Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
1244 результатів

Словник букмола 105 oppslagsord

opphav

іменник середній

Походження

norrønt upphaf, av hefja upp ‘begynne’

Значення та вживання

  1. utgangspunkt, opprinnelse;
    Приклад
    • ordet er av gresk opphav;
    • en nordmann med pakistansk opphav
  2. Приклад
    • misunnelse er opphav til mange ulykker
  3. brukt spøkefullt om foreldre
    Приклад
    • spørre opphavet om lov
Сторінка статті

vegne

іменник

Походження

norrønt vegna, opphav genitiv flertall av vegr ‘vei’; opphavlig fra lavtysk

Фіксовані вирази

  • alle vegne
    i alle retninger;
    overalt
    • se blomster alle vegne
  • på noens vegne
    1. som representant eller talsperson for noen
      • han takket på skolens vegne;
      • jeg sier dette på egne vegne
    2. i sympati med noen
      • vi gleder oss på dine vegne;
      • jeg bekymrer meg på egne vegne
  • på vegne av
    som representant eller talsperson for noen
    • takke på vegne av bygdefolket;
    • hun tok imot prisen på vegne av hele gruppa
  • tre av på naturens vegne
    gå på toalettet;
    tisse
Сторінка статті

vegetarianisme, vegetarisme

іменник чоловічий

Походження

jamfør vegetarianer

Значення та вживання

det å holde seg borte fra kjøtt og fisk, eventuelt også andre produkter av animalsk opphav, av etiske, samfunnsmessige eller helsemessige grunner;
det å leve som vegetarianer
Сторінка статті

tørn 2

іменник середній

Походження

samme opphav som tørn (1

Значення та вживання

  1. omgang med tau eller trosse rundt pæl
  2. løkke eller snurr på tau eller trosse
    Приклад
    • linen har fått tørn

Фіксовані вирази

  • ta tørn
    slutte å tulle;
    gi seg
    • nå må du ta tørn
Сторінка статті

støykilde

іменник чоловічий

støykjelde

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

opphav eller årsak til støy
Сторінка статті

uten-, uta-

складне речення

Походження

norrønt útan-, samme opphav som uten

Значення та вживання

førsteledd i ord som uttrykker at noe er på utsiden eller utenfor;
Сторінка статті

-en 2

іменник середній

Походження

av gresk -ene, som står for opphav

Значення та вживання

etterledd brukt i betegnelse blant annet for umettede hydrokarboner;
i ord som acetylen, benzen og etylen
Сторінка статті

velde 1

іменник чоловічий

Походження

samme opphav som velde (2

Значення та вживання

overveldende kraft, rikdom eller makt
Приклад
  • oppsøke naturens velde

Фіксовані вирази

  • i all sin velde
    i all sin storhet
Сторінка статті

kjødelig

прикметник

Значення та вживання

  1. som gjelder kroppen og de fysiske behov og begjær den har;
    Приклад
    • våre kjødelige lyster;
    • han var kjent for sine kjødelige utskeielser
  2. som har felles biologisk avstamning
    Приклад
    • min kjødelige bror;
    • et kjødelig opphav
Сторінка статті

biogen

прикметник

Вимова

biogeˊn

Походження

av bio- og -gen (2

Значення та вживання

  1. av organisk (1) opphav
  2. som er nødvendig for å bygge opp og/eller opprettholde organisk liv
Сторінка статті

Словник нюношка 1139 oppslagsord

opphav

іменник середній

Походження

norrønt upphaf, av hefja upp ‘byrje’

Значення та вживання

  1. første byrjing, utgangspunkt;
    avstamming
    Приклад
    • namnet har samisk opphav;
    • ein amerikanar med norsk opphav
  2. Приклад
    • opphavet til krigen
  3. brukt skjemtande om foreldre
    Приклад
    • spørje opphavet om lov
Сторінка статті

tilverting

іменник жіночий

Значення та вживання

det å verte til;
Сторінка статті

tilbliing

іменник жіночий

Значення та вживання

det å bli til;
Сторінка статті

til 2

прислівник

Походження

same opphav som di (1 og dess (3

Фіксовані вирази

  • til … til …
    brukt med to komparativar for å vise at auke eller endring i ein faktor fører til ei tilsvarande auke eller endring i den andre faktoren;
    jamfør dess … dess … (1) og jo … jo … (1)
    • til meir du øver, til betre blir du;
    • til meir du dryger, til lengre tek arbeidet
Сторінка статті

