Avansert søk

17 treff

Nynorskordboka 17 oppslagsord

avleggs

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje er i bruk lenger;
Døme
  • avleggs teknologi;
  • slike haldningar er avleggse i dag

forelda

adjektiv

Opphav

av for- (2 og elde (4; jamfør elde (1

Tyding og bruk

  1. for gammal, avleggs;
    Døme
    • forelda synsmåte;
    • 'automobil' er ei forelda nemning for 'bil'
  2. Døme
    • forelda krav

umoderne

adjektiv

Opphav

jamfør moderne

Tyding og bruk

som ikkje er i tråd med rådande smak, stil eller oppfatning;
Døme
  • eit umoderne plagg;
  • ha visse umoderne synspunkt

gå ut på dato

Tyding og bruk

Sjå: dato
  1. Døme
    • vara har gått ut på dato;
    • ete mat som har gått ut på dato;
    • denne mjølka er utgått på dato
  2. Døme
    • meiningar som har gått ut på dato;
    • togskjenene har for lengst gått ut på dato;
    • dette systemet er utgått på dato

gammaldags, gamaldags

adjektiv

Tyding og bruk

  1. særmerkt for ei eldre tid;
    umoderne, avleggs
    Døme
    • ein gammaldags hatt;
    • eit gammaldags syn på læring;
    • du er for gammaldags
    • brukt som adverb
      • kle seg gammaldags
  2. Døme
    • feire god, gammaldags jul

foraldra

adjektiv

Opphav

jamfør alder

Tyding og bruk

ute av bruk;
Døme
  • ein foraldra tenkjemåte;
  • eit foraldra og upresist omgrep

dato

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin ‘(det) som er gjeve’, bøyingsform av datum

Tyding og bruk

  1. (nummer for) viss dag (i månaden)
    Døme
    • på same dato;
    • ein passande dato;
    • datoen i dag;
    • seie ein eksakt dato;
    • finne ein endeleg dato til arrangementet;
    • oppgje stad og dato
  2. tid for opphav (1)
    Døme
    • problemet er ikkje av ny dato;
    • ein tradisjon av gammal dato

Faste uttrykk

  • dags dato
    i dag
    • per dags dato;
    • til dags dato har det ikkje hendt;
    • avtalen gjeld frå dags dato
  • gå ut på dato
  • setje ein dato
    bestemme kva dag noko skal skje
    • setje ein dato for bryllaupet;
    • arrangøren har ikkje sett ein dato enno

utdatert

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje er brukbar eller relevant;
Døme
  • boka er gammal og utdatert;
  • utdaterte planar

overleve

overleva

verb
kløyvd infinitiv: -a

Opphav

etter lågtysk

Tyding og bruk

  1. leve lenger enn
    Døme
    • ho overlevde mannen sin
  2. sleppe frå det med livet;
    leve igjennom;
    jamfør overlevande
    Døme
    • overleve ei ulykke;
    • dei vil nok overleve

Faste uttrykk

  • overleve seg sjølv
    bli avleggs eller forelda

overleve seg sjølv

Tyding og bruk

bli avleggs eller forelda;
Sjå: overleve