Avansert søk

Nynorskordboka 7 oppslagsord

uformell

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje er formell;

uhøgtideleg

Døme

ho er nokså uformell;
uformelle møte;
eit uformelt antrekk

læringsarena

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

stad eller høve der ein lærer noko, formelt eller uformelt

Døme

skulen er den største læringsarenaen vi har;
klubben var ein god læringsarena

tenkje, tenke

tenkja, tenka

verb

Opphav

av norrønt þekkja med påverknad frå lågtysk denken

Tyding og bruk

binde saman førestillingar til tankar, drive tankeverksemd;
resonnere
Døme
- tenkje logisk;
- tenkje seg til resten;
- tenkje ut ei løysing;
- tenkje før ein taler;
- sitje og tenkje;
- eg tenkjer betre når eg skriv;
- det var rart, tenkte han
- brukt som adjektiv:
  eit tenkjande menneske;
  tenkjande vesen
rette medvitet mot noko
Døme
- det ein ikkje kan få, nyttar det lite å tenkje på;
- eg tenkjer ofte på deg;
- tenkje bakover i tida;
- ho kom til å tenkje på ei historie
førestille seg
Døme
- eg kan tenkje meg at det var vanskeleg;
- ei slik løysing er lett å tenkje seg
- brukt som adjektiv:
  eit tenkt døme
rå seg til, ha i sinne, ha som plan;
etle (1)
Døme
- kva har du tenkt å gjere?
- tenkje på å gå;
- som tenkt, så gjort
ha omsorg eller tanke for
Døme
- ikkje tenk på meg;
- dei er gode til å tenkje på andre
ha som synspunkt;
meine (3), synast (3)
Døme
- kva tenkjer du om saka?
- ikkje bry seg med kva dei andre tenkjer;
- dei tenkte det var lurt å byrje tidleg
brukt for å uttrykkje overrasking
Døme
- tenk det!
- tenkje seg til at eg skulle sjå deg her

Faste uttrykk

ha tenkt til
ha som plan;
skulle (1), vilje (2, 4), kome til å (1)
dei har tenkt til å gifte seg;
skeiseløparen har tenkt til å leggje opp;
hunden har tenkt til å bade
kunne tenkjast
vere mogleg
det kan tenkjast at dei har gløymt heile greia
kunne tenkje seg
ha hug til;
ynskje seg
ein kunne tenkje seg ei pause no og då;
eg kan tenkje meg litt godt å drikke til maten
tenkje etter
samle tankane;
fundere (2), grunde
når eg tenkjer etter, så trur eg det finst ei løysing
tenkje framover
tenkje på tida som er framfor ein;
planleggje
vi må tenkje framover, på komande generasjonar
tenkje gjennom
gruble over noko;
fundere på
tenkje gjennom spørsmålet;
ta seg tid til å tenkje gjennom saka
tenkje høgt
snakke med seg sjølv;
gje uformelt uttrykk for meininga si
lat oss tenkje høgt om korleis vi skal handtere dette
tenkje om att
revurdere meininga si, tru om att
om du trur det, må du tenkje om att
tenkje over
1. vere merksam på
  ein må tenkje over korleis ein snakkar
2. tenkje grundig på;
  gruble, fundere
  tenkje over livet sitt
tenkje seg om
grunde over noko i tankane;
gruble, tenkje etter
tenkje seg om to gonger;
tenkje seg om før ein seier noko
tenkje sitt
gjere seg opp si eiga meining
dei tenkjer no sitt om det heile
tenkje så det knakar
tenkje grundig
han tenkte så det knaka
tenkje ut
finne fram til noko ved tankeverksemd;
kome opp med
tenkje ut ein slu plan
vere tenkt til
vere etla til;
vere mynta på
pengane er tenkte til nye datamaskinar

prate

prata

verb

kløyvd infinitiv: prata

Tyding og bruk

samtale uformelt;
drøse (2, svalle (1, røde (4, snakke
Døme
- dei prata om gamle dagar;
- prate politikk;
- kva pratar du om no?
- eg prata med sjefen i går
vrøvle, vase (3, tøve
Døme
- prate noko bort;
- prate tull

tjatre

tjatra

verb

Opphav

same opphav som tjadre

Tyding og bruk

lage skjerande lydar;
skvatre
Døme
- ei skjor som tjatrar
prate uformelt;
skravle (2, tjadre
Døme
- dei tjatra ustanseleg

tenkje høgt

Tyding og bruk

snakke med seg sjølv;

gje uformelt uttrykk for meininga si;

Sjå: tenkje

Døme

lat oss tenkje høgt om korleis vi skal handtere dette

daude 2

dauda

verb

Tyding og bruk

om dyr eller uformelt om folk: døy, krepere

Døme

eg trur eg daudar;
fluga dauda av seg sjølv