Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
278 результатів

Словник букмола 134 oppslagsord

dyp 2, djup 2

прикметник

Походження

norrønt djúpr

Значення та вживання

  1. som rekker langt nedover eller innover;
    som har bunnen langt nede fra overflaten eller langt inne
    Приклад
    • sjøen er 80 favner dyp;
    • deponering av CO2 på dypt vann;
    • en dyp dal;
    • et dypt sår
    • brukt som adverb:
      • bukke og neie dypt
  2. i overført betydning: tung, alvorlig, sterk, intens
    Приклад
    • lokalsamfunnet er i dyp sorg;
    • dette tar vi på dypeste alvor;
    • gjøre et dypt inntrykk
    • brukt som adverb:
      • jeg er dypt uenig i hva du sier;
      • se en dypt inn i øynene;
      • være dypt ulykkelig;
      • såre noen dypt;
      • være dypt religiøs
  3. som ligger lavt på toneskalaen;
    Приклад
    • en dyp tone
  4. Приклад
    • dyp stillhet;
    • dypt mørke
    • brukt som adverb:
      • den har en dypt rød farge
  5. skjult, underliggende;
    vanskelig å fatte
    Приклад
    • den var dyp!
    • et dypt svar;
    • et dypt blikk;
    • livets dypere spørsmål
  6. Приклад
    • gå i dype tanker;
    • være en dyp natur

Фіксовані вирази

  • på dypt vann
    uten ordentlig greie på det en driver med eller snakker om;
    ille ute;
    som innebærer risiko;
    på tynn is
    • vi kaster oss ut på dypt vann, men noen garanti for at vi lykkes, kan vi ikke gi
Сторінка статті

forretningsmessig

прикметник

Значення та вживання

  1. som stemmer overens med det som er brukelig eller hensiktsmessig i forretningsvirksomhet
    Приклад
    • på strengt forretningsmessig basis;
    • den forretningsmessige siden av saken
  2. saklig og formell;
    Приклад
    • legge an en forretningsmessig tone;
    • utstråle en forretningsmessig holdning
    • brukt som adverb:
      • opptre forretningsmessig

Фіксовані вирази

  • forretningsmessig drift
    drift basert på lønnsomhet
Сторінка статті

tremolo

іменник чоловічий

Походження

fra italiensk ‘skjelving’

Значення та вживання

  1. i musikk: svært rask gjentakelse av en tone eller intervall (særlig på strykeinstrument) slik at det oppstår en skjelvende lyd;
    forkortet trem.
  2. tone frambrakt ved tremolo (1)
Сторінка статті

vindharpe

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

strengeinstrument som vinden får til å tone;
Сторінка статті

ti 1

іменник чоловічий

Походження

jamfør do (1

Значення та вживання

sjuende tone i durskalaen
Сторінка статті

ubehagelig

прикметник

Значення та вживання

  1. som ikke er behagelig;
    vond
    Приклад
    • en ubehagelig lukt;
    • en ubehagelig overraskelse
  2. uforskammet, utrivelig, lei
    Приклад
    • svare i en ubehagelig tone;
    • være ubehagelig mot noen
Сторінка статті

ubegripelig

прикметник

Значення та вживання

  1. som en ikke kan begripe;
    ufattelig, uforståelig
    Приклад
    • at dette kan skje, er for meg helt ubegripelig
  2. svært stor
    Приклад
    • vise en ubegripelig mangel på takt og tone
    • brukt som adverb:
      • være ubegripelig klossete
Сторінка статті

-tonig

прикметник

Походження

av tone (1

Значення та вживання

etterledd i ord som karakteriserer tone (1, 1) eller lyd;
i ord som enstonig og fulltonig
Сторінка статті

underdanig

прикметник

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

som (altfor) lett føyer seg etter andre;
Приклад
  • et underdanig vesen;
  • si noe med en underdanig tone
Сторінка статті

rund

прикметник

Походження

fra lavtysk; av latin rotundus, av rota ‘hjul’

Значення та вживання

  1. med form som en sirkel, ellipse eller lignende
    Приклад
    • en rund bordplate;
    • et rundt hull;
    • et barn med store, runde øyne
  2. med form som en kule, sylinder eller lignende
    Приклад
    • være rund som et egg;
    • jorda er rund;
    • runde stokker
  3. Приклад
    • en bestemor med trinne, runde armer
  4. Приклад
    • være rund i ryggen
  5. om fisk: hel, med hode, gjeller og innmat;
    ikke sløyd
    Приклад
    • frysing av rund fisk
  6. blid og omgjengelig;
    Приклад
    • en rund fyr
  7. som ikke støter noen;
    som unngår problemer
    Приклад
    • runde og ufarlige samtaler
  8. Приклад
    • runde formuleringer;
    • runde talemåter
  9. om tall eller sum: som er delelig med 10;
    avrundet
    Приклад
    • sende en rund sum;
    • feire runde år
  10. Приклад
    • musikk med runde klanger og bedagelige rytmer
  11. om smak: fyldig (4)
    Приклад
    • vinen er rund i smaken

