller gjere noko tilsynelatande lite som får uventa negative konsekvensar
    • dei har sådd vind og hausta storm med forslaget sitt
Artikkelside

sæde 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt sæði; av såd

Tyding og bruk

  1. frø som ein skal så eller har sådd;
    Døme
    • sædet er kome i jorda
  2. grøde (2, 1) av korn på åker
Artikkelside

haustbygg

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Tyding og bruk

bygg (1, 1) som blir sådd om hausten og hausta sommaren året etter
Artikkelside

så til

Tyding og bruk

spreie korn eller frø ut over eit område;
Sjå: så
Døme
  • nybrotet vart sådd til med timotei
Artikkelside

såd

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt sáð; av så (6

Tyding og bruk

frø ein skal så eller har sådd;
Artikkelside

så 6

verb

Opphav

norrønt sá

Tyding og bruk

  1. spreie ut eller leggje korn eller frø i jorda for at dei skal spire
    Døme
    • så korn;
    • han sår gulrøter og salat;
    • han sådde paprika på balkongen
  2. i overført tyding: leggje grunnlaget for noko
    Døme
    • organisasjonen ynskjer å så hat og vald;
    • så frø til nye konfliktar

Faste uttrykk

  • som ein sår, skal ein hauste
    ein får den skjebnen ein har gjort seg fortent til
  • så til
    spreie korn eller frø ut over eit område
    • nybrotet vart sådd til med timotei
Artikkelside

haust

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt haust

Tyding og bruk

  1. årstid mellom sommar og vinter (som jamnast femner om månadene september, oktober og november)
    Døme
    • det har ikkje vore mange solskinsdagar denne hausten;
    • neste haust blir nok vêret betre;
    • i fjor haust flytta dei til byen;
    • til hausten skal han byrje å studere
  2. i meteorologien, i Noreg: tidsrom da middeltemperaturen ligg mellom 10 °C og 0 °C
  3. produkt av det som er sådd eller planta;
    Døme
    • ein god haust
  4. i overført tyding: resultat av ein bestemt innsats

Faste uttrykk

Artikkelside

brakk 2

adjektiv

Opphav

same opphav som brakk (1

Tyding og bruk

om mark: som ikkje blir dyrka lenger;
ikkje sådd;
ubrukt, unytta
Døme
  • gjere brakk jord om til beitemark

Faste uttrykk

  • liggje brakk
    1. om jord: liggje unytta
      • matjord som ligg brakk
    2. i overført tyding: ikkje vere i aktivitet;
      liggje nede
      • partiorganisasjonen låg brakk
Artikkelside