Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
124 результатів

Словник букмола 53 oppslagsord

hard

прикметник

Походження

norrønt harðr

Значення та вживання

  1. om stoff eller legeme: som ikke så lett gir etter for trykk;
    fast, tett, stiv, uelastisk;
    til forskjell fra bløt (2, 2) og myk (1)
    Приклад
    • hard som stein;
    • hardt metall;
    • snøen var blitt hard;
    • en hard seng;
    • ha hard avføring;
    • en hard knute;
    • vi trenger et hardere materiale
  2. kraftig, intens, vanskelig, slitsom
    Приклад
    • et hardt angrep;
    • hard konkurranse;
    • hardt arbeid;
    • sette noen på en hard prøve;
    • harde tak
    • brukt som adverb
      • båtene støtte hardt mot hverandre;
      • vestlandet er hardest rammet av uværet
  3. som ikke tar hensyn til eller gir etter for andre;
    streng, urokkelig, stri, uvennlig
    Приклад
    • han har et hardt hjerte;
    • gjøre seg hard og nekte;
    • få en hard medfart
    • brukt som adverb
      • le hardt og hånlig;
      • politiet tar hardt på slike lovbrudd
  4. som i liten grad viser eller lar seg påvirke av følelser;
    som tåler mye
    Приклад
    • en kald og hard person
  5. om kår, tilstand og lignende: tung, tøff, utfordrende
    Приклад
    • leve under harde kår;
    • harde vilkår;
    • en hard skjebne;
    • det blir en hard vinter;
    • det er ventet hardt vær;
    • harde fakta
    • brukt som adverb
      • bli hardt prøvet;
      • være hardt medtatt av sykdom
  6. som tydelig bryter med en annen tilstand;
    skarp
    Приклад
    • en hard sving;
    • en hvitfarge gir en hard kontrast mot mørke farger

Фіксовані вирази

  • den harde kjerne
    de mest sentrale personer i lag, parti eller lignende
  • en hard nøtt å knekke
    en vanskelig oppgave
  • gjøre seg hard
    (forberede seg på å) stå imot noe farlig, vanskelig eller ubehagelig
  • gå hardt for seg
    foregå på en voldsom måte
  • gå hardt ut
    komme med kraftig kritikk
    • opposisjonen gikk hardt ut i denne saken;
    • hun går hardt ut mot justisministeren
  • hard valuta
    1. sterkt etterspurt valuta
    2. noe som er ettertraktet
      • brennevin var hard valuta under krigen
  • harde bud
    vanskelige forhold
    • det var harde bud på den tiden
  • harde konsonanter
    ustemte konsonanter;
    til forskjell fra bløte konsonanter
    • p, t og k er harde konsonanter
  • harde trafikanter
    bilister;
    til forskjell fra myke trafikanter
  • hardt vann
    kalkholdig vann
  • holde hardt
    være vanskelig;
    lykkes bare så vidt
    • det skal holde hardt å bli ferdig før fristen
  • i hardt vær
    i vanskeligheter på grunn av press, angrep eller lignende
    • han er i hardt vær etter avsløringene;
    • oljeindustrien er ute i hardt vær
  • med hard hånd
    på en brutal måte
    • styre med hard hånd
  • på/for harde livet
    så fort eller mye en kan;
    alt en orker, av all makt
    • vi jobber på harde livet for å bli ferdige;
    • hun skrev for harde livet
  • sette hardt mot hardt
    gjengjelde angrep eller lignende med like harde midler som motstanderen;
    gi igjen med samme mynt
  • ta hardt i
Сторінка статті

skape seg vrang

Значення та вживання

gjøre seg stri og vrang (5);
Se: skape
Сторінка статті

vrang

прикметник

Походження

norrønt (v)rangr

Значення та вживання

  1. med innsiden ut;
    vrengt
    Приклад
    • strømpebuksa var vrang
    • brukt som adverb:
      • ta genseren vrangt på
  2. om maske (2: som en lager ved å trekke tråden gjennom en løkke fra baksiden;
    til forskjell fra rett (3, 4)
    Приклад
    • et mønster med rette og vrange masker
    1. brukt som adverb:
      • strikke rett og vrangt
    2. brukt som substantiv:
      • strikke en rett og en vrang
  3. som ikke er riktig (i en bestemt situasjon);
    uriktig, falsk;
    feil
    Приклад
    • felle vrange dommer;
    • vite hva som er rett og vrangt i livet
    • brukt som adverb:
      • svelge vrangt
  4. som volder bry;
    Приклад
    • det var et vrangt arbeid
    • brukt som adverb:
      • stedet ligger vrangt til
  5. som er tverr og stri;
    Приклад
    • ikke vær så vrang, da!
    • være vrien og vrang;
    • være vrang i ord