Фіксовані вирази

  • ligge rund
    ligge fullt påkledd
  • med rund hånd
    rikelig, raust
    • dele ut ros med rund hånd
  • rund i kantene
    tolerant og medgjørlig;
    romslig (2)
  • rundt regnet
    omtrent
Сторінка статті

Словник нюношка 144 oppslagsord

læte

іменник середній

Походження

norrønt læti

Значення та вживання

  1. det å låte (1);
    lyd, tone;
    skrik
    Приклад
    • eg høyrde eit underleg læte frå skogen
  3. lita mengd;
    Приклад
    • eit læte mat;
    • det er berre eit lite læte att
  4. noko som berre er gjort for syns skuld;
    falsk framferd;
    fakter, lune
    Приклад
    • det er berre læte
Сторінка статті

lov 1

іменник чоловічий або жіночий

Походження

frå dansk, av norrønt lǫg, fleirtal av lag, opphavleg ‘det som er fastsett’; jamfør leggje (6)

Значення та вживання

  1. rettsregel som er vedteken av styresmaktene i samsvar med grunnlov og sedvanerett
    Приклад
    • bryte lova;
    • vedta ei lov;
    • i lovs form;
    • lov om målbruk i offentleg teneste;
    • heling er forbode etter lova
  2. brukt som etterledd i samansetningar: ord for ein type rettsregel
  3. samling av rettsreglar som gjeld i eit land eller på eit saksområde
    Приклад
    • gjeldande norsk lov;
    • alle er like for lova;
    • lov og rett;
    • lov og orden
  4. i bibelmål: (samling av) påbod frå Gud til menneska
    Приклад
    • lova og profetane
  5. vedtekt(er) for eit lag eller ein samskipnad
  6. setning eller formel som uttrykkjer eit forhold som på visse vilkår er konstant
    Приклад
    • økonomiske lover;
    • Parkinsons lov
  7. Приклад
    • uskrivne lover for takt og tone
  8. brukt som adjektiv: lovleg, tillaten
    Приклад
    • det er lov;
    • det er ikkje lov å gjere det og det

Фіксовані вирази

  • lov og dom
    rettargang
    • bli fengsla utan lov og dom
  • lovas lange arm
    politiet, rettsvesenet
    • dei vart innhenta av lovas lange arm
Сторінка статті

