Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
350 treff

Nynorskordboka 350 oppslagsord

framfor, framføre 1

preposisjon

Tyding og bruk

  1. Døme
    • matta framfor senga;
    • liggje like framfor nasen på ein;
    • gå framfor meg!
    • sjå framfor seg;
    • ‘g’ blir uttalt ‘j’ framfor ‘i’;
    • stå framfor ei forsamling;
    • stå framfor eit problem;
    • ha tida framfor seg
  2. heller enn, i staden for, framom
    Døme
    • velje pengar framfor ære;
    • denne planen har føremoner framfor den andre;
    • eg byrjar å gå framfor å stå og vente

Faste uttrykk

  • framfor alt
    meir enn noko anna;
    først og fremst
Artikkelside

fortrinnsrett

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

rett til å gå framfor;
Døme
  • nytte fortrinnsretten sin;
  • syklar har fortrinnsrett
Artikkelside

timepris

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

sum ein må betale for kvar time ein bruker eller leiger ei teneste;
til skilnad frå fastpris
Døme
  • timeprisen ligg på rundt to tusen kroner;
  • ofte kan det vere lønsamt å velje timepris framfor fastpris
Artikkelside

teoretisering

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å leie ut teoriar om noko
    Døme
    • eg saknar ei tydelegare teoretisering av problemet
  2. overdriven hang til eller fokus på teoretiske sider ved noko framfor praktisk utøving
    Døme
    • dei praktiske faga inneheld for mykje teoretisering
Artikkelside

teoritung

adjektiv

Tyding og bruk

som i hovudsak handlar om eller gjer bruk av teoretisk kunnskap framfor praktisk øving
Døme
  • ei teoritung utdanning;
  • eg trivst ikkje med ein altfor teoritung skulekvardag
Artikkelside

slått 3

adjektiv

Opphav

av slå (2

Tyding og bruk

som er sett ut av spel;
overvelda;
  • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
    • dei gjekk av bana som eit slått lag;
    • dei slåtte laga
  • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
    • laget er slått;
    • begge laga vart slått
Artikkelside

tilbakedradd, tilbakedratt

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som er dradd tilbake;
    • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
      • ei tilbakedradd bok;
      • fleire tilbakedradde bøker
    • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
      • boka er tilbakedradd;
      • bøkene er tilbakedradd
  2. som lever eller går føre seg stille og borte frå det offentlege;
    • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
      • ho lever eit tilbakedradd liv;
      • dei lever tilbakedradde liv
    • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
      • ho er tilbakedradd;
      • dei er tilbakedradd
Artikkelside

uviss

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som tvilar eller nøler;
    tvilande, tvilrådig
    Døme
    • vere uviss på seg sjølv;
    • vere uviss på kva ein skal gjere;
    • bli ståande uviss framfor døra
  2. som ein ikkje kan vite noko om;
    Døme
    • framtida er uviss;
    • det er uvisst korleis det går
Artikkelside

gevær

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå tysk; samanheng med verje (2

Tyding og bruk

Faste uttrykk

  • i gevær
    med våpen;
    i full beredskap
  • presentere gevær
    gjere honnør ved å halde geværet loddrett framfor brystkassa med munninga opp
  • på aksel gevær!
    brukt i militært kommandorop om å kvile eit gevær mot skuldra
Artikkelside

hen 1

pronomen

Opphav

gjennom svensk hen, frå finsk hän

Tyding og bruk

  1. brukt for å vise til ein person når kjønn er ukjent, uvesentleg eller blir halde skjult;
    han/ho, han eller ho, vedkomande (1
    Døme
    • eleven må vise kva hen har lært;
    • pasienten seier hen har vore sjuk lenge;
    • kjøparen må få dei opplysningane hen har krav på;
    • kva meiner ein grekar når hen seier ‘kalimera’?
  2. brukt for å vise til ein person som føretrekkjer pronomenet ‘hen’ framfor ‘han’ eller ‘ho’
    Døme
    • kor er Kim, har nokon sett hen?
    • hen er ikkje-binær
Artikkelside