Розширений пошук

290 результатів

Словник букмола 216 oppslagsord

dekke 2

дієслово

Походження

fra lavtysk; samme opprinnelse som tekke (4

Значення та вживання

  1. legge over;
    skjule;
    Приклад
    • dekke gulvet med tepper;
    • dekke plantene før vinteren;
    • malingen dekker godt;
    • området er dekket av skog
  2. gjøre et bord klart for måltid;
    sette fram tallerkener, glass, bestikk, duker og lignende
    Приклад
    • dekke bordet;
    • dekke til jul;
    • hvor mange har du dekket til?
  3. være stor nok til å utligne (2) eller betale;
    Приклад
    • få dekket et behov;
    • dekke selskapets utgifter;
    • dekke driftskostnadene
  4. være identisk eller kongruent med;
    tilsvare, være lik;
    være likeverdig med
    Приклад
    • de to trekantene dekker hverandre;
    • definisjonen dekker ikke hele betydningen
  5. omfatte, spenne (2, 5) om;
    gjelde
    Приклад
    • dekke alle målene i læreplanen;
    • serien dekker en periode på 500 år;
    • legen skal dekke hele distriktet
  6. verne mot angrep, mistanke eller lignende;
    beskytte
    Приклад
    • dekke seg mot et eventuelt tap;
    • moren lyver for å dekke sønnen;
    • dekke seg bak flertallet
  7. referere eller rapportere fra;
    beskrive alt om
    Приклад
    • alle de store avisene dekket begivenheten
  8. om hund, særlig i kommando: legge seg ned
    Приклад
    • dekk!

Фіксовані вирази

  • dekke inn
    kompensere for;
    betale;
    dekke opp (1)
    • dekke inn det manglende beløpet
  • dekke opp
    • kompensere for;
      betale;
      dekke inn
      • dekke opp utgifter
    • i idrett: holde seg nær en motspiller for å hindre denne i å få ballen eller lignende
      • han var flink til å dekke opp spillerne på det andre laget
  • dekke over
    skjule;
    kamuflere
    • dekke over problemene med et smil
  • dekke til
    legge over, tildekke;
    kle (3);
    skjule;
    dekke (2, 1)
    • vinduene var dekket til med avispapir;
    • dekke til håret
  • komme til dekket bord
    komme til arbeid eller lignende der alt er gjort ferdig på forhånd;
    få alt tilrettelagt for seg

dekke 1

іменник середній

Походження

fra lavtysk; beslektet med dekke (2

Значення та вживання

  1. noe som dekker;
    dekkende lag
    Приклад
    • legge nytt dekke på en vei;
    • et dekke av jord
  2. Приклад
    • et dekke for å lage atomvåpen
  3. teppe til hest og andre husdyr;
    Приклад
    • legge dekket over hesten

Фіксовані вирази

  • under dekke av
    under påskudd av;
    med noe som skjul
    • komme seg inn i landet under dekke av falskt pass

skyggelegging

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. det å kaste skygge (1, 1)
    Приклад
    • det nye bygget kan gi noe skyggelegging
  2. det å legge skygge (1, 2) på tegning eller maleri
    Приклад
    • skygggelegging får fram romvirkningen i tegningen
  3. i overført betydning: det å dekke over noe;
    Приклад
    • skyggelegging av denne saken er ikke bra

skyggelegge

дієслово

Значення та вживання

  1. Приклад
    • nybygget vil skyggelegge eldre boliger
  2. legge skygge (1, 2) på tegning eller maleri
    Приклад
    • hun skyggelegger med kullstifter
  3. i overført betydning: dekke over;
    skjule;
    Приклад
    • de har skyggelagt saken

tjelde

дієслово

Значення та вживання

  1. om eldre forhold: dekke med teppe, forheng eller lignende
  2. sette opp tjeld (2, 3)

tekke 4

дієслово

Походження

norrønt þek(k)ja

Значення та вживання

  1. legge tak på hus
  2. dekke eller kle hustak med et lag av noe (for eksempel torv eller steinheller)
    Приклад
    • tekke et hus med torv

tekke 2

іменник середній

Значення та вживання

  1. lag av takmateriale, for eksempel lag med skifer eller never
  2. dekkende lag;

sølvslå

дієслово

Значення та вживання

dekke med et lag sølv (2);

skjeldtile

іменник середній

Походження

norrønt skjaldþili; av norrønt skjalda ‘dekke med skjold’ og tile

Значення та вживання

  1. panel (1) innvendig i hus
  2. (gulv i) loft

skinn 1

іменник середній

Походження

norrønt skinn

Значення та вживання

  1. ytre dekke på dyre- eller menneskekropp, med eller uten hår, fjær eller lignende;
    Приклад
    • stek fisken til skinnet er sprøtt;
    • klippe pelsen ned til skinnet
  2. flådd og preparert hud av dyr, med eller uten hår, fjær eller lignende;
    Приклад
    • jakka er av ekte skinn;
    • bøkene er bundet i skinn
  3. hinne, skall eller hud på frukt, bær og lignende;
    hinne og lignende på mat
    Приклад
    • flå skinnet av en tomat;
    • pølser uten skinn
  4. gammelt, men utholdende menneske eller dyr
    Приклад
    • hun er et seigt skinn, og kommer til å overleve alle;
    • et pokkers skinn;
    • det gamle skinnet er sprekere enn du tror

