Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
38 treff

Nynorskordboka 38 oppslagsord

gammalsvensk, gamalsvensk

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Tyding og bruk

eldre nemning for svensk språk i eldre tid, særleg perioden frå cirka 1200 til 1526;
Artikkelside

fornsvensk

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Tyding og bruk

svensk språk i eldre tid, særleg perioden frå cirka 1200 til 1526
Artikkelside

fertil

adjektiv

Opphav

av latin ferre ‘bere’

Tyding og bruk

  1. som kan få avkom;
    som gjev moglegheit eller sannsyn for å få avkom;
    Døme
    • kvinner i fertil alder;
    • den mest fertile perioden av menstruasjonssyklusen
  2. om plante: som ber frø eller sporar
Artikkelside

beiteslepp

substantiv inkjekjønn eller hankjønn

Opphav

av beite (3 og slepp (2

Tyding og bruk

  1. det å sleppe husdyr på beite om våren
  2. tidspunkt da ein slepper dyra på beite
    Døme
    • perioden frå beiteslepp til sanking
Artikkelside

totusental

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. i bunden form eintal: perioden frå år 2000 til 2099;
    det 21. hundreåret
    Døme
    • på totusentalet
  2. i bunden form eintal: perioden frå år 2000 til år 2010
    Døme
    • songen var populær på totusentalet
Artikkelside

utefront

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

særleg om perioden 1940–45, i bunden form: fellesnemning for militære og sivile nordmenn som slåst mot tyskarane utanfor Noreg;
til skilnad frå heimefront
Artikkelside

seglskutetid

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

i bunden form eintal: perioden mellom 1400 og byrjinga av 1900-talet då transporten hovudsakleg gjekk med seglskuter
Døme
  • dampskipa gjorde slutt på seglskutetida
Artikkelside

verdskrig

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

krig mellom stormakter

Faste uttrykk

  • den andre verdskrigen
    verdsomfattande krig i perioden 1939 til 1945
    • under den andre verdskrigen;
    • eit anlegg frå andre verdskrigen;
    • utviklinga etter 2. verdskrigen har gått i ei anna lei
  • den første verdskrigen
    verdsomfattande krig i perioden 1914 til 1918
    • under den første verdskrigen;
    • i åra etter første verdskrigen;
    • utbrotet av den 1. verdskrigen
Artikkelside

rekneskap

substantiv hankjønn

Opphav

av lågtysk rekenschap; av rekne

Tyding og bruk

  1. oversikt over inntekter og utgifter, aktiva og passiva
    Døme
    • føre rekneskap;
    • revidere ein rekneskap
  2. utgreiing, forklaring;
    Døme
    • partiet la fram den politiske rekneskapen for perioden

Faste uttrykk

  • halde rekneskap med
    halde oversikt over
    • han held nøye rekneskap med kor mange timar han har jobba
  • stå til rekneskap for noko
    stå til ansvar for noko
    • dei ansvarlege må stå til rekneskap for feilen
Artikkelside

periode

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk , av peri- og hodos ‘veg’

Tyding og bruk

  1. avgrensa tidsrom;
    Døme
    • han har periodar med for mykje arbeid;
    • vi har hatt ein periode med mykje regn
  2. så lang tid som ein tilbakevendande prosess varer før han blir gjenteken;
    Døme
    • perioden i ei pendelrørsle
  3. i astronomi: omløpstida til ein himmellekam
  4. i språkvitskap: språkleg heilskap som kan stå aleine;
    del av ein tekst som står mellom to store skiljeteikn (det vil seie punktum, spørjeteikn og utropsteikn);
  5. i matematikk: rekkje av tal som stadig blir gjentekne
  6. i musikk: gruppe av takter som høyrer saman (i tradisjonell musikk 8 eller 16)

Faste uttrykk

  • geologisk periode
    lengre tidsrom i historia til jorda
Artikkelside