Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
29 результатів

Словник букмола 11 oppslagsord

hode

іменник середній

Походження

norrønt hǫfuð

Значення та вживання

  1. kroppsdel over eller foran halsen hos mennesker og dyr, med hjerne, sanseorganer, munn og åpning til luftveiene
    Приклад
    • få en snøball i hodet;
    • ha vondt i hodet;
    • slå noen i hodet;
    • et troll med tre hoder
  2. Приклад
    • pålegge befolkningen skatt per hode;
    • det blir 500 kroner per hode
  3. Приклад
    • ha hodet fullt av planer;
    • det er bare sport som står i hodet på dem;
    • ikke være helt riktig i hodet;
    • fordreie hodet på noen;
    • kunne noe i hodet
  4. øvre del av noe eller noe med form som kan ligne på et hode (1)
    Приклад
    • en fele med utskåret hode

Фіксовані вирази

  • bli rød i hodet
    bli opphisset
  • bruke hodet
    tenke klokt
    • nå må du bruke hodet her
  • bry hodet sitt med noe
    spekulere på eller gruble over noe vanskelig
    • dette trenger du ikke bry hodet ditt med
  • bøye hodet
    vise tegn på ydmykhet, skam eller sorg
  • følge sitt eget hode
    ikke bry seg om råd fra andre
  • få noe inn i hodet på noen
    få noen til å forstå eller lære noe
    • læreren prøvde å få pensumet inn i hodet på elevene
  • gjøre et hode kortere
    henrette ved å hogge hodet av
  • gå på hodet
    falle forover
  • gå til hodet på
    1. bli ør eller beruset
      • vinen gikk rett til hodet på meg
    2. bli overmodig
      • suksessen gikk til hodet på henne
  • ha et godt hode
    være intelligent
    • hun har et godt hode
  • ha/holde hodet over vannet
    så vidt greie seg
    • nå har vi endelig hodet over vannet;
    • det er så vidt bedriften holder hodet over vannet uten driftstilskudd
  • ha stort hode og lite vett
    være dum
  • ha tak over hodet
    ha husrom
  • henge med hodet
    være motløs eller nedtrykt
  • holde hodet høyt
    vise tegn på stolthet eller selvfølelse
  • holde hodet kaldt
    bevare dømmekraften eller tenke klart, særlig i en vanskelig situasjon
  • hull i hodet
    dumt, vanvittig, bort i natta;
    høl i huet
  • klø seg i hodet
    vise tegn på rådvillhet
  • kreve noens hode på et fat
    (etter Matt 14,8 f. og Mark 6,25 f.) forlange noen henrettet;
    forlange noen ofret som syndebukk
  • la hodene rulle
    1. begå massehenrettelse
    2. nådeløst avsette eller dømme ledende personer
  • legge hodet i bløt
    spekulere grundig over noe
  • lyst hode
    flink og intelligent person
    • han er klassens lyse hode
  • med hodet i hendene
    initiativløs;
    uten å gjøre noe
  • med hodet under armen
    uten å tenke;
    ikke bruke hodet
  • med løftet hode
    med stolthet;
    med selvtillit
  • miste hodet
    miste fatningen;
    bli rådvill
    • han mister hodet når han blir stresset
  • over hodet på noen
    1. ligge på for høyt nivå for målgruppen
      • forelesningen gikk over hodet på studentene
    2. ta en avgjørelse uten først å rådspørre eller uten å varsle den det gjelder
      • beslutningen ble tatt over hodet på de ansatte
  • regne i hodet
    regne i tankene, uten oppskrevne tall
  • riste på hodet
    gi uttrykk for nekting, resignasjon eller oppgitthet
  • sette/stille saken på hodet
    snu opp ned på eller framstille en sak stikk imot de faktiske forhold
    • kommunen har satt saken på hodet;
    • forsvarerne stiller saken på hodet
  • sette seg noe i hodet
    være fast bestemt på å gjennomføre noe;
    få en fiks idé som en ikke vil forandre på
  • stange/renne hodet mot veggen
    møte uovervinnelige hindringer
    • hun stanget hodet mot veggen i jakta på suksess;
    • da gikk de trøtt av å renne hodet mot veggen
  • stikke hodene sammen
    legge hemmelige planer eller lignende
  • stikke hodet fram
    våge å tre fram eller vise seg
    • hun har flere ganger stukket hodet fram i avisdebatten
  • stikke hodet i sanden
    ikke ville se ubehagelige sannheter i øynene
  • stå på hodet
    1. stå opp ned
    2. være endevendt eller i vill uorden
      • hele huset sto på hodet etter festen
  • ta seg vann over hodet
    ta på seg noe en ikke greier
    • jeg er redd huset var så dyrt at vi har tatt oss vann over hodet
  • vokse en over hodet
    vinne over en;
    ta makten fra en
    • alle arbeidsoppgavene vokser meg over hodet
Сторінка статті

