Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
70 treff

Nynorskordboka 70 oppslagsord

samskipnad

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

lag av einskildmedlemer eller særlag som har eit sams føremål;
Døme
  • lag og samskipnader
Artikkelside

ærespresident

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

person som ein organisasjon, samskipnad eller liknande har gjeve tittelen president som ei ærevising, og som er friteken for dei pliktene ein president til vanleg har;
jamfør æresmedlem
Døme
  • vere ærespresident i forbundet
Artikkelside

æresmedlem

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

person som er vald til medlem av foreining, samskipnad eller liknande som ei ærevising, og som vanlegvis ikkje har plikter som å betale kontingent eller liknande
Døme
  • bli utpeikt til æresmedlem av idrettsforeininga
Artikkelside

velstyrt

adjektiv

Tyding og bruk

som blir styrt på ein god måte;
Døme
  • ein velstyrt samskipnad
Artikkelside

bunt

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk, same opphav som tysk Bund ‘knippe, samskipnad, lag’; samanheng med binde

Tyding og bruk

  1. noko einsarta som er samla tett og halde saman med band eller liknande;
    Døme
    • ein bunt med gulrot;
    • ta med seg ein boge og ein bunt pilar
  2. samling av einsarta smale, lange ting som opptrer parallelt
    Døme
    • ein bunt strålar;
    • ein bunt med nerveceller

Faste uttrykk

  • heile bunten
    alle saman;
    heile gjengen
Artikkelside

sosietet

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk; frå latin, av socius ‘forbundsfelle’

Tyding og bruk

  1. gruppe av folk med sams meiningar, føremål, tru osv.;
  2. i bunden form eintal: dei finare krinsane i selskapslivet
    Døme
    • høyre til sosieteten
Artikkelside

soroptimist

substantiv hankjønn

Opphav

av latin sorores optimae ‘dei beste systrene’

Tyding og bruk

medlem av verdsfemnande samskipnad av kvinner frå ulike yrke med same føremålet som rotaryklubbane
Artikkelside

sjølvbyggjarlag, sjølvbyggarlag

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

samskipnad av sjølvbyggjarar
Artikkelside

selskap

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå lågtysk, av selle ‘kamerat’, opphavleg ‘samling av kameratar’; jamfør norrønt selskapr

Tyding og bruk

  1. Døme
    • eg såg han i selskap med ein framand mann;
    • kan du halde meg med selskap ei stund?
    • eg er redd tenåringen er komen i dårleg selskap;
    • han fekk seg hund for selskaps skuld
  2. sosial samkome;
    Døme
    • skal du ha selskap på bursdagen din?
    • vi er bedne i selskap neste helg
  3. samling av folk;
    gruppe av menneske
    Døme
    • selskapet sit til bords no
  4. økonomisk verksemd
  5. samskipnad med eit visst føremål;
    Døme
    • eit vitskapleg selskap

Faste uttrykk

  • det gode selskap
    den fornemme og kultiverte delen av samfunnet;
    ei leiande gruppe
    • etter skandalen vart ho kasta ut av det gode selskap
Artikkelside

ring 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt hringr

Tyding og bruk

  1. smal og tynn sirkelrund ting med hol i midten
    Døme
    • gå med ring på fingeren;
    • ein okse med ring i nasen;
    • pumpe luft i ringane på ein sykkel
  2. sirkelforma linje;
    Døme
    • ring rundt månen varslar snø;
    • glasa set ringar på bordet;
    • danse i ring;
    • gå i ring
  3. podium med tau rundt til boksekamp;
  4. lag, organisasjon
  5. samskipnad av bedrifter som vil kontrollere ein marknad

Faste uttrykk

  • dei olympiske ringane
    symbol for olympiske leikar med fem ringar i ulike fargar som står for venskap mellom dei fem verdsdelane
  • ringen er slutta
    noko er fullført eller ført tilbake til utgangspunktet
  • slå ring om
    verne, beskytte
    • slekt og vener slo ring om han
  • som ringar i vatnet
    om rykte eller nyhende: som fort blir kjent av mange;
    som eld i tørt gras
Artikkelside