Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
33 treff

Nynorskordboka 33 oppslagsord

nomen agentis

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå latin, av nomen ‘namn’ og agentis, genitiv av agens ‘den handlande’

Tyding og bruk

substantiv som er avleidd av eit verb, og som står for personen som utfører verbalhandlinga
Døme
  • 'murar' er nomen agentis av verbet 'mure'
Artikkelside

fly 10, flyge 2

flyga

verb

Opphav

norrønt fljúga

Tyding og bruk

  1. om dyr, særleg fuglar og insekt: fare gjennom lufta med venger
    Døme
    • fuglen flyg;
    • humla flaug ut gjennom vindauget;
    • gauken har floge sørover
  2. reise med fly;
    føre eit fly;
    frakte med fly
    Døme
    • fly til Spania;
    • fly troppar til fronten
  3. segle eller fare (gjennom lufta)
    Døme
    • hatten flaug av garde
  4. renne brått eller fort;
    Døme
    • han flaug til og greip ungen;
    • fly på ein;
    • fly om halsen på ein;
    • fly opp i sinne;
    • det flaug ein tanke i han;
    • døra flaug opp;
    • prisane flyg i veret;
    • tida flyg
  5. Døme
    • han flyg fort;
    • fly ei mil;
    • fly ærend;
    • kva er det du flyg og leitar etter?
    • fly ute om kveldane;
    • fly med jenter;
    • fly med slarv
  6. vere brunstig;
    pare seg
    Døme
    • geita har floge

Faste uttrykk

  • fuglen er flogen
    personen det er snakk om, er vekke
Artikkelside

snu kvar stein

Tyding og bruk

undersøkje nøye;
saumfare;
Sjå: snu, stein
Døme
  • dei snudde kvar stein i leitinga etter den sakna personen;
  • vi har snudd kvar stein for å finne ei fungerande løysing
Artikkelside

snute 1

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

nase på menneske eller heile personen
Døme
  • det blir 30 kr per snute;
  • få ein smekk over snuta
Artikkelside

utarving

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

arving som er i slekt med, men ikkje barn eller barnebarn, av personen ein arvar;
arving som ikkje er livsarving
Artikkelside

seksuell

adjektiv

Opphav

frå fransk; same opphav som seksual-

Tyding og bruk

som gjeld lyster og drifter knytt til sex og forplanting;
Døme
  • vere blyg i seksuelle spørsmål;
  • seksuell frigjering

Faste uttrykk

  • seksuell debut
    første samleie
  • seksuell legning
    preferanse med omsyn til kva for kjønn ein er seksuelt tiltrekt av
  • seksuell lågalder
    alder ein person må ha nådd for at seksuell omgang med personen ikkje skal vere forbode etter lova, i Noreg 16 år
  • seksuell orientering
    preferanse med omsyn til kva for kjønn ein er seksuelt tiltrekt av
Artikkelside

seksuell lågalder

Tyding og bruk

alder ein person må ha nådd for at seksuell omgang med personen ikkje skal vere forbode etter lova, i Noreg 16 år;
Artikkelside

eg-person

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

hovudkarakter (2) i eit litterært verk som blir skrive om i eg-form
Døme
  • eg-personen i romanen er ei amper badevakt
Artikkelside

tankestraum

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

stor mengd av tankar og idear
Døme
  • tankestraumen til eg-personen i boka
Artikkelside

senior-

i samansetning

Tyding og bruk

brukt som førsteledd i stillingsnemning for å vise at personen er overordna eller særleg erfaren;
Artikkelside