Avansert søk

Nynorskordboka 1011 oppslagsord

berre 2

berra

verb

Opphav

norrønt bera

Tyding og bruk

gjere berr;

vere berr

Døme

berre innpå skinnet

berre 1

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

berr mark;

berr stad

berre 2

subjunksjon

Tyding og bruk

innleier ei leddsetning som uttrykkjer vilkår;
(eine og aleine) dersom, når
Døme
- ho kunne nok greie det berre ho fekk litt hjelp;
- berre han ikkje forsov seg, ville alt gå bra
innleier ei leddsetning som uttrykkjer ynske eller frykt
Døme
- berre det ikkje blir krig;
- berre det var overstått!

berre 4

adverb

Opphav

Tyding og bruk

ikkje meir eller fleire enn;
ikkje noko anna enn;
einast, aleine
Døme
- han er berre 10 år gammal;
- det er ikkje lite berre det;
- det var berre moro;
- det er berre eg som kjem;
- eg har det berre bra
brukt til å uttrykkje atterhald
Døme
- ho var flink, ho kunne berre ha vore litt raskare
brukt til å streke under eit vilkår eller ynske
Døme
- det skader ikkje å krangle når det berre ikkje kjem til slagsmål;
- den som berre er dum nok, trur på kva det skal vere;
- hadde vi berre hatt meir pengar
brukt til å streke under ei oppmoding eller eit påbod:
Døme
- berre kom inn!
- det er berre å forsvinne

Faste uttrykk

berre blåbær
noko som er lite å bry seg om;
ein bagatell
berre ikkje
så nær som;
utan (2, 4)
alle såg det, berre ikkje han
berre sorga
mislukka, utan lyspunkt
berre så vidt
med svært knapp margin;
i svært liten grad
det var berre så vidt dei greidde seg
det skulle berre mangle
brukt for å uttrykkje at noko er sagt eller gjort med glede eller som noko sjølvsagt
ikkje berre berre
ikkje så heilt lett;
krevjande

berr

adjektiv

Opphav

norrønt berr

Tyding og bruk

ikkje (over)dekt, udekt;
naken, snau (2
Døme
- vere berr på halsen;
- blomstre på berr kvist
openberr, synleg
Døme
- sanninga ligg ikkje alltid berr for auga
- brukt som adverb: klart, tydeleg
  det skein så bert for henne korleis det var
ublanda;
rein (3, skir;
jamfør berre (4, 1)
Døme
- drikke dropane berre;
- seie berre sanninga
- brukt som adverb:
  vere bert aleine
brukt forsterkande: jamfør berre (4
Døme
- det var som berre fanden;
- sterk som berre det

Faste uttrykk

berr mark
mark utan snødekke;
berrmark
for sitt berre liv
om det så galdt livet
på berr bakke
utan noko å hjelpe, livberge seg med
under berr himmel
utan tak over hovudet

læte

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt læti

Tyding og bruk

det å låte (1);
lyd, tone;
skrik
Døme
- eg høyrde eit underleg læte frå skogen
omtale (1, 2), dom (1, 2)
- - godlæte
  - illelæte
lita mengd;
grann (1
Døme
- eit læte mat;
- det er berre eit lite læte att
noko som berre er gjort for syns skuld;
falsk framferd;
fakter, lune
Døme
- det er berre læte

grov 3

adjektiv

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

sett saman av store delar eller partiklar;
storbygd, kraftig, tjukk, klumpete;
til skilnad frå fin (9)
Døme
- ein stor og grov kar;
- grovt tømmer;
- grov sand;
- du må bruke grovare sandpapir;
- kjøpe det grøvste brødet;
- grove andletsdrag;
- grov hud
lite detaljert, unyansert, lite nøyen
Døme
- få eit grovt overslag;
- vi gjorde berre ei grov måling;
- eg er i grove trekk samd med deg
- brukt som adverb
  hogge noko grovt til;
  grovt skissert
stor, alvorleg, brutal
Døme
- eit grovt tjuveri;
- ta grov betaling;
- ha grovt med pengar;
- bli dømd for grov vald
- brukt som adverb
  lyge grovt
mørk, djup
Døme
- han har ikkje særleg grov stemme
dryg, udanna, uhøfleg, rå;
som er på kanten
Døme
- ho er grov i kjeften;
- fortelje ei grov historie;
- kome med grove skuldingar;
- vil du høyre ein grov vits?

Faste uttrykk

det grøvste
det viktigaste eller mest vesentlege;
størsteparten
grov kam
kam med stort mellomrom mellom tennene
grov sjø
(sjø med) store bølgjer

mild

adjektiv

Opphav

norrønt mildr

Tyding og bruk

som ikkje er skarp eller sterk i smak, lukt eller oppleving;
behageleg;
nøytral (4), dus (3, linn (1), skånsam
Døme
- suppa er mild og rund i smaken;
- ei såpe med mild lukt;
- eit mildt vaskemiddel;
- eit mildt lys
med moderat kraft eller intensitet;
forsiktig (1)
Døme
- symptoma var milde;
- tablettane gjev berre milde biverknader
- brukt som adverb
  dette var overraskande, for å seie det mildt;
  du ser mildt sagt trøytt ut
godlynt, venleg, varsam
Døme
- vere mild i blikket;
- han snakka med mild stemme
skånsam, overberande, ikkje streng
Døme
- ein mild dom;
- ho styrte med mild, men bestemt hand
om vêr, klima: som ikkje er kaldt, men heller ikkje særleg varmt
Døme
- i morgon blir det mildare vêr;
- ein mild vind
brukt i utrop
Døme
- du milde himmel!
- milde moses!
- milde måne!
gjevmild, rundhanda, raus (2, 1)
Døme
- donasjon frå ei mild stifting

Faste uttrykk

milde gåver
rause gåver (til velgjerdsføremål)
vere avhengig av milde gåver frå private

strikketøy

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

samnemning for garn, strikkepinnar og det plagget ein strikkar på;

Døme

ho sit no alltid med strikketøyet i fanget;
strikketøyet er førebels berre halvferdig

streke over

Tyding og bruk

setje strek over;

Sjå: streke

Døme

om de skriv noko feil, kan de berre streke over og prøve på nytt

Resultater per side: