Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
412 результатів

Словник букмола 190 oppslagsord

mønster

іменник середній

Походження

gjennom lavtysk, fra gammelfransk, av middelalderlatin monstra ‘prøvestykke’; av latin monstrare ‘vise fram’

Значення та вживання

  1. forbilde, tegning eller oppskrift til å lage noe etter;
    Приклад
    • strikke uten mønster;
    • jeg har klipt ut delene etter mønster
  2. Приклад
    • hun er et mønster for andre
  3. måte noe er ordnet på eller skjer på;
    Приклад
    • passe inn i mønsteret;
    • opplæringen går etter et fast mønster;
    • jeg skimter et mønster i det som har hendt
  4. figur, motiv eller tegning til dekorasjon eller lignende, ofte gjentatt flere ganger i et visst system, og gjerne med forskjellige farger eller opphøyde partier
    Приклад
    • mønsteret i bildekket;
    • tapet med urolig mønster
  5. form eller type for eksempel av sølvtøy eller dekketøy
    Приклад
    • har du begynt å samle på et bestemt mønster?
Сторінка статті

tankemønster

іменник середній

Значення та вживання

måte å tenke på;
mønster i ens tanker;
Приклад
  • bli fanget i et negativt tankemønster
Сторінка статті

rimmønster

іменник середній

Значення та вживання

mønster i fordelingen av rim i et dikt, en sang eller lignende
Приклад
  • diktet følger rimmønsteret abab
Сторінка статті

lærestykke

іменник середній

Значення та вживання

  1. litterær tekst eller teaterstykke som gir kunnskap eller moralsk veiledning;
    jamfør læredikt
  2. hendelse som en kan lære noe av;
    forbilde, mønster (2);
    Приклад
    • saken blir et interessant lærestykke i lovforståelse
Сторінка статті

tviband

іменник середній

Значення та вживання

strikking med mønster av to trådfarger
Сторінка статті

utviklingsmønster

іменник середній

Значення та вживання

mønster (3) for hvordan noe arter eller utvikler seg
Приклад
  • markedet følger et kjent utviklingsmønster
Сторінка статті

utydelig

прикметник

Значення та вживання

som er vanskelig å oppfatte, tolke eller skjelne fullt ut;
Приклад
  • utydelig skrift;
  • følge et utydelig mønster;
  • gi utydelige beskjeder;
  • ansiktet hans ble utydelig;
  • romanen har et utydelig budskap;
  • høre en utydelig lyd
  • brukt som adverb:
    • snakke utydelig
Сторінка статті

strikkemønster

іменник середній

Значення та вживання

mønster til å strikke etter;
Сторінка статті

matriark

іменник чоловічий

Походження

av latin mater, etter mønster av patriark

Значення та вживання

  1. (eldre) kvinne som opptrer eller oppfattes som overhode i en familie eller annen gruppe;
    til forskjell fra patriark (3)
    Приклад
    • bestemor er familiens matriark;
    • hun blir betraktet som idrettslagets matriark
  2. hunndyr som er overhode for en flokk eller mindre gruppe
    Приклад
    • den eldste moren er elefantenes matriark
Сторінка статті

fri 2

прикметник

Походження

av lavtysk vri

Значення та вживання

  1. om person, stat eller styre: som har eller gir fulle politiske rettigheter
    Приклад
    • frie borgere;
    • ha en fri forfatning;
    • den frie verden;
    • frie valg;
    • et av verdens frieste land
  2. politisk selvstyrt;
    uavhengig
    Приклад
    • et fritt land;
    • et fritt folk;
    • den frie presse
  3. vernet av loven;
    trygg for angrep
    Приклад
    • få fritt leide
  4. ikke i fangenskap eller innesperret
    • brukt som adverb
      • bli satt fri;
      • slipp fangene fri
  5. uten stengsel eller hinder (for ferdsel, bevegelse, sikt eller lignende)
    Приклад
    • fritt armslag;
    • fritt farvann;
    • fri bane;
    • få fritt løp;
    • i Guds frie natur
    • brukt som adverb
      • kunne puste fritt;
      • gården ligger høyt og fritt til
  6. ikke kontrollert eller regulert (av det offentlige);
    tillatt for alle;
    allmenn, åpen
    Приклад
    • fri konkurranse;
    • det frie marked;
    • fri adgang;
    • fritt fiske;
    • ordet er fritt;
    • få en friere stilling
  7. ikke strengt bundet til regler, mønster, forbilder eller lignende;
    Приклад
    • fri rytme;
    • fri oppdragelse;
    • et fritt studium;
    • fri kjærlighet;
    • fri fantasi
    • brukt som adverb
      • fritt oversatt fra tysk
  8. upåvirket av andre hensyn;
    Приклад
    • av fri vilje;
    • ha fritt valg;
    • handle på fritt grunnlag
    • brukt som adverb
      • stå fritt til å velge;
      • stille noen fritt;
      • utvikle seg fritt
  9. uten særlig tvang, restriksjoner eller lignende
    Приклад
    • leve et fritt liv
    • brukt som adverb
      • ha det fritt på jobben
  10. løsrevet fra bånd, plikter, ansvar og lignende
    Приклад
    • kjenne seg fri som fuglen;
    • være fri og frank
  11. trygg, åpen og direkte;
    Приклад
    • føre et fritt språk;
    • ha et fritt blikk på noe;
    • være fri av seg;
    • får jeg være så fri å …
    • brukt som adverb
      • snakke fritt ut
  12. som har (midlertidig) fritak fra arbeid, skole eller andre plikter;
    fritatt, unntatt
    Приклад
    • ta seg fri;
    • be seg fri;
    • ha fri fra jobben;
    • slippe fri fra militæret
  13. spart for;
    Приклад
    • fri for angst;
    • være fri for bekymringer;
    • bli fri forkjølelsen
  14. ikke skyldig eller innblandet;
    jamfør frikjenne
    Приклад
    • dømme noen fri
  15. som er uten;
    Приклад
    • det er fritt for mus;
    • veien er fri for snø
  16. brukt som etterledd i sammensetninger: uten fare for;
    sikker, trygg
  17. Приклад
    • ha fri telefon;
    • fri rettshjelp;
    • fri kost og losji
    • brukt som adverb
      • få pakken fritt tilsendt
  18. i fysikk og kjemi: som ikke er bundet til noe, ikke inngår i en forbindelse
    Приклад
    • fri energi;
    • frie elektroner

