Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
17 treff

Bokmålsordboka 8 oppslagsord

-modig

adjektiv

Opphav

beslektet med modig og mot (1 , opprinnelig ‘som angår sinnet’

Betydning og bruk

etterledd i ord som betegner sinnstilstand eller egenskap;
Artikkelside

godlynt

adjektiv

Betydning og bruk

vennlig, snill og fredelig;
Eksempel
  • en godlynt person;
  • godlynt humor
Artikkelside

gemyttlig

adjektiv

Betydning og bruk

Eksempel
  • sitte i gemyttlig lag;
  • en gemyttlig tone
Artikkelside

snill som et lam

Betydning og bruk

uskyldig, harmløs;
godmodig;
Se: lam
Eksempel
  • han er litt rar, men snill som et lam
Artikkelside

lam 1

substantiv intetkjønn

Opphav

norrønt lamb

Betydning og bruk

  1. unge av sau opp til ettårsalderen
    Eksempel
    • slippe lammene ut på fjellbeite
  2. Eksempel
    • en vin som passer til lam og svin
  3. i kristen symbolikk: Kristus, Guds sønn
    Eksempel
    • Guds lam

Faste uttrykk

  • snill som et lam
    uskyldig, harmløs;
    godmodig
    • han er litt rar, men snill som et lam
Artikkelside

bamse

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt bjǫrn; avledet av germansk berna-, beran- ‘den brune’

Betydning og bruk

  1. opphavlig noaord på (hann)bjørn (1)
    Eksempel
    • bamse brakar;
    • bamsen i blåbærlia
  2. stor, kraftig person
    Eksempel
    • en godmodig bamse
  3. Eksempel
    • ha en bamse som kosedyr
Artikkelside

hun 2

pronomen

Opphav

norrønt hon, akkusativ hana, dativ henni, genitiv hennar

Betydning og bruk

  1. brukt om person av hunkjønn:
    Eksempel
    • den jakka er hennes;
    • hun holder seg godt, moren din;
    • søsteren din, hun er vel ferdig med skolen nå?
    • jenta er snill, hun;
    • jeg spurte henne hva hun egentlig mente;
    • moren min sa at hun skulle gjøre det
    • brukt som påpekende pronomen:
      • hun eller henne er det;
      • hun med det røde håret
  2. i visse titler:
    Eksempel
    • Hennes Kongelige Høyhet;
    • Hennes Majestet
  3. om dyr av hunkjønn:
    Eksempel
    • se på kua, så godmodig hun ser ut
  4. om ting, særlig om fartøy:
    Eksempel
    • skuta forlot Rio den 15.10. Siden har ingen sett henne
Artikkelside

godmodig

adjektiv

Opphav

fra tysk

Betydning og bruk

som har eller er preget av et vennlig sinnelag;
godslig og tålmodig
Eksempel
  • et godmodig menneske;
  • godmodig erting;
  • godmodig latter
Artikkelside

Nynorskordboka 9 oppslagsord

ven 1, venn

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vinr; samanheng med latin venus ‘venleik’

Tyding og bruk

  1. person ein har eit nært forhold til, og som ein har mykje omgang med;
    særs god kjenning, kamerat (1)
    Døme
    • ein god ven;
    • ha mange vener;
    • skal vi vere vener?
    • møte slekt og vener;
    • hei på deg, gode ven!
    • ho er ein nær ven av familien;
    • eg trur ikkje vi skal vere vener meir
    • brukt som kjæleord:
      • godt å sjå deg, venen min!
      • kjære venen min;
      • gjekk det bra, litle ven?
  2. person eller dyr som har eit forsonleg eller godmodig forhold til nokon eller noko
    Døme
    • skilje mellom ven og fiende;
    • bli vener att etter usemja;
    • vi treng dragkraft frå våre vener i pressa;
    • hund og katt kan vere gode vener;
    • ikkje skyt, vi kjem som vener
  3. Døme
    • få seg ein ny ven
  4. medlem i visse kristne trussamfunn
    Døme
    • Smiths vener
  5. person som har ei særleg interesse eller glede av noko
    Døme
    • vere ven med naturen;
    • ein sann ven av gode historier
  6. Døme
    • starte kronerulling blant vener av museet;
    • ein mangeårig ven av klubben
  7. person som har positiv omgang med noko
    Døme
    • vi var ikkje heilt ven med ballen i dag;
    • eg har aldri vore ven med kroppen min
  8. brukt i ubunden form fleirtal om enkelperson
    Døme
    • ho har eg vore vener med lenge;
    • han prøvde å bli vener med den nye sjefen

Faste uttrykk

  • vår ven
    brukt spøkefullt om person, dyr eller fenomen som alle kjenner (og har kjær)
    • maten hadde ikkje vorte like god utan vår ven grisen
Artikkelside

lam 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt lamb

Tyding og bruk

  1. unge av sau opp til eittårsalderen
    Døme
    • lamma vart sende på beite i utmarka
  2. Døme
    • grilla lam
  3. i kristen symbolikk: Kristus, Guds son
    Døme
    • Guds lam

Faste uttrykk

  • snill som eit lam
    uskuldig, harmlaus;
    godmodig
    • privat er ho snill som eit lam
Artikkelside

snill som eit lam

Tyding og bruk

uskuldig, harmlaus;
godmodig;
Sjå: lam
Døme
  • privat er ho snill som eit lam
Artikkelside

-modig

adjektiv

Opphav

samanheng med modig og mot (1 , opphavleg ‘som gjeld sinnet’

Tyding og bruk

etterledd i ord for ein sinnstilstand eller eigenskap;
Artikkelside

godig

adjektiv

Tyding og bruk

Artikkelside

godlynt, godlyndt

adjektiv

Tyding og bruk

venleg, snill og fredeleg;
Døme
  • ein godlynt person;
  • godlynt huglag;
  • godlynt framferd
Artikkelside

venegnag, vennegnag

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

godmodig kiv mellom vener
Døme
  • det er slikt venegnag mellom dei
Artikkelside

gemyttleg

adjektiv

Tyding og bruk

Døme
  • gemyttlege folk;
  • gemyttleg stemning
Artikkelside

godmodig

adjektiv

Opphav

frå tysk

Tyding og bruk

som har eller er merkt av eit venleg huglag;
Døme
  • ein godmodig person;
  • godmodige smil;
  • godmodig framferd;
  • ha eit godmodig lynne
Artikkelside