Фіксовані вирази

  • bare skinn og bein
    veldig tynn;
    radmager
    • hun var bare skinn og bein og kunne knapt løfte hodet
  • gå ut av sitt gode skinn
    miste beherskelsen;
    bli veldig sint
  • holde seg i skinnet
    kontrollere følelsene sine;
    beherske seg
  • i sinn og skinn
    tvers igjennom;
    fullstendig, totalt
  • ikke selge skinnet før bjørnen er skutt
    ikke satse på noe en ikke har
  • redde skinnet
    berge seg, gå klar
  • ribbe/flå til skinnet
    ta alt fra noen;
    røve, plyndre
    • turistene blir ribbet til skinnet;
    • huseieren flår oss til skinnet
  • som et pisket skinn
    på en svært travel eller heseblesende (2) måte
    • hun springer rundt som et pisket skinn
  • våge skinnet
    gjøre noe som er risikabelt;
    tore å ta en risiko
  • våt til skinnet
    våt helt gjennom klærne;
    gjennomvåt

Словник нюношка 74 oppslagsord

dekkje, dekke 2

dekkja, dekka

дієслово

Походження

frå lågtysk; same opphav som tekkje (2

Значення та вживання

  1. Приклад
    • landskapet er dekt av flaumvatn;
    • snøen dekte marka;
    • dekkje matrestane med plast;
    • flisene dekte veggen
  2. gjere eit bord klart for måltid;
    setje fram tallerkenar, glas, bestikk, dukar og liknande
    Приклад
    • dekkje bordet;
    • bordet var dekt til selskap;
    • vi dekte til 12 mann
  3. vere stor nok til å utlikne (2) eller betale;
    Приклад
    • dekkje eit behov;
    • bedrifta dekte reisekostnadene;
    • dekkje etterspurnaden etter ei vare;
    • få dekt utgiftene sine
  4. vere identisk eller kongruent med;
    svare til, vere lik;
    vere likeverdig med
    Приклад
    • figurane dekkjer kvarandre;
    • dei to omgrepa dekkjer ulike fenomen
  5. omfatte, femne (2) om;
    gjelde
    Приклад
    • lærebok som skal dekkje ein periode på fleire hundre år;
    • kulturhuset skal dekkje heile regionen;
    • legen dekkjer eit stort område;
    • norskfaget skal dekkje mange emne;
    • politiet treng meir ressursar for å dekkje alle oppgåvene sine
  6. verne mot angrep, mistanke eller liknande;
    Приклад
    • dekkje nokon med falsk forklaring;
    • finne ord å dekkje seg bak;
    • har du ein skriftleg kontrakt, er du dekt mot det meste;
    • dekkje seg bak ein fasade
  7. referere eller rapportere frå;
    skildre alt om
    Приклад
    • dekkje landsmøtet for avisa;
    • reporteren som dekte vinter-OL
  8. om hund, særleg i kommando: leggje seg ned
    Приклад
    • dekk!

Фіксовані вирази

dekke 1

іменник середній

Походження

frå lågtysk; samanheng med dekkje

Значення та вживання

  1. noko som dekkjer;
    dekkjande lag
    Приклад
    • veg med fast dekke;
    • eit dekke av nysnø
  2. Приклад
    • eit dekke for maktspel og korrupsjon
  3. teppe til hest og andre husdyr;
    Приклад
    • leggje eit dekke over hesten

Фіксовані вирази

  • under dekke av
    under påskot av;
    med noko som skjul
    • spionen tok seg inn i landet under dekke av å vere turist

ute

прислівник

Походження

norrønt úti; av ut

Значення та вживання

  1. under open himmel, i friluft, utandørs
    Приклад
    • gå ute og fryse;
    • liggje ute;
    • barna er ute og leiker;
    • eg finn dei korkje ute eller inne;
    • ute på trappa
  2. utanfor sitt vanlege hus, hylster, dekke eller liknande
    Приклад
    • kjuklingen er ute av skalet;
    • skjorteflaket heng ute
    • i overført tyding: utanfor ein vanleg eller tidlegare tilhaldsstad
      • han er ute or soga;
      • eg er ute av stand til å skjøne det;
      • vere ute av seg (av sorg)heilt fortvilt
  3. ikkje heime, ikkje til stades
    Приклад
    • sjefen er ute;
    • vere ute og handle;
    • ete ute (på restaurant e l)
    • han var ute under krigenutanlands
  4. unna eit visst utgangspunkt;
    Приклад
    • ute på fjorden, åkeren;
    • ute på kjøkenet
    • ved eller nærmare havet
      • ute ved kysten;
      • ute på øyane
  5. i verksemd, på ferde, til stades
    Приклад
    • vere tidleg, seint utemed å kome, med å utvikle seg e l;
    • ho er ute med strekane sine;
    • han er ute og skriv i avisa att;
    • vere ute etter revansje;
    • når ulykka er ute
  6. Приклад
    • vere ute for eit uhell, for ein svindlar
  7. Приклад
    • fristen, eventyret er ute;
    • før året er ute;
    • det er ute med megeg er fortapt, ferdig

