Avansert søk

30 treff

Nynorskordboka 30 oppslagsord

ause 2

ausa

verb

Opphav

norrønt ausa

Tyding og bruk

  1. ta opp væske eller laus masse med ei ause (1, 1) eller liknande
    Døme
    • ause or ei gryte;
    • ause opp suppe;
    • ause vatn over hovudet til dåpsbarnet;
    • ause tom ei tønne
  2. tømme (særleg for vatn);
    Døme
    • ause båten;
    • båten var lekk, så dei måtte til å ause
  3. Døme
    • regnet auste ned
  4. i overført tyding: kome med ein flaum av ord (i kjensleutbrot)
    Døme
    • ause frustrasjonen av seg
  5. i overført tyding: ta for seg;
    gjere seg nytte av (noko som finst i store mengder);
    bruke
    Døme
    • ause ut pengar;
    • ha rike kjelder å ause av;
    • ause på med ny kunnskap

ause 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt ausa

Tyding og bruk

  1. rund behaldar eller skål med handtak, nytta til å ta opp væske eller laus masse med
    Døme
    • drikke av ausa
  2. innhald i ei ause (1, 1)
    Døme
    • to auser vatn

suppe

substantiv hokjønn

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. flytande matrett kokt til dømes på frukt, grønsaker eller kjøt;
    Døme
    • koke suppe;
    • ause opp suppa;
    • ete flatbrød til suppa
  2. Døme
    • vegen var ei einaste suppe i teleløysinga
  3. noko som er blanda saman
    Døme
    • ei suppe av tankar

Faste uttrykk

  • eit hår i suppa
    noko som er ubehageleg eller passar dårleg
  • heile suppa
    alt saman;
    heile greia
  • koke suppe på
    tvære ut;
    jamfør koke suppe på ein spikar
  • tynn suppe
    noko som har dårleg kvalitet
    • denne boka er tynn suppe

skufle

skufla

verb

Opphav

av lågtysk schuffelen

Tyding og bruk

  1. moke med skuffel
    Døme
    • skufle snø
  2. ause, kaste
    Døme
    • skufle mjøl med handa;
    • skufle i seg maten

Faste uttrykk

  • skufle til seg
    kare til seg

skei

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt skeið

Tyding og bruk

  1. reiskap med skaft og utvida, holt endestykke, brukt til å ete meir eller mindre flytande mat med eller til å røre, ause eller strø med
    Døme
    • leggje fram kniv, skei og gaffel;
    • få ei skei med tran
  2. innhald i ei skei (1)
    Døme
    • ei skei sukker
  3. sluk (1 forma som eit skeiblad

Faste uttrykk

  • ta skeia i ei anna hand
    endre seg heilt, ta seg saman

kave 3

kava

verb
kløyvd infinitiv: -a

Opphav

norrønt kafa ‘dukke’; samanheng med kav (1

Tyding og bruk

  1. slå eller fekte rundt seg med armar og bein;
    gjere ivrige rørsler med armar og bein
    Døme
    • han kava rundt i vatnet;
    • ho kavar seg gjennom myra
  2. Døme
    • han kavar mykje med barna

Faste uttrykk

  • kave seg opp
    bli stressa;
    ause seg opp
    • du kavar deg opp over ingenting;
    • han kava seg veldig opp før eksamen

ølhøne

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

om eldre forhold: skål som skulle liggje i ein ølbolle, og som og vart brukt til å drikke av eller til å ause med

suppeause

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

ause (1, 1) som høver til å ause opp suppe (1) med

sjy

substantiv hankjønn

Opphav

frå fransk jus, av latin jus ‘saus’

Tyding og bruk

saft frå kjøt som er under tillaging;
jamfør kraft (2
Døme
  • ause sjy på steika

kave seg opp

Tyding og bruk

bli stressa;
ause seg opp;
Sjå: kave
Døme
  • du kavar deg opp over ingenting;
  • han kava seg veldig opp før eksamen