fotavtrykk

іменник середній

Значення та вживання

  1. Приклад
    • finne fotavtrykk i sanden
  2. i overført betydning: varig endring av natur eller miljø
    Приклад
    • nesten all utbygging av kraft setter et fotavtrykk i naturen
  3. i overført betydning: resultat av påvirkning eller virksomhet
    Приклад
    • regimet satte sitt fotavtrykk på den ene samfunnssektoren etter den andre

Фіксовані вирази

  • økologisk fotavtrykk
    virkning menneskelige aktiviteter har på økosystemet
Сторінка статті

sand

іменник чоловічий

Походження

norrønt sandr

Значення та вживання

  1. små, harde korn av forvitrede bergarter
    Приклад
    • fin sand;
    • betong lages av sand og sement

Фіксовані вирази

  • bygge sitt hus på sand
    etablere noe på sviktende grunnlag
  • løpe ut i sanden
    ikke føre til noe
  • sand i maskineriet
    noe som får for eksempel et arbeid eller en prosess til å gå tungt og trått
  • selge sand i Sahara
    selge vanskelig omsettelige varer
  • stikke hodet i sanden
    ikke ville se ubehagelige sannheter i øynene
  • strø sand på
    passivt godkjenne det som andre har bestemt
Сторінка статті

renne 2

дієслово

Походження

norrønt renna

Значення та вживання

  1. om væske eller masse: strømme, flyte, sige
    Приклад
    • tårene renner;
    • elva rant stri;
    • en strøm av gjørme har rent ned fra vulkanen;
    • smeltevannet renner ut i havet;
    • melet rant ut av posen
    • brukt som adjektiv:
      • rennende vann
  2. gi fra seg eller bli fylt av væske
    Приклад
    • vannkranen rant;
    • nedbørsmåleren rant full
    • brukt som adjektiv:
      • rennende nese;
      • ha rennende øyne
  3. fare av sted;
    gli
    Приклад
    • steinblokkene renner ned fjellsiden;
    • sinnet rant bort
  4. komme opp, stige opp;
    jamfør solrenning
    Приклад
    • nå fjelltoppen idet sola renner;
    • det var ikke lenge til dagen rant
  5. spire, gro
    Приклад
    • åkeren vil snart renne

Фіксовані вирази

  • lyve så det renner av en
    fortelle gjentatte eller tilsiktede løgner
    • vitnene lyver så det renner av dem
  • renne inn
    komme i store mengder;
    strømme inn
    • pengene rant inn
  • renne over
    1. flyte ut over kanten
      • bøttene er så fulle at vannet renner over
    2. briste (4)
      • det rant over for meg
  • renne ut
    1. strømme ut
      • 100 liter bensin rant ut
    2. nå endepunktet;
      forsvinne;
      løpe ut
      • tiden renner ut
  • renne ut i sanden
    ikke føre til noe
    • prosjektet rant ut i sanden
Сторінка статті

strutsepolitikk

іменник чоловічий

Походження

etter eldre forestilling om at strutsen stikker hodet i sanden når den blir skremt