Фіксовані вирази

  • ille ute
    i store vanskar;
    i stor fare
    • bøndene var ille ute når innhaustinga slo feil
  • vere ute etter
    prøve å treffe (nokon); prøve å få has på

solfangar

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. dekke av gjennomsynleg materiale som blir plassert over planter på friland for å framskunde veksta og auke avlinga
    Приклад
    • solfangaren gjev høgare veksttemperatur og tidlegare avlingar
  2. innretning i system som fangar opp energi frå solvarmen

tekke 2

іменник середній

Походження

samanheng med tekkje (2

Значення та вживання

  1. lag av takmateriale, til dømes lag med skifer eller never
  2. dekkjande lag;

skinn

іменник середній

Походження

norrønt skinn

Значення та вживання

  1. ytre dekke på dyre- eller menneskekropp, med eller utan hår, fjør eller liknande;
    Приклад
    • flåtten har bite seg fast i skinnet;
    • sauen vart klypt ned til skinnet;
    • steikje fisken med skinnet på
  2. flådd og preparert hud av dyr, med eller utan hår, fjør eller liknande;
    Приклад
    • hanskar av ekte skinn;
    • han var kledd i skinn frå topp til tå;
    • bøker bundne i skinn
  3. hinne, skal eller hud på bær, frukt og liknande;
    hinne og liknande på mat
    Приклад
    • flå skinnet av ein kokt tomat;
    • han fjerna skinnet frå pølsa
  4. gammalt, men uthaldande, menneske eller dyr
    Приклад
    • han er eit seigt skinn;
    • det gamle skinnet krekte seg til postkassa kvar dag;
    • stakkars skinnet, bur heilt åleine

Фіксовані вирази

  • berre skinn og bein
    veldig tynn;
    radmager
    • han var berre skinn og bein og kunne knapt stå på føtene
  • gå ut av sitt gode skinn
    miste sjølvtøyminga;
    bli veldig sint
  • halde seg i skinnet
    kontrollere kjenslene sine;
    styre seg, beherske seg
  • i sinn og skinn
    tvers igjennom;
    fullstendig, totalt
  • ikkje selje skinnet før bjørnen er skoten
    ikkje rekne for visst noko ein ikkje har
  • redde skinnet
    berge seg
  • ribbe/flå til skinnet
    ta alt frå nokon;
    røve, plyndre
    • ho vart ribba til skinnet av eksen;
    • turistane blir flådd til skinnet
  • som eit piska skinn
    på ein travel eller heseblesande måte
    • springe som eit piska skinn;
    • ho stressa rundt som eit piska skinn
  • våge skinnet
    gjere noko som er risikabelt;
    tore å ta ein risiko
  • våt til skinnet
    våt heilt gjennom kleda;
    gjennomvåt

teppe 1

іменник середній

Походження

norrønt tapit, gjennom lågtysk tappet eller teppet, av latin tapetum; jamfør tapet

Значення та вживання

  1. stykke av vove eller knytt stoff
    Приклад
    • persisk teppe;
    • krype inn under eit varmt teppe;
    • heildekkjande teppe;
    • katten sov på teppet sitt
  2. dekke som heng ned framfor eller bak scena i eit teater eller liknande;
    Приклад
    • teppet går opp;
    • teppet fell
  3. mjukt dekke som minner om eit teppe (1, 1)
    Приклад
    • sola låg som eit mildt teppe over landskapet

Фіксовані вирази

  • feie noko under teppet
    skyve problem eller liknande unna
  • kalle inn på teppet
    be underordna kome og forklare seg

øyrebeskyttar

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. bøyel til å spenne over hovudet med dekke for øyra til vern mot støy
  2. breidt band eller bøyel med klaffar til å verne øyra mot kulde

vegdekke

іменник середній

Значення та вживання

øvste dekkjande lag på ein veg
Приклад
  • vegdekke av grus;
  • fast vegdekkedekke av asfalt, oljegrus el. betong på ein veg

røykteppe

іменник середній

Значення та вживання

tett dekke av røyk (1)
Приклад
  • etter skogbrannen er området dekt av eit røykteppe

Фіксовані вирази

  • leggje eit røykteppe
    dekkje til ei sak eller eit tilhøve;
    røykleggje, tåkeleggje
    • dei prøver å leggje eit røykteppe over konsekvensane for klimaet