Розширений пошук

Простий пошук

Словник букмола 140 oppslagsord

avstand

іменник чоловічий

Походження

fra tysk ‘det å stå borte (fra noe)'

Значення та вживання

distanse;
mellomrom
Приклад
- avstanden mellom hjulene er to meter;
- avstanden til gjerdet er fire meter;
- gjenkjenne noen på lang avstand;
- Norge er et land med store avstander
i overført betydning: stort skille;
gap (2, 2)
Приклад
- holde avstanden til de underordnede;
- stor avstand mellom foreldre og barn;
- få noe på avstand

Фіксовані вирази

holde avstand til
være reservert overfor
holde på avstand
hindre i å komme for nær inn på livet
holde seg på avstand fra
unngå å ha for mye å gjøre med (noe eller noen)
ta avstand fra
si seg sterkt uenig med eller i

Сторінка статті

uhellig

прикметник

Значення та вживання

ikke hellig

Фіксовані вирази

uhellig allianse
(kynisk) allianse mellom parter med mål som synes uforenlige, og som utenforstående tar avstand fra
en uhellig allianse av venstreside og næringsliv

Сторінка статті

behørig

прикметник

Вимова

behøˊri

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

som kreves eller er naturlig i en viss situasjon;

tilbørlig

Приклад

holde seg på behørig avstand;
bli behørig presentert

Сторінка статті

temperert

прикметник

Походження

perfektum partisipp av temperere

Значення та вживання

passe varm;
lunken (1)
Приклад
- en temperert vin
om tangentinstrument: med jevn avstand i tone mellom halvtonetrinnene i en oktav
Приклад
- et temperert klaver

Фіксовані вирази

temperert klima
klima med skiftende vær og markerte årstider;
til forskjell fra tropisk og arktisk klima
temperert sone
område på jorda med temperert klima

Сторінка статті

fysisk

прикметник

Походження

av gresk physikos; jamfør fysikk

Значення та вживання

som gjelder fysikk (1)
Приклад
- fysisk laboratorium;
- fysiske forsøk
som gjelder eller samsvarer med naturlovene
Приклад
- fysiske lover
som kan oppfattes med sansene
Приклад
- være fysisk til stede;
- bli kjent med nye fysiske omgivelser;
- møte en fysisk hindring;
- foretrekke fysiske møter framfor digitale
som gjelder menneskekroppen og kroppsfunksjonene;
kroppslig
Приклад
- fysisk avstand;
- fysisk nærhet;
- fysisk og psykisk helse;
- være i god fysisk form;
- være utsatt for fysisk vold;
- bli påført smerte og fysiske påkjenninger;
- legge til rette for fysisk aktivitet og friluftsliv;
- spredning av skabb skjer ved fysisk kontakt
- brukt som adverb
  møtes fysisk;
  en fysisk krevende jobb

Фіксовані вирази

fysisk arbeid
kroppsarbeid
de sliter med hardt fysisk arbeid på jordene
fysisk fostring
trening, oppbygging av kroppen
belastningsskader som kunne vært forebygget ved fysisk fostring
fysisk geografi
lære om form på og utvikling av landjorda eller om naturforhold på jorda
fysisk person
i jus: person i vanlig forstand;
til forskjell fra juridisk person
fysisk umulig
imot naturlovene;
helt umulig
det er fysisk umulig å befinne seg to steder samtidig