Фіксовані вирази

  • det er ikke fritt for
    en kan ikke nekte for
    • det var ikke fritt for at han felte en tåre
  • frie hender
    full handlingsfrihet
    • de fikk frie hender til å gjennomføre reformen
  • fritt fall
    1. fall som ikke blir hindret av mekanisk motstand
    2. rask og kraftig nedgang i verdi, prestisje eller lignende
      • oljeprisen er i fritt fall
  • gå fri
    slippe straff;
    slippe unna
  • ha ryggen fri
    1. være sikret mot kritikk eller angrep fordi en har handlet etter reglene eller på andre måter har gardert seg
    2. være sikret mot fysisk angrep bakfra
  • i det fri
    utendørs
    • piknik i det fri
  • ikke være fri for
    måtte erkjenne at noen er eller gjør det som er nevnt
    • han er ikke fri for å stjele
Сторінка статті

Словник нюношка 222 oppslagsord

mønster

іменник середній

Походження

gjennom lågtysk, frå gammalfransk, av mellomalderlatin monstra ‘prøvestykke’; av latin monstrare ‘vise fram’

Значення та вживання

  1. førebilete, teikning eller oppskrift til å lage noko etter;
    Приклад
    • eg heklar helst utan mønster;
    • kjolen er sydd etter mønster
  2. Приклад
    • ho er eit mønster for andre
  3. måte noko er ordna på eller skjer på;
    Приклад
    • passe inn i mønsteret;
    • opplæringa går etter eit fast mønster;
    • eg skimtar eit mønster i dei merkelege påfunna hennar
  4. figur, motiv eller teikning til dekorasjon eller liknande, ofte teke att fleire gonger i eit visst system, og gjerne med ulike fargar eller opphøgde parti
    Приклад
    • mønsteret i bildekket;
    • i hallen har dei ein tapet med mønster på
  5. form eller type av til dømes sølvtøy eller dekkjetøy
    Приклад
    • til bryllaupet ynskte dei seg meir av det mønsteret dei samla på
Сторінка статті

flette 4

fletta

дієслово

Походження

norrønt flétta; samanheng med falde

Значення та вживання

  1. tvinne saman bøyelege trådar i eit visst mønster
    Приклад
    • flette korger;
    • flette håret
  2. i overført tyding: føye (1)
    Приклад
    • flette inn ein kommentar
Сторінка статті

rimmønster

іменник середній

Значення та вживання

mønster i fordelinga av rim i eit dikt, ein song eller liknande
Приклад
  • limericken har rimmønsteret aabba
Сторінка статті

utviklingspsykologi

іменник чоловічий

Значення та вживання

grein av psykologi (1) som ser på psykologiske mønster knytte til alder
Сторінка статті

vaffel

іменник чоловічий

Походження

frå lågtysk, same opphav som tysk Wabe ‘vokskake i bikube’; samanheng med veve

Значення та вживання

  1. bakverk med mønster etter steikinga i vaffeljern
    Приклад
    • nysteikte vaflar med jordbærsyltetøy
Сторінка статті

utviklingsmønster

іменник середній

Значення та вживання

mønster (3) for korleis noko artar eller utviklar seg
Приклад
  • busetnaden i byen har følgt eit uventa utviklingsmønster
Сторінка статті

rosa 2

прикметник

Вимова

roˋsa

Значення та вживання

som har mønster som liknar rose (1, 1);
Приклад
  • ei rosa kanne
Сторінка статті

rosete

прикметник

Значення та вживання

  1. som har mønster som liknar roser;
    jamfør rose (1, 5)
    Приклад
    • rosete tapet
  2. særleg om husdyr: med farga flekker
Сторінка статті

strikkemønster

іменник середній

Значення та вживання

mønster til å strikke etter;
Сторінка статті

matriark

іменник чоловічий

Походження

av latin mater, etter mønster av patriark

Значення та вживання

  1. (eldre) kvinne som opptrer eller blir oppfatta som overhovud i ein familie eller ei anna gruppe;
    til skilnad frå patriark (3)
    Приклад
    • mamma er matriarken vår;
    • ho er på ein måte matriarken i lokallaget
  2. hodyr som er overhovud for ein flokk eller ei mindre gruppe
    Приклад
    • elgkalven held seg saman med matriarken
Сторінка статті