Значення та вживання

politikk eller innstilling som ikke tar hensyn til de problemene en ser må komme;
kortsynt politikk
Сторінка статті

renne ut i sanden

Значення та вживання

ikke føre til noe;
Se: renne
Приклад
  • prosjektet rant ut i sanden
Сторінка статті

sandmusling

іменник чоловічий

Значення та вживання

musling i familien Myidae som graver seg ned i sanden
Сторінка статті

grunne 3

дієслово

Походження

av grunn (2

Значення та вживання

  1. bli grunn eller grunnere
    Приклад
    • her grunner det
  2. gjøre grunn
    Приклад
    • sanden grunner opp kanalen
Сторінка статті

føyke 2

дієслово

Походження

norrønt feykja; av fyke

Значення та вживання

  1. få til å fyke;
    blåse
    Приклад
    • vinden føyker sanden bort
  2. drive gjennom lufta;
    Приклад
    • snøen føyker;
    • det føyker ute
Сторінка статті

timeglass

іменник середній

Значення та вживання

tidsmåler i form av to glassbeholdere med hull imellom, slik at sanden i den øverste beholderen i løpet av et bestemt tidsrom renner ned i den nederste
Сторінка статті

Словник нюношка 18 oppslagsord

gyve

gyva

дієслово

Походження

samanheng med gov; gyse (1 og gyte (2

Значення та вживання

  1. Приклад
    • snøen gyv;
    • støvet gyv;
    • sanden gyv
  2. fare fort, renne, fyke (2)
    Приклад
    • gyve på nokon

Фіксовані вирази

  • gyve laus på
    1. ta fatt på
    2. gjere åtak på nokon
Сторінка статті

hovud

іменник середній

Походження

norrønt hǫfuð

Значення та вживання

  1. kroppsdel over eller framfor halsen på menneske og dyr, med hjerne, sanseorgan, munn og opning for luftvegane
    Приклад
    • få ein stein i hovudet;
    • ha vondt i hovudet;
    • han fall og slo seg i hovudet;
    • eit troll med tre hovud
  2. Приклад
    • betale skatt per hovud;
    • viss vi deler utlegga likt, blir det 200 kroner per hovud
  3. Приклад
    • ha hovudet fullt av planar;
    • dette er ikkje etter mitt hovud;
    • fordreie hovudet på nokon;
    • det er berre sport som står i hovudet på dei;
    • kunne noko i hovudet
  4. øvre del av noko eller noko med form som kan likne på eit hovud (1)
    Приклад
    • ei pipe med utskore hovud

