Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
90 результатів

Словник букмола 40 oppslagsord

styring

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

  1. det å styre
    Приклад
    • stå for styringen (av en stat)
    • herredømme, kontroll
      • miste styringen på bilen;
      • myndighetene må få styring på den økonomiske utviklingen
  2. styreredskap, styreinnretning
    Приклад
    • styringen på bilen var defekt
  3. substantiv eller substantivisk ledd styrt av preposisjon
Сторінка статті

tøm, tømme 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt taumr; samme opprinnelse som tom (1

Значення та вживання

  1. bånd eller snor til å styre trekkdyr med
    Приклад
    • overlate tømmene til kusken;
    • tømmen røk
  2. i overført betydning: kontroll, styring
    Приклад
    • det er på tide å gi tømmene videre;
    • han gav tømmene fra seg;
    • ta tømmene i maktposisjoner

Фіксовані вирази

  • få tømmene
    få handlefrihet
    • han fikk tømmene i styret
  • gi frie tømmer
    la (noen) få handlefrihet
    • ledelsen gav de ansatte frie tømmer
  • holde i tømme
    mestre;
    holde styr på
    • vi holdt oss i tømme og gikk tidlig hjem
  • holde i tømmene
    ha makten;
    bestemme
    • han holdt i tømmene i kriseperioden
  • stramme tømmene
    gi mindre spillerom
    • forslaget innebærer at vi må stramme tømmene for de ulike interessegruppene
Сторінка статті

sleive og gå

Значення та вживання

drive på uten styring;
Se: sleive
Сторінка статті

sleive

дієслово

Значення та вживання

  1. bevege seg klossete, uvørent eller ukontrollert
    Приклад
    • hun gikk og sleivet i altfor store sko;
    • han sleivet ballen ut over sidelinja
  2. arbeide eller tale uvørent;
    Приклад
    • sleive i vei

Фіксовані вирази

  • sleive bort i/borti noe
    tilfeldig komme borti noe
    • han sleivet bort i ballen;
    • hun sleiver borti en annen bil
  • sleive og gå
    drive på uten styring;
    gå sin skjeve gang
Сторінка статті

tolv

детермінатив квантифікатор

Походження

norrønt

Значення та вживання

grunntallet 12
Приклад
  • få tolv rette i tipping;
  • året har tolv måneder;
  • de tolv apostlene

Фіксовані вирази

  • klokka er fem på tolv
    katastrofen står like for døra
  • på halv tolv
    ikke helt rett, skeivt, tilfeldig, uten styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • innsatsen har vært litt på halv tolv
Сторінка статті

føring

іменник жіночий або чоловічий

Походження

av føre (4

Значення та вживання

  1. det å flytte eller lede (noe) i en viss retning eller til et visst punkt
    Приклад
    • føring av varer
  2. Приклад
    • bli anmeldt for føring av båt i beruset tilstand;
    • gjøre øvelser med føring av ball
  3. det å skrive ned på liste eller lignende
    Приклад
    • føring av rapport;
    • ha ansvar for føringen av regnskapet
  4. Приклад
    • laget hadde føringen fra start;
    • Danmark var i føring fram til pause
  5. noe en fører (4;
    Приклад
    • skipets føring;
    • ha stor føring
  6. styrende retningslinje;
    Приклад
    • han har lagt strenge føringer for komiteens arbeid;
    • et dokument som legger politiske føringer på det videre arbeidet
  7. innretning som styrer en maskindel og sikrer at den beveger seg stabilt og nøyaktig
Сторінка статті

med påholden penn

Значення та вживання

  1. med hånden på pennen mens en annen skriver under for en;
    forkortet m.p.p.
  2. under styring fra andre
    Приклад
    • talen er skrevet med påholden penn
Сторінка статті

på halv tolv

Значення та вживання

ikke helt rett, skeivt, tilfeldig, uten styring;
på skeive;
Se: halv, tolv
Приклад
  • med hatten på halv tolv;
  • innsatsen har vært litt på halv tolv
Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

