Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

brenne 1

brenna

verb

Opphav

norrønt brenna

Tyding og bruk

  1. vere i brann;
    stå i loge;
    Døme
    • låven brenn;
    • det brann hos grannen;
    • det vil ikkje brenne i omnen
  2. lyse som eld;
    skine sterkt
    Døme
    • himmelen brann i vest;
    • stjernene brenn på himmelen
  3. bli uttørka av for sterk varme;
    bli svidd
    Døme
    • graset brann og visna bort
  4. Døme
    • næringsemne som brenn i cellene
  5. vere eller kjennast heit
    Døme
    • føtene brann i skoa;
    • blodet brenn i årene
  6. Døme
    • halsen brann av tørste;
    • såret brann
  7. ha sterke kjensler for noko;
    vere intenst oppteken av noko;
    kjenne sterk trong eller lyst;
    Døme
    • brenne av lyst til å hjelpe;
    • brenne for ei sak;
    • ho brenn for miljøet;
    • han brenn etter å kome i gang

Faste uttrykk

  • brenne inne
    miste livet ved brann inne i ein bygning
    • heile buskapen brann inne
  • brenne inne med
    1. ikkje få selt noko ein vil bli av med
      • brenne inne med varene
    2. ikkje få seie noko ein vil ha fram
      • brenne inne med eit spørsmål
  • brenne ned
    1. brenne til det er oppbrukt
      • lyset brann ned
    2. bli heilt øydelagd i brann
      • huset brann ned til grunnen
  • brenne opp
    brenne til det ikkje er noko att
    • bålet har brunne opp;
    • huset brann opp
  • brenne ut
    1. brenne til det ikkje er noko att
      • bålet har brunne ut;
      • bilen brann ut
    2. om sjukdom: slutte å vere aktiv
      • gikta har brunne ut
Artikkelside

forne 1

substantiv hankjønn

Opphav

samanheng med forn (2

Tyding og bruk

gammalt gras som er visna på rot
Artikkelside

halm

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt halmr

Tyding og bruk

tørka eller visna strå av kornplanter etter at agner og korn er treska ut

Faste uttrykk

  • hoppe i halmen med nokon
    ha sex med nokon
  • luta halm
    halm som er bløytt i natronlut og sidan vaska i reint vatn
Artikkelside

bløme

bløma

verb

Opphav

av blom (2

Tyding og bruk

  1. stå med utsprungne blomar;
    Døme
    • heggen blømer i juni
  2. vere livskraftig og i utvikling;
    Døme
    • kulturlivet blømer
  3. vere raud;
    lyse raudt
    Døme
    • skyene blømer

Faste uttrykk

  • bløme av
    slutte å bløme (etter at blomane har visna)
    • magnoliaen er i ferd med å bløme av
  • bløme fram
    vekse fram
    • nye idear som blømde fram
  • bløme opp
    1. kome i kraftig vekst;
      vekse fram
      • algar som blømer opp om sommaren;
      • turismen blømde opp
    2. kome i ein tilstand av trivsel, velvære eller liknande
      • ho blømde opp når ho fekk vere med i arbeidet
Artikkelside

blomstre

blomstra

verb

Opphav

av blomster

Tyding og bruk

  1. stå med utsprungne blomstrar;
    Døme
    • epletrea blomstrar
  2. vere livskraftig og i utvikling;
    Døme
    • idretten blomstrar;
    • folkemusikksjangrar som lever og blomstrar

Faste uttrykk

  • blomstre av
    slutte å blomstre (etter at blomstrane har visna)
    • klungeren har blomstra av
  • blomstre fram
    vekse fram
    • få nye idear til å blomstre fram
  • blomstre opp
    1. kome i kraftig vekst;
      vekse fram
      • handelen blomstra opp
    2. kome i ein tilstand av trivsel, velvære eller liknande
      • elevar som blomstrar opp når dei er ferdige med skulen
Artikkelside

visne

visna

verb

Opphav

norrønt visna; jamfør vissen

Tyding og bruk

  1. om (del av) plante: bli vissen (1);
    skrumpe inn og forsvinne
    Døme
    • blomstrane visna av vassløyse
  2. om person eller kroppsdel: miste kraft eller førleik;
    bli lamma;
    forfalle
    Døme
    • armen visna vekk av slaget;
    • vere så trøytt at føtene visnar;
    • bruke musklane så lite at dei visnar bort
  3. i overført tyding: gradvis bli borte
    Døme
    • smilet visna;
    • samarbeidet visna bort
Artikkelside

bløme av

Tyding og bruk

slutte å bløme (etter at blomane har visna);
Sjå: bløme
Døme
  • magnoliaen er i ferd med å bløme av
Artikkelside

blomstre av

Tyding og bruk

slutte å blomstre (etter at blomstrane har visna);
Sjå: blomstre
Døme
  • klungeren har blomstra av
Artikkelside

vale 2

substantiv hankjønn

Opphav

eigenleg ‘noko som er visna, slapt’

Tyding og bruk

Artikkelside