Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
42 treff

Nynorskordboka 42 oppslagsord

prompter

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

maskin som viser tekst rundt ei kameralinse, slik at den som snakkar, ikkje treng å sjå ned i notata sine mens hen snakkar;
Døme
  • nyheitsankeret las frå prompteren;
  • nokre musikarar brukar prompter
Artikkelside

guppy

substantiv hankjønn

Uttale

gupˊpi, gøpˊpi

Opphav

etter namnet til den britiske naturforskaren R. J. Lechmere Guppy (1836–1916)

Tyding og bruk

liten, tropisk ferskvassfisk der hoa er grå, mens hannen har mange fargar og større halefinne, vanleg som akvariefisk;
Poecilia reticulata
Døme
  • ha guppy og gullfisk i akvariet;
  • guppyane formeirar seg raskt
Artikkelside

valnatt

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

natt etter ein valdag da ein ventar på resultatet mens røystene blir talde opp
Artikkelside

den som søv, syndar ikkje

Tyding og bruk

ein kan ikkje gjere noko gale mens ein søv;
Sjå: synde
Artikkelside

synde

synda

verb

Tyding og bruk

gjere synd (1);
gjere noko som blir oppfatta som umoralsk eller gale;
bryte lov, regel eller liknande
Døme
  • synde mot Gud;
  • eg har synda mot det femte bodet;
  • mange bilistar syndar mot påbodet om å bruke bilbelte

Faste uttrykk

  • den som søv, syndar ikkje
    ein kan ikkje gjere noko gale mens ein søv
Artikkelside

vimse

vimsa

verb

Tyding og bruk

fare føremålslaust hit og dit;
virre rundt
Døme
  • eg vimsa litt rundt mens eg venta
Artikkelside

så lenge, so lenge

subjunksjon

Tyding og bruk

  1. innleier ei leddsetning som uttrykkjer at noko skjer samstundes med noko anna;
    mens (2, 1), heile tida som
    Døme
    • så lenge kampen varte, sat ho framfor fjernsynet;
    • han budde bygda så lenge han levde
  2. innleier ei leddsetning som uttrykkjer vilkår;
    Døme
    • så lenge eg vinn, er eg nøgd;
    • så lenge det ikkje regnar, blir eg med på tur
Artikkelside

telefon

substantiv hankjønn

Opphav

frå engelsk; av tele- (1) og -fon (1

Tyding og bruk

  1. apparat til å ta imot og sende lyd eller tale over lengre avstandar;
    Døme
    • trådlaus telefon;
    • telefonen ringjer
  2. anlegg med leidningsnett og stasjonar for overføring av lyd eller tale over lengre avstandar;
    Døme
    • staden hadde nyleg fått telefon
  3. samtale i telefon (1);
    Døme
    • dei snakka i telefonen heile kvelden;
    • ta ein rask telefon;
    • ho er i telefonen
  4. Døme
    • vente på ein telefon;
    • få telefon;
    • det var ein telefon til deg mens du var ute

Faste uttrykk

  • telefonen glør
    særs mange oppringingar på telefon
  • telefonen står ikkje stille
    særs mange oppringingar på telefon
    • telefonen stod ikkje stille hos legen;
    • telefonen har ikkje stått stille etter at ho vart intervjua i avisa
Artikkelside

skjelsopp

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

samnemning for skivesopp i slektene Flammula og Pholiota som har skjel (4) på stilk og hatt
Døme
  • nokre skjelsoppar er etande, mens andre er giftige
Artikkelside

sjølvstyr

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør styr (2

Tyding og bruk

det å stelle seg sjølv utan tilsyn

Faste uttrykk

  • på sjølvstyr
    utan tilsyn
    • ungane var på sjølvstyr mens foreldra var på jobb
Artikkelside