Avansert søk

Nynorskordboka 8 oppslagsord

bergta, bergtake

bergtaka

verb

kløyvd infinitiv: bergtaka

Tyding og bruk

i folketru: lokke (folk) inn i berget
i overført tyding: hugta, dåre (2
Døme
- bli bergteken av det vakre spelet

trylle

trylla

verb

Opphav

norrønt trylla ‘fortrolle’; jamfør troll

Tyding og bruk

gripe sterkt og inderleg;
dåre (2, fortrylle, hugta, forhekse (2);
jamfør tryllande
Døme
- trylle hugen på nokon;
- den fagre naturen tryller meg heilt;
- bli trylt av noko
gjere overnaturlege eller magiske ting;
gjere magi
Døme
- eg kan ikkje trylle heller;
- forfattaren skriv om ei fiktiv verd der folk kan trylle
gjere tryllekunstar
Døme
- lære å trylle med kort

Faste uttrykk

trylle bort
få til å forsvinne svært raskt eller sporlaust
magikaren trylla bort kaninen;
nok ein gong har han trylla bort pengane sine
trylle fram
skaffe eller finne fram noko på ein forunderleg god eller rask måte
verten trylla fram ei handfull velsmakande rettar;
trylle fram eit lommetørkle

hugtatt

adjektiv

Opphav

Tyding og bruk

sterkt gripen;

forelska;

Døme

vere hugtatt av storbylivet;
bli hugtatt i ein annan

bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
- ein hugtatt unggut;
- hugtatte unggutar
bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb
- ungjenta er hugtatt;
- ungjentene er hugtatt

hugteken

adjektiv

Opphav

Tyding og bruk

sterkt gripen;

forelska;

Døme

vere hugteken av storbylivet;
bli hugteken i ein annan

hugta, hugtake

hugtaka

verb

kløyvd infinitiv: hugtaka

Tyding og bruk

fengsle (2), fortrylle;

jamfør hugtatt, hugteken og hugtakande

Døme

ein predikant som kunne hugta folk

hugtakande

adjektiv

Opphav

Tyding og bruk

Døme

ei hugtakande bok;
ei hugtakande jente

dåre 2

dåra

verb

Opphav

norrønt dára, truleg frå lågtysk; samanheng med dåre (

Tyding og bruk

hugta, fortrylle, tiltrekkje
Døme
- han dåra henne
- brukt som adjektiv
  dårande røyst;
  smilet hennar var dårande
lokke på avvegar;
bedra (3), forføre
Døme
- ho let seg dåre av løfta

fortrylle

fortrylla

verb

Opphav

Tyding og bruk

trylle (1), dåre (, 1), hugta, fascinere

Døme

ho fortryller alle med songen