Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
136 результатів

Словник букмола 68 oppslagsord

styr 1

іменник середній

Походження

norrønt styrr

Значення та вживання

  1. Приклад
    • ståk og styr
  2. arbeid med å holde i orden
    Приклад
    • det er noe til styr med denne jula;
    • det ble mye styr med den nye vaskemaskinen;
    • alt styret gjorde henne helt utslitt
Сторінка статті

styre 1

іменник середній

Походження

norrønt stýri

Значення та вживання

  1. innretning til å føre et framkomstmiddel i ønsket retning med
    Приклад
    • henge handlenettet over styret på sykkelen
  2. det å styre;
    makt, ledelse
    Приклад
    • kongen satt med styret i landet i fire år;
    • ha demokratisk styre
  3. måte å styre på
    Приклад
    • under keiserens strenge styre
  4. komité eller nemnd som leder noe
    Приклад
    • styret for en forening;
    • sitte i styret

Фіксовані вирази

  • styre og stell
    1. offentlig administrasjon
      • være med i styre og stell
    2. arbeid, virksomhet
      • hun står for styre og stell i huset
Сторінка статті

vilhelminsk

прикметник

Вимова

vilhelmi´nsk

Походження

etter navnet til de tyske keiserne Vilhelm 1., 1791–1888, og Vilhelm 2., 1859–1941

Значення та вживання

om tyske forhold: som gjelder eller kjennetegner tiden 1871–1918 da Vilhelm 1. og Vilhelm 2. var keisere i Tyskland
Приклад
  • det vilhelminske styret;
  • vilhelminske møbler
Сторінка статті

underretning

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

det å underrette om noe;
Приклад
  • få underretning om noe;
  • dette til underretning til det nye styret
Сторінка статті

tre 3

дієслово

Походження

av lavtysk treden; beslektet med trå (4

Значення та вживання

  1. bevege seg med ett eller noen få skritt;
    Приклад
    • tre fram fra mørket;
    • tre ut av skyggen;
    • hun bad dem tre inn i salongen;
    • han trådte forsiktig over dørterskelen
  2. bli virksom i;
    begynne i
    Приклад
    • han trer snart i tjeneste;
    • senere trådte hun inn i stillingen igjen;
    • de trådte i forbindelse med hverandre per brev
  3. komme eller bli brukt i stedet for;
    Приклад
    • tre i noens sted;
    • syntetiske stoffer har i stor utstrekning trådt i stedet for ull og silke

Фіксовані вирази

  • tre av
    i militæret: løs opp og forlat geleddet
    • tre av!
    • soldatene fikk etter hvert tre av
  • tre/trå fram
    1. stige fram
      • tre fram fra bakerste rad
    2. komme til syne;
      vise seg
      • landskapet trer tydeligere fram når snøen smelter
  • tre/trå i kraft
    bli gjort gjeldende
    • loven trer i kraft 1. oktober;
    • forbudet trådte i kraft etter nyttår
  • tre inn
    1. gå inn
      • tre inn i lyset
    2. i militæret: forlate geleddet og gå inn i forlegningen
  • tre sammen
    om styre, utvalg eller lignende: møtes og utøve sin funksjon
    • Stortinget trer sammen i oktober
  • tre støttende til
    hjelpe til
    • i kriser behøver vi at noen trer støttende til
  • tre tilbake
    trekke seg
    • partilederen trer tilbake før neste landsmøte
  • tre ut
    1. stige ut
      • tre ut av huset
    2. trekke seg
      • tre ut av styret
  • tre ut av kraft
    opphøre å gjelde
    • loven trer ut av kraft ved årets slutt
Сторінка статті

pott

іменник чоловічий

Походження

samme opprinnelse som potte (1

Значення та вживання

  1. eldre mål for flytende varer
    Приклад
    • en pott var 0,9651 liter da metersystemet ble innført
  2. gryte (1) eller lite kar
  3. i spill: sum av penger som er satset på én gang
    Приклад
    • øke potten;
    • vinne hele potten
  4. pengesum til fordeling
    Приклад
    • LO fikk en pott som skulle fordeles på forbundene

Фіксовані вирази

  • full pott
    beste mulige resultat;
    full uttelling
    • laget fikk full pott på alle tre øvelsene
  • pott og panne
    den som ordner alt
    • han er pott og panne i styret
Сторінка статті

sjefsavgjørelse

іменник чоловічий

Значення та вживання

avgjørelse som blir tatt uten medvirkning fra andre
Приклад
  • styret var delt, og styreleder tok derfor en sjefsavgjørelse;
  • jeg tok en sjefsavgjørelse på hva vi skulle ha til middag
Сторінка статті

velforening, vellforening

іменник жіночий або чоловічий

Походження

av vel (2

Значення та вживання

forening som fremmer allmennyttige tiltak innenfor et visst lokalmiljø
Приклад
  • sitte i styret i velforeningen
Сторінка статті

få tømmene

Значення та вживання

Se: tøm
Приклад
  • han fikk tømmene i styret
Сторінка статті

tøm, tømme 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt taumr; samme opprinnelse som tom (1