til 3

прийменник

Походження

norrønt til

Значення та вживання

  1. brukt til å uttrykkje mål eller sluttpunkt for ei rørsle
    Приклад
    • ho køyrde ungane til skulen;
    • dei reiste til Arendal;
    • du må gå til dokteren;
    • han følgde henne til døra;
    • dei drog frå stad til stad;
    • han spelte ballen til spissen
    • brukt som adverb:
      • folk strøymde til;
      • mange kom til for å hjelpe
  2. brukt om rørsle i ei viss retning eller det å vende mot noko eller nokon
    Приклад
    • ta av til høgre ved det gule huset;
    • dei veik til sides;
    • eg vakna til ein ny dag;
    • dei synte til ei tidlegare sak;
    • ho smilte til kollegaen;
    • han snudde ryggen til dei;
    • huset har utsyn til sjøen;
    • brått stod vi andlet til andlet
  3. brukt til å uttrykkje overgang til noko nytt
    Приклад
    • vinden auka frå liten kuling til full storm;
    • han vil bli til noko stort;
    • dei såg teikn til betring;
    • trollet vart til stein
    • brukt som adverb:
      • pasienten frisknar til;
      • isen frys til
  4. brukt for å uttrykkje tilstand
    Приклад
    • kontoret står til rådvelde;
    • huset er til leige;
    • mange var til stades
    • brukt som adverb:
      • det står bra til med henne;
      • dei held til i kjellaren
  5. brukt for å uttrykkje eit intervall
    Приклад
    • han arbeidde frå sju til tre;
    • det kostar frå fem til ti tusen;
    • vi har budd her frå 2013 til i dag;
    • kontoret er ope frå ti til to;
    • reisa tek to til tre timar;
    • deltakarane er frå åtte til tolv år
  6. brukt for å uttrykkje grense for noko
    Приклад
    • åkeren når ned til elva;
    • eg stod i vatn til knea;
    • eg vil bli hos deg til døden skil oss
  7. brukt om tid og tidspunkt
    Приклад
    • alt til si tid;
    • vi blir ferdige til våren;
    • dei flyttar inn til jul;
    • kan du vente til seinare?
    • dei møttest til same tid kvar dag;
    • eg skjønar meg ikkje på ungdomen no til dags;
    • slik har det vore til alle tider
  8. brukt for å uttrykkje føremål
    Приклад
    • ho fekk boka til gjennomsyn;
    • eg treng ein reiskap til å grave med;
    • vi kledde oss til fest;
    • har du pengar til taxi?
    • dei ordna alt til eigen fordel
  9. brukt for å uttrykkje evne, høve eller utveg
    Приклад
    • kommoden har ein skuff til å låse;
    • er du i form til å sykle?
  10. brukt for å uttrykkje årsak
    Приклад
    • episoden var opphav til mykje krangling;
    • han hadde god grunn til å gråte;
    • ho var til stor glede for foreldra
  11. brukt for å uttrykkje samband
    Приклад
    • eg høyrer til her;
    • eleven knytte seg til læraren;
    • ho er veldig bunden til bestemora;
    • vi drikk vatn til maten;
    • han blir rekna til familien;
    • det ligg til slekta
  12. brukt for å uttrykkje samanlikning
    Приклад
    • du er ikkje gammal nok til å vere med;
    • jakka er for god til å kaste;
    • ho er klok til å vere så lita
  13. brukt for å uttrykkje eigedomstilhøve
    Приклад
    • har du nøkkelen til huset?
    • ho er mor til jenta;
    • det er hunden til naboen
  14. Приклад
    • han ligg til sengs med influensa;
    • no må de setje dykk til bords;
    • det kom framande til gards;
    • vi reiser til fjells i helga;
    • vi har hytta til låns;
    • bilen er til sals;
    • eg har løn til gode;
    • heldigvis kom dei til rette;
    • flekken kom til syne i dagslys

Фіксовані вирази

  • få til
    greie, lykkast med, oppnå
    • får du til reknestykka?
  • sleppe til
    få plass;
    få vere med
    • han slepp ikkje til på kjøkenet
  • slumpe til
    hende tilfeldig
    • ein tidlegare kjærast ho slumpa til å møte att
  • slå til
    1. gje noko eller nokon eit slag
      • ho slo til han
    2. gripe (hardt) inn;
      gå til aksjon
      • ranarar slo til mot kiosken i natt
    3. hende plutseleg;
      inntreffe
      • det slo til med rekordvarme i helga
    4. gjere noko på ein (uventa) flott måte
      • bassisten slo til med glitrande spel
    5. akseptere eit tilbod;
      godta, seie ja
      • vi slo til og kjøpte båten
    6. gå i oppfylling;
      bli som venta
      • spådomane har slått til
    7. gje godt resultat (i jordbruk, jakt eller fiske)
      • avlinga slo til i år
  • ta til
    byrje
    • det tok til å mørkne
  • vere til
    finnast, eksistere
    • reglane er til for at vi skal følje dei;
    • frukten var berre til pynt;
    • gleda over berre å vere til
  • vise til
    peike på;
    gje opp (som kjelde eller liknande)
    • dei viste til særs gode resultat;
    • han viser til statistikk
Сторінка статті

akademia

іменник середній

Вимова

akademiˋa

Походження

frå engelsk; same opphav som akademi

Значення та вживання

den akademiske verda
Приклад
  • vere tilsett i akademia;
  • samarbeid mellom akademia og næringslivet
Сторінка статті

strekk 2

іменник середній

Походження

same opphav som strekk (1

Значення та вживання

avstand mellom to festepunkt, til dømes for ein luftkabel;
Приклад
  • det lengste strekket over fjorden er 3000 m
Сторінка статті

sting 2

іменник середній

Походження

same opphav som sting (1

Значення та вживання

  1. stikk med synål og tråd
    Приклад
    • sy med lange sting;
    • ho måtte på legevakta og sy åtte sting
  2. noko som er effektivt eller verknadsfullt
    Приклад
    • angrepsspel med sting i;
    • maten har eit sting av chili
Сторінка статті

stand 3

іменник чоловічий або середній

Походження

frå tysk; same opphav som stand (1

Значення та вживання

  1. om eldre forhold: kvar av de sosiale gruppene samfunnet i mellomalder var delte inn i
    Приклад
    • presteskapet, adelen, borgarane og bøndene var dei fire stendene i mellomaldersamfunnet;
    • kvar stand hadde sine plikter og rettar
  2. etterledd som karakteriserer yrke;
Сторінка статті

stand 2

іменник чоловічий

Вимова

stand, stænd

Походження

frå engelsk; same opphav som stand (1

Значення та вживання

plass eller bord for utstilling, informasjon og sal
Приклад
  • firmaet hadde eigen stand på utstillinga;
  • ho stod på stand og delte ut flygeblad
Сторінка статті