Фіксовані вирази

  • slå seg vrang
    1. gjøre seg vanskelig;
      bli trassig og sta
      • hesten slo seg vrang;
      • minstegutten slår seg vrang når han skal sove
    2. slutte å virke som normalt
      • motoren slo seg vrang;
      • magen hadde slått seg vrang
Сторінка статті

sta

прикметник

Походження

norrønt staðr; beslektet med stå (3

Значення та вживання

  1. om trekkdyr: som ikke vil røre seg;
    som ikke vil gå av flekken
    Приклад
    • den sta hesten nektet å dra lasset;
    • dette eselet er det staeste som fins
  2. om mennesker: som holder fast på sin mening eller handlemåte og ikke vil forandre den;
    Приклад
    • han er sta og holder på sitt;
    • være sta på noe

Фіксовані вирази

  • sta som et esel
    som holder svært fast på sin mening eller handlemåte
    • mor er sta som et esel
Сторінка статті

skape

дієслово

Походження

norrønt skapa

Значення та вживання

  1. gi en bestemt form;
    Приклад
    • være pent skapt
  2. la oppstå, la bli til
    Приклад
    • i begynnelsen skapte Gud himmelen og jorda;
    • det er ikke mening skapt i slikt
  3. brukt som adjektiv: som er blitt til, som fins;
    tenkelig
    Приклад
    • hver skapte dag
  4. få i stand;
    frambringe
    Приклад
    • skape noe nytt;
    • de skapte seg en framtid i USA;
    • det er bra at noen skaper blest om problemet
    • brukt som adjektiv:
      • skapende virksomhet;
      • ha skapende evner;
      • en skapende kunstner
  5. være årsak til;
    Приклад
    • skape forventninger;
    • beskjeden skapte uro og forvirring

Фіксовані вирази

  • ikke det skapte grann
    absolutt ingenting
  • skape om
    omdanne, omforme;
    endre;
    forvandle
  • skape seg
    1. gjøre seg annerledes enn en virkelig er;
      oppføre seg unaturlig;
      gjøre seg til
      • ikke skap deg!
    2. gjøre seg umulig;
      slå seg vrang
      • treåringen hylte og skapte seg
  • skape seg til
    gjøre seg annerledes enn en virkelig er;
    gjøre seg til;
    skape seg (1)
    • de forsto at han skapte seg til
  • skape seg vrang
    gjøre seg stri og vrang (5)
  • være som skapt for/til
    passe svært godt til
    • de er som skapt for hverandre;
    • hun er som skapt til oppgaven
Сторінка статті

amper

прикметник

Походження

trolig fra lavtysk; jamfør norrønt apr ‘hard, vond’

Значення та вживання

Приклад
  • bli amper;
  • stemningen i salen var amper;
  • hva er du så amper for?
Сторінка статті

stiv

прикметник

Значення та вживання

  1. som ikke eller vanskelig lar seg bøye;
    motsatt myk (1)
    Приклад
    • en bil med stive fjærer;
    • skiene var altfor stive;
    • jeg hadde harde og stive støvler;
    • skjorta hadde stiv snipp;
    • han har stivt, strittende hår;
    • hun hadde et stivt bein
  2. Приклад
    • fløten ville ikke bli stiv
  3. Приклад
    • jeg ble stiv av skrekk
  4. Приклад
    • begynne å bli gammel og stiv
  5. Приклад
    • en stiv penis
  6. lite naturlig;
    Приклад
    • et stivt smil;
    • hun er litt stiv og keitete
  7. Приклад
    • være stri og stiv
  8. Приклад
    • jeg er ikke så stiv i fransk
  9. Приклад
    • restauranten hadde stive priser
  10. om vær: kraftig, hard
    • brukt som adverb:
      • det blåste stivt
  11. hel og full
    Приклад
    • vi satt stille i to stive timer

Фіксовані вирази

  • et stivt stykke
    noe som er (for) drøyt å si
  • se stivt på
    se vedvarende og intenst på
    • hun så stivt på oss
  • stiv kuling
    sterk vind av styrke 13,9–17,1 m/s
  • stiv som en pinne
    svært stiv;
    ubevegelig
    • hun var stiv som en pinne av redsel
  • stiv som en stokk
    svært stiv;
    ubevegelig;
    stiv som en pinne
    • hun var stiv som en stokk i den siste bakken
Сторінка статті

stivbeint, stivbent

прикметник

Значення та вживання

  1. som har stive bein (1, 4)
  2. i overført betydning: lite smidig;
    Приклад
    • et tungrodd og stivbeint system
  3. i overført betydning: sta (2)
    Приклад
    • en stri og stivbeint fyr
Сторінка статті

gjenstridig

прикметник

Вимова

jenstriˊdi

Походження

av dansk genstride ‘stri imot’

