Avansert søk

674 treff

Bokmålsordboka 1 oppslagsord

Nynorskordboka 673 oppslagsord

brunevare, brunvare

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

særleg i fleirtal: elektriske artiklar, til dømes radioar og fjernsyn;
til skilnad frå kvitevare

bruskfisk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. fisk der skjelettet i hovudsaka er av brusk (1);
    til skilnad frå beinfisk
    Døme
    • brugda er ein bruskfisk
  2. i fleirtal: klasse (1, 2) av virveldyr der skjelettet er av brusk;
    Chondrichtyes

bronkie

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom seinlatin bronchi, fleirtal av bronchus; frå gresk bronkhos ‘røyr’

Tyding og bruk

luftveg frå den staden der luftrøyret deler seg, til mindre endeforgreiningar i lungene
Døme
  • irritasjon i bronkiane

bror

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt bróðir

Tyding og bruk

  1. gut eller mann i høve til den eller dei som han har sams foreldre med
    Døme
    • eldste broren min skal gifte seg;
    • dei to brørne hadde lite med kvarandre å gjere
  2. særleg i fleirtal: mann eller folk i høve til person(ar) av andre nasjonar eller til person(ar) med sams interesser;
    jamfør broder (2)
    Døme
    • våre grannar og brør, svenskane og danskane;
    • brørne i losjen
  3. medlem av munkeorden;
    jamfør lekbror og ordensbror
    Døme
    • bror Johannes

brille

substantiv hokjønn

Opphav

frå lågtysk; same opphav som beryll

Tyding og bruk

  1. særleg i fleirtal: to slipte brilleglas i innfatning som ein kan bere framfor auga, og som anten betrar synet til brukaren eller vernar auga
    Døme
    • eit par briller;
    • bruke briller
  2. i overført tyding: synsvinkel som ein ser ei sak frå
    Døme
    • sjå verda gjennom andre sine briller;
    • bli kjent med fortida gjennom moderne briller;
    • studere kunst med politiske briller

prosektor

substantiv hankjønn

Uttale

prosekˊtor, i fleirtal prosekˊtorar; prosektoˊrar

Opphav

av mellomalderlatin prosecare ‘skjere opp’

Tyding og bruk

universitets- eller høgskulelærar som underviser i anatomi eller patologi

protektor

substantiv hankjønn

Uttale

protekˊtor, i fleirtal protekˊtorar; protektoˊrar

Tyding og bruk

  1. vernar, verjar, velgjerar
  2. om eldre forhold: riksforstandar

prosessor

substantiv hankjønn

Uttale

prosesˊsor, i fleirtal prosesˊsorar; prosesoˊrar

Opphav

av engelsk processor

Tyding og bruk

  1. elektronisk komponent som tolkar og set i verk instruksar i ein datamaskin eller eit anna apparat
  2. skogbruksmaskin som kvistar og kappar vyrket

prorektor

substantiv hankjønn

Uttale

prorekˊtor, i fleirtal prorekˊtorar; prorektoˊrar

Opphav

av pro-

Tyding og bruk

vararektor ved universitet

promotor

substantiv hankjønn

Uttale

promoˊtor, i fleirtal promoˊtorar; promotoˊrar

Opphav

frå mellomalderlatin; samanheng med promovere

Tyding og bruk

  1. person som står for doktorpromosjon
  2. person som organiserer ei profesjonell idrettstevling, særleg boksekamp