Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
12 treff

Nynorskordboka 12 oppslagsord

hyllest

substantiv hokjønn

Opphav

jamfør norrønt hollosta ‘truskap’

Tyding og bruk

god mottaking;
Døme
  • ta imot hyllesta frå folket
Artikkelside

ære 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt æra; frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. heiderleg omdøme;
    Døme
    • vinne ære;
    • trå etter rikdom og ære;
    • det står mykje ære på spel
  2. teikn på vyrdnad eller påskjøning;
    Døme
    • det var ei stor ære å få ei slik utmerking;
    • ha den tvilsame æra av å bli utskjelt;
    • kjenne det som ei ære å bli spurd
  3. kjensle hos det einskilde mennesket av indre verd;
    Døme
    • ho bar inga ære i seg;
    • dette går på æra mi;
    • få erstatning for tapt ære;
    • krenkje æra til nokon;
    • setje æra si inn på noko
  4. Døme
    • ikkje ha ære i livet;
    • eg er ein mann av ære
    • i høgtideleg lovnad:
      • underskrive sjølvmeldinga på ære og samvit
  5. handling eller oppgåve (på vegner av eller til ære for nokon);
    Døme
    • gjere nokon ei ære;
    • den eine æra er den andre verd

Faste uttrykk

  • gjere ære på
    rose eller hylle (nokon)
    • dei gjorde ære på forfattaren under lanseringa
  • gå på æra laus
    ramme eller krenkje ærekjensla til nokon
    • dei dårlege resultata går på æra laus
  • ha/få æra for
    vere den som fortener ros for (noko)
    • dei frivillige har all æra for framgangen;
    • mor mi skal få mykje av æra for at eg hadde ein så fin barndom
  • på ære og samvit
    brukt som høgtideleg lovnad
    • eg lovar på ære og samvit å hjelpe deg
  • til ære for nokon
    for å heidre eller hylle nokon
    • monumentet er til ære for dei som omkom i ulykka;
    • songen er til ære for deg
  • vise nokon den siste æra
    vere til stades i gravferda til nokon
  • ære vere
    brukt for å uttrykkje stor takksemd eller heider til nokon
    • ære vere dei som tok kampen for eit meir likestilt samfunn
Artikkelside

tilrop

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

rop retta til nokon, som åtvaring, uttrykk for misnøye, hyllest eller liknande
Døme
  • talaren vart møtt med piping og tilrop;
  • oppmuntrande tilrop
Artikkelside

gullstol

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

sitjeplass som to personar lagar av hendene sine

Faste uttrykk

  • bere/lyfte på gullstol
    bere som heider eller hyllest
    • professoren vart boren på gullstol;
    • vi lyftar vinnaren på gullstol
Artikkelside

tributt

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin, av tribuere ‘dele ut, betale skatt’; samanheng med tribun

Tyding og bruk

  1. Døme
    • yte nokon sin tributt
  2. om eldre forhold: avgift, skatt
Artikkelside

bere/lyfte på gullstol

Tyding og bruk

bere som heider eller hyllest;
Sjå: gullstol
Døme
  • professoren vart boren på gullstol;
  • vi lyftar vinnaren på gullstol
Artikkelside

akklamasjon

substantiv hankjønn

Uttale

aklamasjoˊn

Opphav

av latin acclamatio ‘tilrop’, av acclamare ‘rope til’

Tyding og bruk

sterk hyllest, særleg med handklapp
Døme
  • vedta eit framlegg med akklamasjon;
  • styret vart valt med ståande akklamasjon
Artikkelside

hyllestkonsert

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

konsert arrangert som hyllest av nokon, særleg musikarar
Artikkelside

folkehyllest

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

hyllest frå folket;
Artikkelside

folkefagning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

hyllest frå store delar av folket;
Artikkelside