Значення та вживання

som stritter imot;
Приклад
  • et gjenstridig folk;
  • en gjenstridig materie
Сторінка статті

stedig

прикметник

Походження

beslektet med stadig

Значення та вживання

Сторінка статті

Словник нюношка 71 oppslagsord

hard

прикметник

Походження

norrønt harðr

Значення та вживання

  1. om stoff eller lekam: som ikkje så lett gjev etter for trykk;
    fast, tett, stiv, uelastisk;
    til skilnad frå blaut (2) og mjuk (1)
    Приклад
    • hard som stein;
    • hardt metall;
    • hardt brød;
    • fjellbjørka er hard i veden;
    • ei hard seng;
    • ha hard avføring;
    • ein hard knute;
    • du treng eit hardare materiale
  2. kraftig, intens, vanskeleg, slitsam
    Приклад
    • eit hardt slag;
    • eit hardt åtak;
    • bli sett på ei hard prøve;
    • det er hard konkurranse om plassane;
    • oppussing er hardt arbeid;
    • få ein hard medfart;
    • harde tak
    • brukt som adverb
      • arbeide hardt;
      • støyte staven hardt mot golvet;
      • nordkysten er hardast ramma av stormen
  3. som ikkje tek omsyn til eller gjev etter for andre;
    streng, urokkeleg, stri, uvenleg
    Приклад
    • ha eit hardt sinn;
    • motta hard kritikk;
    • han var hard med barna
    • brukt som adverb
      • le hardt og hånleg
  4. som i lita grad viser eller let seg påverke av kjensler;
    som toler mykje
    Приклад
    • vere hard i hugen;
    • ei hard dame
  5. om kår, tilstand og liknande: tung, tøff, utfordrande
    Приклад
    • harde kår;
    • ein hard lagnad;
    • harde vilkår;
    • det vart ein hard vinter
    • brukt som adverb
      • bli hardt prøvd;
      • vere hardt medteken av sjukdom;
      • sitje hardt i det
  6. som tydeleg bryt med ein annan tilstand;
    skarp
    Приклад
    • ein hard sving;
    • dei nye retningslinjene står i hard kontrast til dei gamle

Фіксовані вирази

  • den harde kjernen
    dei mest sentrale personane i lag, parti eller liknande
  • ei hard nøtt å knekkje
    ei vanskeleg oppgåve
  • gjere seg hard
    (førebu seg på å) stå imot noko farleg, vanskeleg eller ubehageleg
  • gå hardt for seg
    gå føre seg på ein hardhendt måte
  • gå hardt ut
    kome med sterk kritikk
    • dei gjekk hardt ut etter etter å ha sett seg leie på vedtaket;
    • partiet gjekk hardt ut mot forslaget
  • halde hardt
    vere vanskeleg;
    lykkast berre så vidt
    • det skal halde hardt å bli ferdig før fristen
  • hard valuta
    1. sterkt etterspurd valuta
    2. noko som er ettertrakta
      • brennevin var hard valuta under krigen
  • harde bod
    vanskelege tilhøve
    • der var harde bod i trettiåra
  • harde konsonantar
    ustemde konsonantar;
    til skilnad frå blaute konsonantar
    • p, t og k er harde konsonantar
  • harde trafikantar
    bilistar;
    til skilnad frå mjuke trafikantar
  • hardt vatn
    kalkhaldig vatn
  • i hardt vêr
    i vanskar på grunn av press, åtak eller liknande
    • oppdrettsnæringa er i hardt vêr;
    • ho har vore i hardt vêr etter publiseringa på Facebook
  • med hard hand
    på ein brutal måte
    • uvedkomande vart jaga bort med hard hand
  • på/for harde livet
    så fort eller mykje ein kan;
    alt ein orkar;
    av all makt
    • dei trente på harde livet før konkurransen;
    • vi jobbar for harde livet
  • setje hardt mot hardt
    svare på åtak eller liknande med like harde middel som motstandaren;
    gje att med same mynt
  • ta hardt i
Сторінка статті