fri 2

прикметник

Походження

av lågtysk vri

Значення та вживання

  1. om person, stat eller styre: som har eller gjev fulle politiske rettar
    Приклад
    • frie borgarar;
    • innbyggjarane er frie;
    • landet har ein fri riksskipnad;
    • den frie verda;
    • frie val;
    • eit av dei friaste samfunna i verda
  2. politisk sjølvstyrt;
    uavhengig
    Приклад
    • eit fritt land;
    • eitt fritt folk;
    • den frie pressa
  3. verna av lova;
    trygg for åtak
    Приклад
    • ha fritt leide
  4. ikkje innesperra eller i fangenskap
    Приклад
    • på fri fot
    • brukt som adverb
      • sleppe fri;
      • setje nokon fri
  5. utan stengsel eller hinder (for ferdsel, rørsle, sikt eller liknande)
    Приклад
    • fritt armslag;
    • fritt farvatn;
    • fri bane;
    • fritt utsyn;
    • på fri mark;
    • i Guds frie natur
    • brukt som adverb
      • puste fritt;
      • vekse fritt;
      • falle fritt;
      • garden ligg fritt til
  6. ikkje kontrollert eller regulert (av det offentlege);
    tillaten for alle;
    Приклад
    • fri konkurranse;
    • den frie marknaden;
    • fritt fiske;
    • ynskje friare tilgjenge til alkohol;
    • fritt ord
  7. ikkje strengt bunden til reglar, mønster, førebilete eller liknande;
    Приклад
    • fri oppseding;
    • fri rytme;
    • fri assosiasjon;
    • fri fantasi;
    • fri kjærleik
    • brukt som adverb
      • fritt omsett etter tysk
  8. utan særleg påverknad eller omsyn av noko slag;
    Приклад
    • ha fritt val;
    • av fri vilje;
    • den frie viljen;
    • på fritt grunnlag;
    • fri utvikling
    • brukt som adverb
      • kunne velje fritt;
      • stille nokon fritt;
      • stå heilt fritt
  9. utan særleg tvang, restriksjonar eller liknande
    Приклад
    • leve eit fritt liv
    • brukt som adverb
      • ha det fritt på jobben
  10. lausriven frå band, plikter, ansvar og liknande
    Приклад
    • kjenne seg fri som fuglen;
    • vere fri og frank
  11. trygg, open og direkte;
    Приклад
    • ha eit fritt blikk;
    • føre eit fritt språk;
    • det rådde ein fri tone i laget;
    • vere fri av seg;
    • får eg vere så fri å …
    • brukt som adverb
      • dette meiner eg fritt;
      • snakke fritt ut
  12. som har (mellombels) fritak frå arbeid, skule eller andre plikter;
    friteken, unnateken
    Приклад
    • ta seg fri frå skulen;
    • ha fri frå jobben;
    • eg vil be meg fri;
    • sleppe fri frå militæret
  13. som unngår;
    som er spart for;
    Приклад
    • gå fri all sut;
    • fri for angst;
    • bli fri sjukdomen
  14. ikkje skyldig eller innblanda;
    jamfør frikjenne
    Приклад
    • kjenne nokon fri;
    • dømme nokon fri
  15. som er utan;
    Приклад
    • vere fri for mat;
    • det er fritt for mus no;
    • boka er fri for humor
  16. brukt som etterledd i samansetningar: utan fare for;
    trygg, sikker
  17. Приклад
    • fri kost og losji;
    • fri skyss
    • brukt som adverb
      • få boka fritt tilsend
  18. i fysikk og kjemi: som ikkje er bunden til noko;
    ikkje i sambinding
    Приклад
    • frie elektron;
    • fri energi

Фіксовані вирази

  • det er ikkje fritt for
    ein kan ikkje nekte for
    • det er ikkje fritt for at det breier seg ein viss skepsis
  • frie hender
    full handlefridom
    • ho fekk frie hender til å lage ein ny radioserie
  • fritt fall
    1. fall som ikkje blir hindra av mekanisk motstand
    2. rask og kraftig nedgang i verdi, prestisje eller liknande
      • verdsøkonomien var i fritt fall
  • gå fri
    sleppe straff;
    sleppe unna
  • ha ryggen fri
    1. vere sikra mot kritikk og åtak fordi ein handla etter reglane eller på andre måtar har gardert seg
    2. vere sikra mot fysisk angrep bakfrå
  • i det fri
    utandørs
    • frukost i det fri
  • ikkje vere fri for
    måtte vedgå at nokon er eller gjer det som er nemnt
    • han er ikkje fri for å vere tjuvaktig
Сторінка статті

aksent

іменник чоловічий

Вимова

aksenˊt eller  aksanˊg

Походження

av latin accentus ‘song til (orda)'

Значення та вживання

  1. framheving av staving ved trykk eller tonehøgd; jamfør trykk (3, 5) og tonem
    Приклад
    • ord med aksent på første staving
  2. i musikk: framheving av ein einskild tone eller akkord
  3. diakritisk teikn over vokal, brukt for å vise trykk og/eller kvalitet
    Приклад
    • bruke aksent over e-en i ordet ‘kafé’
  4. måte å uttale eit framandspråk på;
    Приклад
    • snakke norsk med fransk aksent;
    • tale med framand aksent
Сторінка статті

ti 1

іменник чоловічий

Походження

jamfør do (1

Значення та вживання

sjuande tone i durskalaen
Сторінка статті

sol 2

іменник чоловічий

Вимова

såll

Походження

frå italiensk; jamfør do (1

Значення та вживання

femte tone i durskalaen
Сторінка статті

si 1

іменник чоловічий

Походження

frå italiensk; jamfør do (1

Значення та вживання

sjuande tone i durskalaen;
Сторінка статті

re

іменник чоловічий

Походження

frå italiensk; jamfør do (1

Значення та вживання

andre tone i durskalaen
Сторінка статті

do 1

іменник чоловічий

Вимова

då

Походження

frå italiensk på 1600-talet brukt i staden for ut (første tonen i ein skala på seks tonar med namn etter førstestavingane i ei latinsk hymne nytta i songøvingar) av velklangsomsyn

Значення та вживання

første tone i durskalaen
Приклад
  • do re mi …
Сторінка статті

mi 1

іменник чоловічий

Походження

frå italiensk; jamfør do (1

Значення та вживання

tredje tone i durskalaen
Сторінка статті