Значення та вживання

  1. bånd eller snor til å styre trekkdyr med
    Приклад
    • overlate tømmene til kusken;
    • tømmen røk
  2. i overført betydning: kontroll, styring
    Приклад
    • det er på tide å gi tømmene videre;
    • han gav tømmene fra seg;
    • ta tømmene i maktposisjoner

Фіксовані вирази

  • få tømmene
    få handlefrihet
    • han fikk tømmene i styret
  • gi frie tømmer
    la (noen) få handlefrihet
    • ledelsen gav de ansatte frie tømmer
  • holde i tømme
    mestre;
    holde styr på
    • vi holdt oss i tømme og gikk tidlig hjem
  • holde i tømmene
    ha makten;
    bestemme
    • han holdt i tømmene i kriseperioden
  • stramme tømmene
    gi mindre spillerom
    • forslaget innebærer at vi må stramme tømmene for de ulike interessegruppene
Сторінка статті

Словник нюношка 68 oppslagsord

styr 2

іменник середній

Походження

i tyding 2 lågtysk stur ‘ror’; av styre (2

Значення та вживання

  1. kontroll, styring;
    orden
    Приклад
    • ha styr på ungene
  2. arbeid med å halde i orden;
    Приклад
    • stå for styr og stell heime

Фіксовані вирази

  • gå over styr
    kome ut av kontroll
  • halde styr på
    halde orden på;
    meistre, rå med
  • på styr
    galen, tullete, frå forstanden
  • setje over styr
    bruke ukontrollert mykje;
    sløse, øydsle bort
Сторінка статті

styre 1

іменник середній

Походження

norrønt stýri

Значення та вживання

  1. innretning til å føre eit framkomstmiddel i ynskt retning med
    Приклад
    • syklisten vart kasta over styret
  2. det å styre;
    leiing, makt
    Приклад
    • kongen sat med styret i landet i 20 år;
    • ha demokratisk styre
  3. måte å styre på
    Приклад
    • det strenge styret til keisaren
  4. nemnd eller komité som styrer noko
    Приклад
    • styret for eit lag;
    • sitje i styret

Фіксовані вирази

  • styre og stell
    1. offentleg administrasjon
      • bli vald inn i styre og stell
    2. arbeid, verksemd, virke
      • ho tok mesteparten av styre og stell i heimen
Сторінка статті

vedtaksfør

прикметник

Походження

jamfør før (1

Значення та вживання

som fyller krava til å gjere gyldige vedtak
Приклад
  • styret er vedtaksført når minst halvparten av medlemene er til stades
Сторінка статті

vilhelminsk

прикметник

Вимова

vilhelmi´nsk

Походження

etter namnet til dei tyske keisarane Vilhelm 1., 1791–1888, og Vilhelm 2., 1859–1941

Значення та вживання

om tyske forhold: som gjeld eller kjenneteiknar tida 1871–1918 da Vilhelm 1. og Vilhelm 2. var keisarar i Tyskland
Приклад
  • det vilhelminske styret;
  • vilhelminske møblar
Сторінка статті

talerett

іменник чоловічий

Значення та вживання

rett til å ytre seg i ei vald forsamling eller eit styrande organ;
til skilnad frå røysterett
Приклад
  • dei har korkje tale- eller røysterett i styret
Сторінка статті

tørr, turr

прикметник

Походження

norrønt þurr

Значення та вживання

  1. som ikkje inneheld eller er dekt av væte;
    Приклад
    • klesvasken er tørr;
    • vere tørr på føtene;
    • skifte på seg tørre klede;
    • høyet er tørt;
    • tørr nysnø;
    • tørr luft;
    • vegen er tørr att etter regnet;
    • grave grøfter for å lage marka tørrare;
    • kaka var den tørraste eg har smakt;
    • ha ein god og tørr kjellar
    • brukt som adverb:
      • maten må stå tørt
    • brukt som substantiv:
      • skifte på seg tørt
  2. som vatnet ikkje når;
    som er på landjorda
    Приклад
    • båten står tørr;
    • kome på tørt land
  3. om vêr og klima: med lite eller ingen nedbør
    Приклад
    • ein tørr sommar;
    • juli er varmare og tørrare enn normalt
  4. som manglar naturleg fukt, til dømes feitt eller slim
    Приклад
    • tørre og magre hender;
    • tørr hud;
    • tørt hår;
    • vere tørr i halsen;
    • tørr hoste
  5. som har gått tom for vatn
    Приклад
    • brønnen er tørr;
    • tørre bekker;
    • gryta er kokt tørr
  6. om vin: som inneheld lite sukker;
    sec;
    Приклад
    • tørr kvitvin;
    • eit glas tørr sherry
  7. som ikkje drikk alkohol;
    jamfør tørrlagd
    Приклад
    • ho har vore tørr i fleire månader
  8. om lyd: skarp, knirkande
    Приклад
    • tørr stemme;
    • tørr latter
  9. (overdrive) sakleg og humørlaus;
    Приклад
    • eit tørt fagspråk;
    • ei tørr framstilling;
    • ein tørr førelesar;
    • tørre sakspapir;
    • tørre sanninga;
    • dette er dei tørre fakta;
    • sagt med tørre ord
    • brukt som adverb:
      • svare tørt
  10. om humor: lågmælt, men treffande og underfundig;
    jamfør tørrvittig
    Приклад
    • tørr humor;
    • kommentarane hennar er tørre, men gode
  11. utan (vanleg) tilhøyrsel
    Приклад
    • steik pinjekjernane i tørr panne;
    • ete maten tørr
    • brukt som substantiv:
      • ete tørt