rett 3

прикметник

Походження

norrønt réttr

Значення та вживання

  1. ikkje bogen;
    bein, rak;
    Приклад
    • ei rett linje;
    • rett til vêrs;
    • rett i ryggen;
    • stikke ut ein rettare trasé;
    • dei kom ikkje den rettaste vegen
  2. i samsvar med reglar eller lover;
    feilfri, korrekt;
    høveleg, passande
    Приклад
    • finne det rette svaret;
    • rekneskapen var rett;
    • finne det rette ordet;
    • vere på rett veg;
    • i rett tid;
    • sjå kva som er rangt og rett;
    • vere av rette slaget;
    • vere på rette sida av lova
    • brukt som adverb:
      • skrive rett;
      • løyse oppgåva rett;
      • hugse rett;
      • alt gjekk rett for seg
  3. som snur den vanlege eller fine sida ut;
    ikkje vrang (1)
    Приклад
    • den rette sida av duken
  4. om maske (2: som ein lagar ved å trekjje tråden gjennom ei lykkje frå framsida;
    til skilnad frå vrang (2)
    Приклад
    • strikke rette og vrange masker
  5. rettvis;
    sømeleg, høveleg;
    rettkomen
    Приклад
    • det er rett og rimeleg;
    • stri for det rette
  6. med sine fulle fem
    Приклад
    • han er ikkje rett i hovudet
  7. brukt som adverb: utan omvegar eller avbrot;
    direkte
    Приклад
    • rett opp
  8. brukt som adverb: like (4, 4)
    Приклад
    • rett utanfor
  9. brukt som adverb: svært;
    nokså
    Приклад
    • rett lenge;
    • rett stor;
    • rett ofte

Фіксовані вирази

  • gå rett heim
    slå godt an
    • moteshowet gjekk rett heim
  • rett og slett
    beintfram
    • det du seier, er rett og slett løgn
  • rett som det var
    med eitt;
    brått
Сторінка статті

trass 1

іменник чоловічий

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

sta (2) og stri (2, 3) haldning;
Приклад
  • vise trass;
  • gjere noko av trass

Фіксовані вирази

  • på trass
    berre av einvise eller for å terge;
    utan god grunn
    • gjere noko på trass;
    • somle på trass
Сторінка статті

vår 2

детермінатив присвійний

Походження

norrønt várr

Значення та вживання

form av vi (2 som uttrykkjer possessiv (1
Приклад
  • hunden vår;
  • kua vår;
  • språket vårt;
  • det er vår hage;
  • i våre dagar;
  • slikt gjer vi ikkje i vårt hus;
  • framtida er vår;
  • vi har kvar vår bil;
  • er det vår tur no?
  • brukt som substantiv:
    • vi har no hatt vårt å stri med;
    • vi gjekk kvar til vårt
Сторінка статті

vindgræle

іменник жіночий

Значення та вживання

brå eller stri vind;
Приклад
  • ei lita vindgræle stod inn frå fjorden
Сторінка статті

tevle

tevla

дієслово

Походження

norrønt tefla ‘spele tavl, brettspel’

Значення та вживання

  1. vere med i tevling;
    stri for noko;
    Приклад
    • tevle i hoppbakken;
    • tevle om å vere best;
    • han tevla med broren
    • brukt som adjektiv:
      • 1000 tevlande deltakarer
  2. gå inn for å vere tevlingsdyktig på ein marknad;
    Приклад
    • selskapet skal tevle på ein internasjonal it-marknad
    • brukt som adjektiv:
      • tevlande selskap
Сторінка статті

vrang, rang 2

прикметник

Походження

norrønt (v)rangr

Значення та вживання

  1. med innsida ut;
    vrengd
    Приклад
    • eine sokken er vrang
    • brukt som adverb:
      • ta jakka vrangt på seg
  2. om maske (2: som ein lagar ved å trekkje tråden gjennom ei lykkje frå baksida;
    til skilnad frå rett (3, 4)
    Приклад
    • eit mønster med rette og vrange masker
    1. brukt som adverb:
      • strikke rett og vrangt
    2. brukt som substantiv:
      • strikke to rette og to vrange
  3. som ikkje er rett (3, 2) (i ein viss situasjon);
    feil, galen;
    urettvis, falsk
    Приклад
    • ta vrang frakk i garderoben;
    • felle vrange dommar;
    • ei vrang underskrift;
    • sjå skilnaden på rett og vrangt
    • brukt som adverb:
      • svelgje vrangt
  4. som valdar bry;
    Приклад
    • kvistete og vrang ved;
    • dette er vrangt å lære;
    • det var vrange og vonde tider
    • brukt som adverb:
      • han stod så vrangt til
  5. som er tverr og stri;
    Приклад
    • ein vrang hotellgjest;
    • guten var vrang og vanskeleg;
    • hestane vart vrange og nekta å gå

Фіксовані вирази

  • slå seg vrang
    1. gjere seg vanskeleg;
      bli trassig og sta
      • ein gjest på utestaden slo seg vrang
    2. slutte å verke som normalt
      • motoren slo seg vrang;
      • ryggen har slått seg vrang
Сторінка статті

uvægen

прикметник

Значення та вживання

  1. ikkje vægen;
    lite ettergjevande;
Сторінка статті

stivstikkar

іменник чоловічий

Значення та вживання

stri og sjølvrådig person;
Сторінка статті

stivsinna

прикметник

Значення та вживання

som ikkje er villig til å endre meining;
Сторінка статті