Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
43 treff

Nynorskordboka 43 oppslagsord

pizzasnurr

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

spiralforma bolle som er fylt med ost, tomatar, kjøt eller liknande
Artikkelside

kanelsnurr

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

spiralforma bolle med kanel og sukker;
Artikkelside

snurr

substantiv hankjønn

Opphav

av snurre

Tyding og bruk

  1. snurrande, roterande rørsle
    Døme
    • bilen fekk ein snurr på glattisen
  2. spiralforma bolle

Faste uttrykk

  • på ein snurr
    lett påverka av alkohol;
    ikkje edru
    • dei var tydeleg på ein snurr da dei kom
  • på snurr
    på snei
Artikkelside

dreie

dreia

verb

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. få til å svive rundt ein akse;
    Døme
    • dreie rattet;
    • dreie på rattet;
    • dreie på hovudet
  2. ta ei ny retning
    Døme
    • vinden dreier vestleg
  3. runde til, forme (eit emne som roterer) med skjerereiskap;
    Døme
    • dreie ein bolle
  4. forme, til dømes leirgods, ved hjelp av dreieskive (1)
  5. Døme
    • dreie til ein

Faste uttrykk

  • dreie av
    manøvrere frå vinden eller kursen
  • dreie hovudet rundt på
    gjere nokon forvirra;
    gjere nokon forelska i seg
  • dreie rundt veslefingeren
    ha makta over
  • dreie seg om
    1. snu seg rundt
      • dreie seg om på hælen
    2. handle om, gjelde
      • det er pengar att, det kan dreie seg om 50 000 kr
Artikkelside

punsjbolle 1, punsjebolle 1

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

bolle (1 til å servere punsj frå
Artikkelside

trebolle

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

Artikkelside

skål 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt skál; same opphav som skal og skilje (1

Tyding og bruk

  1. mindre, rundt kar eller fat, ikkje så djup som bolle (1
    Døme
    • kopp og skål;
    • det stod ei skål med epler på bordet;
    • han sette skålene på bordet
  2. glas eller beger med drykk som ein drikk som gratulasjon, med ynskje om lykke, hylling eller liknande;
    Døme
    • drikke ei skål for bursdagsbarnet
  3. noko som er forma som ei skål (1, 1)
    Døme
    • skålene på ei sølje;
    • skålene på ei harv
  4. den delen av ein bh som støttar eller omsluttar eit bryst;
  5. trestykke som forsterkar ei (knekt) mast eller liknande

Faste uttrykk

  • ei anna skål
    ei anna sak enn den som blir drøfta
  • gje i skåla
    leggje pengar i innsamlingsbørse eller liknande som går rundt;
    donere pengar
Artikkelside

rulett

substantiv hankjønn

Opphav

av fransk roulette, diminutiv av roue ‘hjul’

Tyding og bruk

  1. hasardspel med ei kule som rullar på ei roterande skive før ho landar i eit tilfeldig felt
    Døme
    • spele rulett
  2. bolle av til dømes kjøt- eller fiskefarse rulla inn i kålblad eller liknande
    Døme
    • rulettar av vinblad

Faste uttrykk

  • russisk rulett
    1. hasardspel med livet som innsats, der ein revolver blir ladd med berre éin patron, den roterande sylinderen med patronkammera snurra rundt, og våpenet trekt av mot eige hovud
    2. svært risikofylt handling
      • dei spelar russisk rulett med framtida vår
Artikkelside

glas

substantiv inkjekjønn

Opphav

av lågtysk glas; samanheng med glans

Tyding og bruk

  1. hardt, gjennomsiktig materiale
    Døme
    • ein bolle av glas;
    • det er glas i fatet;
    • slipe glas
  2. stykke eller plate av glas (1)
    Døme
    • glaset i brillene;
    • setje biletet i glas og ramme
  3. Døme
    • opne glaset
  4. mindre behaldar, (drikke)kar, beger av glas (1)
    Døme
    • eit glas med sylteagurk;
    • fylle mjølk i glaset;
    • slå på glaset for å få merksemd
  5. innhald i eit glas (4)
    Døme
    • ta seg eit glas
  6. om eldre forhold til sjøs: halv time (tida eit timeglas rann ut på);
    jamfør timeglas

Faste uttrykk

  • ikkje spytte i glaset
    gjerne vilje drikke alkohol
  • kike djupt i glaset
    drikke for mykje alkohol
  • sjå djupt i glaset
    drikke mykje alkohol
  • slå glas
    slå på skipsklokka for kvar halvtime
Artikkelside

byll

substantiv hankjønn

Opphav

av dansk byld; samanheng med ball (1 og bolle (1

Tyding og bruk

betennelse med materiefylt opphovning;
Døme
  • huda var full av verkjande byllar

Faste uttrykk

  • få hol på byllen
    få fortgang i ei vanskeleg sak
    • heimelaget fekk endeleg hol på byllen
  • gå hol på byllen
    bli fortgang i ei vanskeleg sak
    • no gjekk det hol på byllen, og ho fortalde kva som hadde skjedd
  • stikke hol på byllen
    gripe inn for å få fortgang i ei vanskeleg sak
    • ho stakk hol på byllen og skapte debatt
Artikkelside