Сторінка статті

slengkyss

іменник середній

Значення та вживання

kyss på egne fingrer som en liksom slenger i vei mot noen på avstand

Сторінка статті

ta

дієслово

Походження

norrønt taka

Значення та вживання

gripe med hendene eller redskap (og holde fast eller flytte)
Приклад
- ta tauet;
- ta fatet og sett det på bordet;
- hun tok hardt i armen min;
- ta fram koppene;
- han har tatt opp lekene fra gulvet;
- han tar boka ut av bokhylla;
- hun tok duken av bordet
fange;
få tak i
Приклад
- ta laksen i garn;
- en målmann som tar alle baller;
- tyvene ble tatt;
- ta noen på fersk gjerning
tilegne seg;
skaffe, hente;
kreve;
stjele
Приклад
- ta det en kan få;
- ta lærdom av noe;
- ta hjem varer;
- hvor skal jeg ta penger fra?
- sitatet er tatt fra Bjørnson;
- de tok inn kr 15000 på loppemarkedet;
- banken tok høy rente;
- ta kr 500 for turen;
- ta lommeboka fra noen;
- forskere som tar andres ideer
få kontroll over;
tiltvinge seg;
erobre
Приклад
- ta en by;
- ta over styre og stell;
- de tok festningen;
- de har tatt makten i landet;
- ta kommandoen;
- ta noe i besittelse;
- hun tar roret;
- faen ta deg!
- han tok henne med vold
banke opp;
straffe;
drepe;
slakte
Приклад
- bare vent, jeg skal nok ta deg!
- reven tok hønene;
- vi skal ta grisen i morgen
få til å forsvinne;
fjerne
Приклад
- nabohuset tok all utsikten;
- ta luven fra konkurrentene;
- ta blindtarmen;
- ta stingene;
- ta noe vekk
føre inn i en ny tilstand;
overmanne, gripe
Приклад
- sinnet tok henne;
- gråten tar ham
komme borti;
berøre, nå
Приклад
- ikke ta på maleriet!
- ta seg i håret;
- hun tok seg for pannen;
- hun har aldri tatt i et ratt;
- flyet tok bakken;
- de tar land lenger mot nord
virke på en overflate;
kjennes, merkes;
slite
Приклад
- høvelen tar dårlig;
- de nye skoene tar over vristen;
- sola tok godt;
- sykdommen hadde tatt på henne;
- oppstigningen tar på kreftene
føre til et bestemt resultat
Приклад
- epidemien tok livet av mange;
- arbeidet tar nesten knekken på ham
utføre en oppgave;
lage, gjøre;
fotografere
Приклад
- ta oppvasken;
- han tok en kopi;
- de tok mange bilder i ferien
ha evne til å klare;
mestre
Приклад
- hun tar alt med en gang;
- sjekta tar sjøen best
vinne, oppnå
Приклад
- ta sølvmedalje i roing;
- ta knekten med esset;
- ta stikk
gjøre bruk av
Приклад
- ta noe som mønster;
- ta tiden til hjelp;
- jeg vil ikke ta det ordet i min munn
velge blant flere muligheter;
plukke ut
Приклад
- hvilken lue skulle han ta?
- ta parti for noen;
- ta noen i lære hos seg;
- ta noen som vitne;
- du tar vel en sjekk?
- hver tar sin, så tar jeg min
få i seg mat, drikke, medisin eller lignende
Приклад
- ta tran;
- ta jernpiller;
- de tok en matbit før de dro;
- jeg har tatt meg en dram
måle (1)
Приклад
- ta mål;
- ta temperaturen;
- ta pulsen
ha en viss utstrekning i tid eller rom
Приклад
- reisen tok lang tid;
- turen tar en uke;
- sofaen tar stor plass
ha plass til;
romme
Приклад
- flasken tar en liter;
- salen kan ta 450 personer
bevege seg eller føre i en bestemt retning, på en bestemt måte eller med et bestemt framkomstmiddel
Приклад
- ta til skogs;
- ta til venstre;
- ta veien over heia;
- ta skipet inn fjorden;
- ta los om bord;
- de tok trappa i to sprang;
- ta toget;
- hun tok sykkelen til butikken
reagere eller oppfatte på en bestemt måte;
forstå, tolke
Приклад
- ta det med ro;
- han tar alt med et smil;
- de tok det tungt;
- ta feil;
- han tok det med fatning;
- hun tok det de sa bokstavelig;
- ta noe på den rette måten;
- ta noen med det gode;
- de tok henne for en annen
brukt i uttrykk for å mene noe eller gjøre noe for å endre en tilstand, utvikling eller lignende;
utføre en bestemt handling
Приклад
- ta stilling til noe;
- ta avstand fra noe;
- ta ordet;
- ta følgene;
- hun tok mot til seg;
- ta til gjenmæle;
- ta i ed;
- ta sjansen;
- ta hevn;
- ta avskjed;
- ta eksamen;
- ta seg en tur;
- ta til våpen
brukt i uttrykk for at noe endrer seg på en bestemt måte;
utvikle
Приклад
- ta form;
- ta fyr;
- treet tok skade
brukt i en konstruksjon med ‘og’ og et annet verb: gjøre, utføre (det som det andre verbet angir)
Приклад
- jeg tar og går ut
i grammatikk: følges av et bestemt ledd;
kreve en viss form av et tilknyttet ord
Приклад
- et verb som tar objekt;
- preposisjonen ‘til’ tar genitiv i norrønt