Фіксовані вирази

  • gå tørr
    bli tømt for vatn eller anna væske
    • vasskjelda kan gå tørr
  • ha sitt på det tørre
    vere sikra, ha gardert seg
    • formelt har styret sitt på det tørre;
    • vi kjenner regelverket og har vårt på det tørre
  • halde krutet tørt
    vere budd på kamp
  • halde seg tørr
    1. hindre at ein blir våt
      • ha på støvlar for å halde seg tørr;
      • kom under tak, så du held deg tørr
    2. avstå frå alkohol eller anna rusmiddel
      • ho har halde seg tørr i ti år
  • korkje vått eller tørt
    korkje drikke eller mat
    • eg fekk ikkje i meg korkje vått eller tørt
  • på tørre nevar
    utan våpen
    • dei slåst på tørre nevar
  • tørr bak øyra
    vaksen, med naudsynt røynsle
    • ho har berre så vidt fylt 18 og er knapt tørr bak øyra;
    • han er framleis ikkje tørr bak øyra
  • tørre tårer
    simulert sorg;
    jamfør krokodilletåre
Сторінка статті

ha sitt på det tørre

Значення та вживання

vere sikra, ha gardert seg;
Sjå: tørr
Приклад
  • formelt har styret sitt på det tørre;
  • vi kjenner regelverket og har vårt på det tørre
Сторінка статті

tre 3

дієслово

Походження

av lågtysk treden; av same rot som trø (3

Значення та вживання

  1. gå med eitt eller nokre få steg;
    Приклад
    • tre fram i lyset;
    • tre ut av rommet;
    • han bad dei tre inn i stova
  2. bli verksam i;
    byrje i
    Приклад
    • snart trer ho inn i stillinga;
    • forskrifta trer i funksjon på nyåret
  3. kome eller bli brukt i staden for
    Приклад
    • tre i staden for nokon

Фіксовані вирази

  • tre attende
    seie frå seg;
    trekkje seg
    • leiaren trer attende før neste møte
  • tre av
    i militæret: løys opp og forlat geleddet
    • tre av!
    • kan eg få tre av, kaptein?
  • tre fram
    1. stige fram
      • tre fram frå dei bakre rekkjene
    2. kome til syne;
      syne seg
      • det trer etter kvart fram eit tydeleg mønster
  • tre/trå i kraft
    ta til å gjelde;
    bli sett i verk
    • lova trer i kraft 1. januar;
    • forbodet har allereie trådd i kraft
  • tre inn
    1. gå inn
      • tre inn i rommet
    2. i militæret: gå bort frå geleddet og inn i forlegninga
  • tre saman
    om styre, utval eller liknande: møtast og utøve sin funksjon
    • Stortinget trer saman i oktober
  • tre støttande til
    hjelpe til
    • barna tredde støttande til då mora vart sjuk
  • tre ut
    1. gå ut
      • tre ut av skuggen
    2. trekkje seg
      • tre ut av styret
  • tre ut av kraft
    slutte å gjelde
    • lova trer ut av kraft over nyttår
Сторінка статті

steinhogge

steinhogga

дієслово

Значення та вживання

  1. gjere ei øks, ein ljå eller liknande ukvass med at reiskapen treffer mot ein stein
    Приклад
    • steinhogge øka;
    • slåttekaren banna stygt da han steinhogg ljåen
  2. i overført tyding: gjere ei feilvurdering;
    mislykkast
    Приклад
    • ho steinhogg da ho skulle overtale styret
Сторінка статті

vere på val

Значення та вживання

Sjå: val
  1. vere ved enda valperiode, slik at ein må vinne eit nytt val for å halde fram i vervet
    Приклад
    • mange av veteranane i partiet er på val i år
  2. om verv eller stilling: vere gjenstand for val
    Приклад
    • alle posisjonane i styret er på val kvart år
Сторінка статті