  1. som utgjør den ene av to (mer eller mindre) like store deler
    Приклад
    • de delte og fikk et halvt brød hver;
    • en halv kilo;
    • to og en halv;
    • en halv omdreining
    • brukt som substantiv:
      • de fikk ikke engang det halve;
      • det halve hadde vært nok;
      • en halv kan vel ikke skade
  2. om mengde, fart eller annen målenhet, som er fylt eller brukes ca. halvparten av maksimal kapasitet;
    halvfull, halvfylt
    Приклад
    • båten gikk med halv fart;
    • spannet var halvt;
    • ta en halv øl
  3. om klokkeslett: 30 minutter før en hel time
    Приклад
    • klokka er halv ti, altså 09.30 eller 21.30
  4. som utgjør opptil halvparten av noe;
    delvis (2), nesten
    Приклад
    • en halv seier
  5. brukt som adverb: delvis, nesten, til en viss grad
    Приклад
    • si noe halvt i spøk;
    • hun svarte halvt smilende;
    • snu seg halvt på stolen
  6. om gjerning, karakter, løfte, sannhet, svar og lignende: ikke komplett, ufullkommen, ufullstendig
    Приклад
    • et halvt løfte;
    • dette er bare en halv løsning

Фіксовані вирази

  • ei halv ei
    en halvflaske brennevin
    • ha ei halv ei på lomma
  • en halv gang
    femti prosent (mer);
    ofte brukt i sammenligninger om mengde, størrelse eller lignende
    • dreie en halv gang rundt sin egen akse;
    • tenke seg om en halv gang til før man handler;
    • temperaturen sank én og en halv gang så raskt som forventet
  • flagge på halv stang
    la flagg henge cirka halvveis ned på flaggstangen som uttrykk for sorg ved dødsfall og begravelse
  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å si
  • med et halvt øre
    uten å høre helt etter
    • lytte til radioen med et halvt øre
  • med et halvt øye
    uten å måtte se nøye;
    med et flyktig blikk
    • at du liker meg, kan jeg se med et halvt øye
  • på halv tolv
    ikke helt rett, skeivt, tilfeldig, uten styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • innsatsen har vært litt på halv tolv
Сторінка статті

spille andrefiolin

Значення та вживання

være den underlegne eller den som ikke får prioritet eller styring;
til forskjell fra førstefiolin;
Приклад
  • veteranen må finne seg i å spille andrefiolin på fotballaget denne sesongen
Сторінка статті

Словник нюношка 50 oppslagsord

styring

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. det å styre
    Приклад
    • stå for styringa (av ein samskipnad, ein stat)
    • herredøme, kontroll
      • miste styringa på bilen;
      • regjeringa må få styring på prisutviklinga
  2. Приклад
    • styringa på bilen var i ustand
  3. i grammatikk: substantiv(isk ledd) styrt av ein preposisjon
Сторінка статті

taum

іменник чоловічий

Походження

norrønt taumr

Значення та вживання

  1. band eller snor som ein styrer eit trekkdyr med
    Приклад
    • han fann fram taumane til hesten
  2. i overført tyding: kontroll, styring
    Приклад
    • kommunen bør ta over taumane;
    • han har overlate taumane til etterkomarane

Фіксовані вирази

  • få taum/taumane
    få råderom
    • da den nye leiinga fekk taumane, skjedde det endringar på arbeidsplassen
  • gje frie taumar
    la (nokon) få handlefridom
    • dei gav kunstnaren frie taumar
  • gje taum
    gje råderett
    • det var ikkje grunn til å gje taum til det motsette synet
  • halde i taumane
    ha makta;
    styre, bestemme
    • det blir næringsministeren som skal halde i taumane
  • halde i taume
  • stramme taumane
    gje mindre spelerom
    • dei vaksne stramma taumane når barna vart for ivrige
Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