Фіксовані вирази

ta av
- fjerne (fra)
  ta av lokket;
  han tok av lua;
  han ble tatt av saken
- gi ly
  skogen tar av for vinden
- spakne
  vinden tar av
- gå ned i vekt
  ta av tre kilo;
  han har tatt av litt i det siste
- begynne å stige for alvor;
  nå de store høyder
  det var i fjor at salget virkelig tok av
- legge til side;
  holde av;
  reservere
  ta av en vare til noen en kjenner;
  de har tatt av noen plasser på første benk
- lette fra bakken
  flyet tok av
- vike av fra en retning
  ta av til høyre i krysset
ta av seg
kle av seg
ta etter
herme etter;
etterligne, kopiere
ta for seg
- snakke alvorlig med;
  formane
  han tok sønnen for seg
- forsyne seg godt
  hun tok for seg av godsakene
- ha som emne;
  drøfte
  foredraget tok for seg det siste krigsåret
ta i
anstrenge seg;
gjøre en innsats
ta igjen
- nå igjen;
  innhente
  syklisten tok meg igjen
- gjøre motstand;
  hevne
  barn som aldri tar igjen når de blir slått
- gjøre opp for;
  kompensere
  ta igjen for mange dårlige år
ta imot
- fange opp;
  motta
  han tar imot ballen
- ønske velkommen (og slippe inn)
  ta imot gjestene
- finne seg i å få
  han tok ofte imot juling
ta med
- føre med seg;
  la få være med
  han tok med seg sykkelen på toget;
  ta med barna til byen
- inkludere i en helhet;
  ta hensyn til;
  regne med
  vi tar med oss alt det positive
ta opp
- gi plass til (på skole)
  ta opp elever
- skaffe seg ved å låne
  ta opp lån
- legge fram (en sak eller lignende)
  ta opp noe til drøfting;
  ta opp problemet med ledelsen
- gjøre opptak av lyd eller bilde
ta over
- ta til eie eller i bruk noe som andre har eid eller brukt
  ta over gården etter foreldrene
- ta på seg ansvar, plikt eller lignende som en annen har hatt
  ta over som justisminister
- komme i stedet for
  automatisering har tatt over for manuell arbeidskraft
ta på
føre med seg slit og strev
det tar på å være på reise hele tiden
ta på seg
- kle på seg
- si seg villig til å ta ansvar for;
  påta seg
  ta på seg en oppgave;
  hun tok på seg skylden
ta rede på
finne ut
ta rede på hvem som eier bilen
ta seg
bli drektig
ta seg av
- gjøre, utføre
  ta seg av alt det praktiske
- ha omsorg for
  de tok seg av sin gamle far
ta seg for
gripe etter noe å holde seg i;
finne feste
hun snublet og måtte ta seg for
ta seg fram
bevege seg framover
ta seg fram i dyp snø
ta seg inn
- komme seg inn
  de tok seg inn gjennom vinduet
- få igjen krefter;
  samle seg
  ta seg inn etter VM
ta seg opp
- bli bedre;
  rette seg
- bli sterkere;
  øke
  vinden tok seg opp
ta seg til
(begynne å) gjøre;
foreta seg
hva skal vi ta oss til?
ta seg ut
- drive seg til det ytterste
- arte seg eller se ut (på en bestemt måte)
  dette tar seg dårlig ut
ta til
begynne, starte
ta til med hogsten;
det tok til å regne
ta ut
- hente ut (gode, verdi eller lignende)
  ta ut penger;
  ta ut pensjon;
  hun tok ut fem feriedager
- velge ut (personer) til konkurranse eller lignende
  ta ut laget
- skaffe offentlig kunngjøring om
  ta ut skilsmisse;
  ta ut tiltale

Сторінка статті

tonesteg

іменник середній

Значення та вживання

avstand mellom to toner;

intervall (3)

Сторінка статті

tonetrinn

іменник середній

Значення та вживання

avstand mellom trinnene i en skala (1)

Приклад

øvelser med hele og have tonetrinn

Сторінка статті

spredt

прикметник

Походження

av spre

Значення та вживання

med en viss avstand mellom de enkelte delene;

glissen

Приклад

spredt småskog;
spredt bosetning;
folk bor spredt her i landet;
spredte regnbyger

Сторінка статті

Словник нюношка 135 oppslagsord

avstand

іменник чоловічий

Походження

frå tysk ‘det å stå langt unna (noko)'

Значення та вживання

distanse;
mellomrom
Приклад
- avstanden mellom hjula er to meter;
- avstanden til gjerdet er fire meter;
- kjenne nokon att på stor avstand;
- Noreg er eit land med store avstandar
i overført tyding: stort skilje;
gap (2, 3)
Приклад
- halde avstand til dei underordna;
- stor avstand mellom foreldre og barn;
- få noko på avstand