Фіксовані вирази

  • bli raud i hovudet
  • bruke hovudet
    tenkje klokt
    • no må du bruke hovudet her
  • bry hovudet sitt med noko
    spekulere eller gruble på noko vanskeleg
    • dette treng du ikkje bry hovudet ditt med
  • bøye hovudet
    syne teikn på audmjukskap, skam eller sorg
  • dreie hovudet rundt på
    gjere nokon forvirra;
    gjere nokon forelska i seg
  • fordreie hovudet på
    gjere nokon forelska i seg;
    gjere innbilsk
  • følgje sitt eige hovud
    ikkje bry seg om råd frå andre
  • få noko inn i hovudet på nokon
    få nokon til å forstå eller lære noko
    • læraren prøvde å få pensumet inn i hovudet på elevane
  • gjere eit hovud kortare
    avrette ved å hogge hovudet av
  • gå på hovudet
    falle framover
  • gå til hovudet på
    1. bli ør eller rusa
      • vinen gjekk rett til hovudet på meg
    2. bli overmodig
      • suksessen gjekk til hovudet på henne
  • ha eit godt hovud
    vere intelligent
    • ho har eit godt hovud
  • ha/halde hovudet over vatnet
    greie seg så vidt
    • dei fekk nok støtte til å ha hovudet over vatnet i ei veke til;
    • det er så vidt verksemda held hovudet over vatnet utan driftstilskot
  • ha stort hovud og lite vit
    vere dum
  • ha tak over hovudet
    ha husrom
  • halde hovudet høgt
    vise teikn på sjølvkjensle eller stoltheit
  • halde hovudet kaldt
    tenkje klart eller bevare dømekrafta, særleg i ein vanskeleg situasjon
  • henge med hovudet
    vere motlaus eller nedtrykt
  • hol i hovudet
    dumt, vanvettig;
    bort i natta
  • klø seg i hovudet
    syne teikn på rådville
    • klø seg i hovudet over situasjonen
  • krevje hovudet til nokon på eit fat
    (etter Matt 14,8 f. og Mark 6,25 f.) krevje at nokon blir avretta;
    krevje at nokon blir ofra som syndebukk
  • la hovuda rulle
    1. avrette i mengd
    2. nådelaust avsetje eller døme leiande personar
  • leggje hovudet i bløyt
    tenkje hardt
  • lyst hovud
    flink og intelligent person
    • han er det lyse hovudet i klassa
  • med hovudet i hendene
    initiativlaus;
    utan å gjere noko
  • med hovudet under armen
    utan å tenkje;
    ikkje bruke hovudet
  • med lyfta hovud
    med stoltheit;
    med sjølvtillit
  • miste hovudet
    miste fatninga;
    bli rådvill
    • han mistar hovudet når han blir stressa
  • over hovudet på nokon
    1. liggje på for høgt nivå for målgruppa
      • brøkrekning gjekk over hovudet på elevane
    2. ta ei avgjerd utan å rådspørje eller varsle den det gjeld
      • avgjerda blei teken over hovudet på dei tilsette
  • rekne i hovudet
    rekne i tankane, utan nedskrivne tal
  • riste på hovudet
    syne teikn på nekting, vonløyse eller at ein er oppgjeven
  • setje/stille saka på hovudet
    snu opp ned på eller framstille ei sak stikk imot dei faktiske tilhøva
    • dei nye opplysningane set saka på hovudet;
    • domen stilte saka på hovudet
  • setje seg noko i hovudet
    bestemme seg for å gjennomføre noko;
    få ein fiks idé som ein ikkje vil endre på
  • stange/renne hovudet mot veggen
    møte uovervinnelege hindringar
    • vi prøver å få svar, men stangar hovudet i veggen;
    • dei renner hovudet i veggen, uansett kor vi spør etter hjelp
  • stikke hovuda saman
    leggje hemmelege planar eller liknande
  • stikke hovudet fram
    våge å vise seg eller hevde seg
    • ho har fleire gonger stukke hovudet fram i avisdebatten
  • stikke hovudet i sanden
    ikkje vilje sjå ubehagelege sanningar i auga
  • stå på hovudet
    1. stå opp ned
    2. vere endevend eller i vill uorden
      • vi må rydde, heile kjøkenet står på hovudet
  • ta seg vatn over hovudet
    ta på seg noko ein ikkje greier
    • eg er redd vi har teke oss vatn over hovudet med dette prosjektet
  • vekse ein over hovudet
    vinne over ein;
    ta makta frå ein
    • alle arbeidsoppgåvene veks meg over hovudet
Сторінка статті

toven

прикметник

Походження

av tov

Значення та вживання

  1. som har blitt tova (2 til;
    Приклад
    • ulla er toven
  2. mødesam, seig og tung
    Приклад
    • her er så tove å gå i denne sanden
Сторінка статті

herken

прикметник

Значення та вживання

  1. om veg, føre: ujamn, tung
    Приклад
    • herken veg;
    • det går herke
  2. som glir dårleg, trå
    Приклад
    • ha herkne ski;
    • det er herke å køyre med slede på berre sanden
Сторінка статті

stampe 2

stampa

дієслово

Походження

same opphav som stappe (2

Значення та вживання

  1. arbeide noko tett og fast saman med tramping, støyting eller banking
    Приклад
    • stampe graut;
    • de stamper i saman sanden i ei form
  2. behandle ulltøy for å gjere det tettare;
    Приклад
    • stampe vadmål
  3. støyte foten hardt mot underlaget;
    Приклад
    • han stampa hardt i golvet;
    • gå og stampe i djup snø
  4. om fartøy: hogge (3) med framstamnen i sjøane utan å kome seg nemnande fram
    Приклад
    • båten stampa i sjøane
  5. i bridge: melde stampemelding