  1. som utgjer den eine av to (meir eller mindre like store) delar
    Приклад
    • dei delte og fekk eit halvt eple kvar;
    • ein halv liter;
    • to og ein halv
    • brukt som substantiv
      • ikkje det halve;
      • det halve hadde vore meir enn nok;
      • ein halv må vere lov
  2. om mengde, fart eller anna måleining, som er fylt eller blir brukt ca. halvparten av maksimal kapasitet;
    halvfull, halvfylt
    Приклад
    • ei halv flaske;
    • ta ein halv øl;
    • båten gjekk med halv fart
  3. om klokkeslett: 30 minutt før heil time
    Приклад
    • klokka er halv ni, altså 08.30 eller 20.30
  4. som utgjer opp til halvdelen av noko;
    delvis (2), nesten
    Приклад
    • oppleve det som ein halv fridag;
    • ein halv siger
  5. brukt som adverb: delvis, nesten, i ein viss mon
    Приклад
    • han sa det halvt i spøk;
    • dei sat halvt smilande;
    • ho stirra halvt forbi han
  6. om gjerning, karakter, lovnad, sanning, svar og liknande: ikkje heil, ufullkomen, ufullstendig
    Приклад
    • ein halv lovnad;
    • eit halvt svar;
    • ta halve standpunkt

Фіксовані вирази

  • ei halv ei
    ei halvflaske brennevin
    • ha ei halv ei på innerlomma
  • ein halv gong
    femti prosent (meir);
    ofte brukt i samanlikningar om mengde, storleik eller liknande
    • utgiftene vart ein halv gong større;
    • dreie mutteren ein halv gong til;
    • den norske kystlinja går to og ein halv gong rundt jorda
  • flagge på halv stong
    la flagg henge om lag halvvegss ned på flaggstong for å vise sorg ved dødsfall og gravferd
  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å seie
    • vere halvt om halvt trulova
  • med eit halvt auge
    med ein gong, med å sjå berre lausleg
    • at den er øydelagd, kan eg sjå med eit halvt auge
  • med eit halvt øyre
    utan å høyre godt etter
    • læraren lytta med eit halvt øyre
  • på halv tolv
    ikkje heilt rett, skeivt, tilfeldig, utan styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • det har gått litt på halv tolv i det siste
Сторінка статті

sleive og gå

Значення та вживання

drive på utan styring;
Sjå: sleive
Сторінка статті

sleive

sleiva

дієслово

Походження

kanskje samanheng med sleip (2

Значення та вживання

  1. røre seg klossete, uvyrdent eller ukontrollert
    Приклад
    • ho gjekk og sleiva i altfor store sko;
    • han sleiva ballen ut over sidelinja
  2. arbeide eller tale uvyrdent;
    Приклад
    • sleive i veg

Фіксовані вирази

  • sleive bort i/borti noko
    tilfeldig kome borti noko
    • han mista styringa og sleiva bort i ein annan bil;
    • spelaren sleivar borti ballen
  • sleive og gå
    drive på utan styring;
    gå sin skeive gang
Сторінка статті

tolv

детермінатив квантифікатор

Походження

norrønt tolf

Значення та вживання

grunntalet 12
Приклад
  • få tolv rette i tipping;
  • året har tolv månader

Фіксовані вирази

  • klokka er fem på tolv
    tida er snart ute, katastrofen kjem snart
  • på halv tolv
    ikkje heilt rett, skeivt, tilfeldig, utan styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • det har gått litt på halv tolv i det siste
Сторінка статті

topptung

прикметник

Походження

av engelsk top-heavy

Значення та вживання

  1. (uforholdsmessig) tung øvst eller i toppen
    Приклад
    • treet er topptungt;
    • sekken er dårleg pakka og er topptung
  2. i overført tyding: organisasjon eller liknande med uforholdsmessig mange personar i leiinga
    Приклад
    • topptung styring og for mykje administrasjon
Сторінка статті

sjølvstyring

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. det å styre seg sjølv
    Приклад
    • lokalsamfunnet har mindre sjølvstyring enn tidlegare
  2. automatisk styring
    Приклад
    • fartøyet har sjølvstyring
Сторінка статті

sjølvstyrt

прикметник

Значення та вживання

  1. som rår over seg sjølv
    Приклад
    • ein sjølvstyrt stat
  2. som har automatisk styring
    Приклад
    • skipet er sjølvstyrt
Сторінка статті

senkekjøl

іменник чоловічий

Значення та вживання

plate som ein kan senke ned under botnen på ein seglbåt for å få betre styring
Сторінка статті