Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
46 treff

Nynorskordboka 46 oppslagsord

vankant

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; av van-

Tyding og bruk

  1. runda eller ikkje reinskoren kant;
    side med bork på skurdlast
  2. skurdlast med vankant (1)
    Døme
    • vankant og kvist
Artikkelside

vånd 2

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vǫndr; av vinde (2

Tyding og bruk

tynn stengel, kvist, kjepp eller liknande
Artikkelside

gnag

substantiv inkjekjønn

Opphav

av gnage

Tyding og bruk

  1. det å gnage;
    det at noko gneg
    Døme
    • gnag på einer, osp, rogn og anna;
    • mas og gnag
  2. noko å gnage på, særleg skav, kvist eller liknande brukt til dyrefôr
Artikkelside

bere 3

bera

verb
kløyvd infinitiv: bera

Opphav

norrønt bera

Tyding og bruk

  1. halde (noko) oppe (og føre det med seg)
    Døme
    • bere noko i handa;
    • dei ber mjølsekker;
    • ho sleit og bar tungt;
    • bere eit barn til dåpen;
    • bere fram gåver;
    • kome berande på store famner med kvist
  2. føre, halde (særleg ein kroppsdel på ein viss måte)
    Døme
    • bere hovudet høgt
  3. ha (klesplagg, våpen, merke og liknande) på seg;
    gå med, ha (merke, namn og liknande);
    vere prega av
    Døme
    • bere sløyfe;
    • han ber kniv;
    • bere merke av noko;
    • dei bar merke etter torturen
  4. ha i hugen;
    hyse
    Døme
    • bere vyrdnad for nokon;
    • du må ikkje bere hat til meg;
    • dei bar på store planar
  5. halde (seg) oppe (på plass, i stilling);
    tole trykket eller tyngda av noko;
    gå vel
    Døme
    • isen bar ikkje;
    • dette kan aldri bere
  6. halde oppe, i verksemd
    Døme
    • bøndene bar kulturen i bygdene;
    • bere oppe ein tradisjon
  7. ha liggjande på seg, lide under
    Døme
    • bere skulda for noko
  8. tole, halde ut, greie
    Døme
    • det skal god rygg til å bere gode dagar;
    • bere på ei sorg
  9. fø;
    Døme
    • kua skal bere i haust
  10. stemne, gå, føre i ei viss lei
    Døme
    • vegen ber oppetter;
    • eldhugen bar saka fram

Faste uttrykk

  • bere laus/laust
    byrje
    • no ber det laus/laust med uvêr
  • bere barn under beltet
    vere gravid
  • bere bod om
    varsle (3)
    • bere bod om lysare tider
  • bere frukt
    òg i overført tyding: gje resultat
  • bere i seg
    innehalde
  • bere over med
    ha tolmod med (nokon)
  • bere på bygda
    fortelje vidare (særleg til uvedkomande)
  • bere seg
    1. jamre, klage seg (for noko)
      • ho skreik og bar seg
    2. svare, løne seg
      • forretninga ber seg godt
  • bere seg åt
    oppføre seg, te seg;
    fare åt
    • bere seg merkeleg åt
  • bere til
    hende, gå til
  • det får bere eller breste
    det får gå som det går
  • så vidt båten bar
    òg i overført tyding: så vidt noko gjekk
Artikkelside

tornekvist

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

kvist med spisse tornar på
Artikkelside

stratt

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

stiv kvist utan lauv;
stilk, stubb
Artikkelside

tein 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt teinn

Tyding og bruk

  1. lite rotskot frå tre;
  2. handreiskap til å spinne med, laga av ein kjegleforma trestav med ei tung skive i den eine enden
    Døme
    • spinne på tein
Artikkelside

tannar

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt tannari, tannarr

Tyding og bruk

liten (tørr)kvist;
trestikke
Artikkelside

palme 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt palmi; av latin palma ‘handflate’, på grunn av forma til blada

Tyding og bruk

  1. trevoren plante med ugreina stamme og store blad i vifteform i toppen;
    Palmae
  2. plante som liknar på ein palme (1, 1), til dømes yuccapalme
  3. kvist eller blad av palme (1, 1)

Faste uttrykk

  • stå med palmar i hendene
    vere sigerherre;
    triumfere, få ære
Artikkelside

morgonkvist

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør kvist

Faste uttrykk

  • på morgonkvisten
    om morgonen
Artikkelside