Фіксовані вирази

  • stampe opp av jorda
    trylle noko fram av inkje
Сторінка статті

sand

іменник чоловічий

Походження

norrønt sandr

Значення та вживання

  1. små, harde korn av forvitra bergarter
    Приклад
    • fin sand;
    • strø sand på vegane;
    • sand har mindre korn enn grus;
    • lage betong av sand og sement

Фіксовані вирази

  • byggje huset sitt på sand
    etablere noko på sviktande grunnlag
  • renne ut i sanden
    ikkje føre til noko
    • planen rann ut i sanden
  • sand i maskineriet
    noko som får til dømes ein prosess eller eit arbeid til å gå tungt og trått
  • selje sand i Sahara
    selje varer som er vanskelege å omsetje
  • stikke hovudet i sanden
    ikkje vilje sjå ubehagelege sanningar i auga
  • strø sand på
    passivt godkjenne noko andre har vedteke
Сторінка статті

renne 3

renna

дієслово

Походження

norrønt renna

Значення та вживання

  1. om væske eller masse: strøyme, flyte, sige
    Приклад
    • tårene renn;
    • elva rann strid;
    • Lågen renn ut i Mjøsa;
    • kornet har runne ut av sekken;
    • stearinlyset renn
    • brukt som adjektiv:
      • rennande vatn
  2. gje frå seg eller bli fylt av væske
    Приклад
    • krana på badet rann;
    • båten rann full av sjø
    • brukt som adjektiv:
      • rennande nase;
      • ha rennande auge
  3. kome i fart;
    gli
    Приклад
    • eg rann ned skiløypa;
    • sinnet rann av han
  4. kome opp, stige opp;
    jamfør solrenning
    Приклад
    • dei må dra før sola renn;
    • dagen rann med strålande sol
  5. spire, gro
    Приклад
    • blad som renn frå lauk og frø;
    • åkeren rann

Фіксовані вирази

  • lyge så det renn av ein
    fortelje gjentekne eller tilsikta lygner
    • vitna lyg så det renn av dei
  • renne i auga
    gjere inntrykk;
    falle i auga
  • renne inn
    kome i store mengder;
    strøyme inn
    • pasningane sat og måla rann inn
  • renne nokon i hug
    hugse, minnast;
    kome i hug
    • det rann meg i hug
  • renne over
    1. flyte ut over kanten
      • ølet har runne over
    2. breste (2, 4)
      • det rann over for meg
  • renne ut
    1. strøyme ut
      • alt vatnet har runne ut
    2. nå endepunktet;
      kome bort;
      løpe ut
      • året rann ut
  • renne ut i sanden
    ikkje føre til noko
    • planen rann ut i sanden
Сторінка статті

ørfin

прикметник

Походження

av ør-

Значення та вживання

  1. særs fin;
    Приклад
    • den ørfine sanden
  2. særs veik
    Приклад
    • ein ørfin raudfarge i kinna
  3. særs nøyaktig
    • brukt som adverb:
      • det var ørfint gjort
Сторінка статті

strutsepolitikk

іменник чоловічий

Походження

etter gammal tru på at strutsen gøymer hovudet i sanden når han blir skremd

Значення та вживання

politikk eller innstilling som ikkje tek omsyn til dei vanskane ein ser må kome;
kortsynt politikk
Сторінка статті

renne ut i sanden

Значення та вживання

ikkje føre til noko;
Sjå: renne, sand
Приклад
  • planen rann ut i sanden
Сторінка статті