Фіксовані вирази

halde avstand til
vere reservert overfor
halde på avstand
hindre i å kome for nær inn på livet
halde seg på avstand frå
unngå å ha for mykje å gjere med (noko eller nokon)
ta avstand frå
seie seg sterkt usamd med eller i

Сторінка статті

fordøme, fordømme

fordøma, fordømma

дієслово

Походження

norrønt fordǿma; frå lågtysk

Значення та вживання

i religiøst mål: døme til evig straff
- brukt som substantiv:
  dei fordømde
halde for mindreverdig;
ta avstand frå;
kritisere, klandre
Приклад
- fordøme all vald

Фіксовані вирази

fordøme seg på
forbanne seg på

Сторінка статті

lenger

прислівник

Значення та вживання

komparativ av langt; med større avstand;
jamfør lengre
Приклад
- lenger bak i køen;
- den nye traséen er 25 meter lenger vest
komparativ av lenge (2; utover i tid frå eit visst tidspunkt;
ikkje meir
Приклад
- vente lenger enn andre;
- eg er ikkje redd lenger

Сторінка статті

tonetrinn

іменник середній

Значення та вживання

avstand mellom trinna i ein skala (1)

Приклад

øvingar med heile og halve tonetrinn

Сторінка статті

tonesteg

іменник середній

Значення та вживання

avstand mellom to tonar;

intervall (3)

Сторінка статті

utanom

прийменник

Значення та вживання

forbi på avstand;
i ein boge rundt;
omkring, rundt
Приклад
- segle utanom skjeret;
- han gjekk i ein stor boge utanom hytta
i overført tyding: utan å kome i kontakt med, røre ved, behandle eller liknande
Приклад
- dei gjekk utanom han ved tilsetjinga;
- gå utanom problema
på utsida av ein bygning, eit avgrensa område eller liknande;
utanfor (1)
Приклад
- ha arbeid utanom heimen
i overført tyding: bortanfor eller på andre sida av eit område, felt, tema eller liknande;
utanfor (2)
Приклад
- det er utanom reglane;
- ha forhold utanom ekteskapet;
- utanom opningstida
i tillegg til;
attåt (3);
bortsett frå
Приклад
- vi var tre utanom meg;
- utanom det som er nemnt;
- utanom meg er ingen sjuke
brukt som adverb: forbi på avstand;
i boge forbi
Приклад
- bilen køyrde i ein stor boge utanom

Фіксовані вирази

ikkje til å kome utanom
ikkje mogleg å unngå
det er ikkje til å kome utanom at forureining er eit stort problem
ingen veg utanom
ingen måte å unngå noko å
noko utanom det vanlege
som merkjer seg ut;
spesiell;
særmerkt

Сторінка статті

lengd, lengde 1

іменник жіночий

Походження

norrønt lengd, av lang

Значення та вживання

avstand mellom to endepunkt;
langside;
lengderetning;
til skilnad frå høgd (1) og breidd (1, 1)
Приклад
- måle lengda og breidda på eit rom
- - armlengd
  - bølgjelengd
  - kabellengd
stykke av noko langt og smalt
Приклад
- kappe ein stokk opp i lengder på 60 cm
så lang tid som noko varer
avstand frå nullmeridianen til ein stad, målt i grader på ekvator;
jamfør breidd (1, 4)
Приклад
- Vardø ligg på 31° austleg lengd
lengdehopp
Приклад
- hoppe lengd

Фіксовані вирази

i lengda
på lang sikt;
etter som tida går
dette går ikkje i lengda
stille lengde
lengdehopp utan tilfart
strekkje seg i lengda
vekse seg høgare

Сторінка статті

tele-

префікс

Походження

av gresk tele ‘fjernt’

Значення та вживання

prefiks (1) som viser at noko verkar på avstand;
i ord som telefon, telelinse og televisjon
prefiks (1) som gjeld eller har med telefon og telegraf;
i ord som telekommunikasjon og telesamband å gjere

Сторінка статті

skiskyting

іменник жіночий

Значення та вживання

skisport der ein går fort på ski og har stopp der ein både ståande og liggjande skal skyte på ein blink frå 50 meters avstand

Приклад

i skiskyting bruker dei finkalibra gevær;
VM i skiskyting

Сторінка статті

seglingshøgd, siglingshøgd, seglingshøgde, siglingshøgde

іменник жіночий

Значення та вживання

avstand mellom bru og vannflata under som avgjer kor høge skip som kan passere under brua

Приклад

brua har ei seglingshøgd på tolv meter

Сторінка статті

Результати на сторінці: