Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
133 результатів

Словник букмола 4 oppslagsord

heil og sæl

Значення та вживання

hilsen brukt av norske nazister (etter norrøn hilsen (kom, far, ver) heill ok sæll ‘måtte du være frisk og lykkelig’, som senere ble tatt opp av NS, trolig med påvirkning fra det tyske Heil Hitler);
Se: heil
Сторінка статті

hilse

дієслово

Походження

norrønt heilsa, beslektet med hel (1, heil (2; hell (1 og helse

Значення та вживання

  1. ønske vel møtt eller farvel med ord eller bevegelse
    Приклад
    • hilse med hånden;
    • hilse i hånden;
    • de hilste hverandre med et kyss på kinnet;
    • den fremmede hilste ‘god kveld’ da han kom inn;
    • hilse velkommen til møtet
  2. overbringe en hilsen
    Приклад
    • hils alle kjente;
    • jeg skal hilse fra foreldrene mine;
    • jeg skulle hilse og si takk for lånet
  3. i militæret: gjøre honnør (2)
    Приклад
    • soldaten hilste med hånden til lua
  4. Приклад
    • du må stikke innom og hilse på oss en dag;
    • i morgen skal jeg hilse på bestemor på sykehuset
  5. Приклад
    • bli hilst med sterkt bifall;
    • mange hilste forslaget med glede

Фіксовані вирази

  • hilse på noen
    si hei til noen;
    presentere seg for noen
    • jeg hilste på den nye kjæresten hennes i dag;
    • vi hilste så vidt på henne i byen i dag
Сторінка статті

heil 2

вигук

Походження

samme opprinnelse som hel (1; jamfør hill

Фіксовані вирази

  • heil og sæl
    hilsen brukt av norske nazister (etter norrøn hilsen (kom, far, ver) heill ok sæll ‘måtte du være frisk og lykkelig’, som senere ble tatt opp av NS, trolig med påvirkning fra det tyske Heil Hitler)
Сторінка статті

hill

вигук

Походження

samme opprinnelse som heil (2

Значення та вживання

om eldre forhold: brukt for å uttrykke lykkønskning eller hyllest:
Приклад
  • hill deg, konge!
Сторінка статті

Словник нюношка 129 oppslagsord

tagge 3

tagga

дієслово

Вимова

tagˋge eller  tægˋge

Походження

av engelsk tag; jamfør tagg (2

Значення та вживання

  1. merkje dataelement med taggar (2;
    knyte ein tagg (2, 2) til nokon eller noko i sosiale medium
    Приклад
    • infinitivane er tagga i transkripsjonen;
    • ho tagga meg i eit innlegg
  2. måle tekst, merke eller signatur med spraymåling på vegger, offentleg transportmiddel eller liknande
    Приклад
    • tagge på muren med sprittusj;
    • dei hadde tagga full ein heil vegg
Сторінка статті

slakte

slakta

дієслово

Походження

av lågtysk slachten, av slan ‘slå’

Значення та вживання

  1. avlive og dele opp (hus)dyr som skal brukast til mat
    Приклад
    • slakte grisen til jul;
    • laksen blir slakta i båten
  2. drepe eller myrde brutalt og omsynslaust
    Приклад
    • heile folket vart slakta
  3. kritisere særs hardt;
    Приклад
    • avisene slakta framsyninga;
    • leiinga slaktar forslaga
  4. hogge opp eller dele opp noko og selje det som er av verdi
    Приклад
    • banden stal bilar og slakta dei;
    • dei kjøpte opp verksemda berre for å slakte henne

Фіксовані вирази

  • slakte ned
    avlive ei heil eller delar av ei besetning av (hus)dyr på grunn av sjukdom eller liknande
    • heile reinstamma vart slakta ned på grunn av sjukdom
Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

  1. som utgjer den eine av to (meir eller mindre like store) delar
    Приклад
    • dei delte og fekk eit halvt eple kvar;
    • ein halv liter;
    • to og ein halv
    • brukt som substantiv
      • ikkje det halve;
      • det halve hadde vore meir enn nok;
      • ein halv må vere lov
  2. om mengde, fart eller anna måleining, som er fylt eller blir brukt ca. halvparten av maksimal kapasitet;
    halvfull, halvfylt
    Приклад
    • ei halv flaske;
    • ta ein halv øl;
    • båten gjekk med halv fart
  3. om klokkeslett: 30 minutt før heil time
    Приклад
    • klokka er halv ni, altså 08.30 eller 20.30
  4. som utgjer opp til halvdelen av noko;
    delvis (2), nesten
    Приклад
    • oppleve det som ein halv fridag;
    • ein halv siger
  5. brukt som adverb: delvis, nesten, i ein viss mon
    Приклад
    • han sa det halvt i spøk;
    • dei sat halvt smilande;
    • ho stirra halvt forbi han
  6. om gjerning, karakter, lovnad, sanning, svar og liknande: ikkje heil, ufullkomen, ufullstendig
    Приклад
    • ein halv lovnad;
    • eit halvt svar;
    • ta halve standpunkt

Фіксовані вирази

  • ei halv ei
    ei halvflaske brennevin
    • ha ei halv ei på innerlomma
  • ein halv gong
    femti prosent (meir);
    ofte brukt i samanlikningar om mengde, storleik eller liknande
    • utgiftene vart ein halv gong større;
    • dreie mutteren ein halv gong til;
    • den norske kystlinja går to og ein halv gong rundt jorda
  • flagge på halv stong
    la flagg henge om lag halvvegss ned på flaggstong for å vise sorg ved dødsfall og gravferd
  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å seie
    • vere halvt om halvt trulova
  • med eit halvt auge
    med ein gong, med å sjå berre lausleg
    • at den er øydelagd, kan eg sjå med eit halvt auge
  • med eit halvt øyre
    utan å høyre godt etter
    • læraren lytta med eit halvt øyre
  • på halv tolv/åtte
    ikkje heilt rett, skeivt, tilfeldig, utan styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • det har gått litt på halv åtte i det siste
Сторінка статті

slakte ned

Значення та вживання

avlive ei heil eller delar av ei besetning av (hus)dyr på grunn av sjukdom eller liknande;
Sjå: slakte
Приклад
  • heile reinstamma vart slakta ned på grunn av sjukdom
Сторінка статті

saldo

іменник чоловічий

Походження

frå italiensk, opphavleg ‘fast, heil’; same opphav som solid

Значення та вживання

  1. skilnaden mellom debet- og kreditsida i ein rekneskap
    Приклад
    • saldoen er kr 800
  2. beløp til gode på ein konto, kupong, eit gåvekort eller liknande
    Приклад
    • sjekke saldoen i nettbanken
Сторінка статті

rundfisk

іменник чоловічий

Походження

av rund

Значення та вживання

  1. tørrfisk som er sløgd, men ikkje flekt (2;
    til skilnad frå råskjer
  2. heil, usløgd fisk;
    Приклад
    • levere frosen rundfisk til eit frysehotell
Сторінка статті

hell

іменник середній

Походження

frå dansk, jamfør norrønt heill ‘varsel, lykke’; samanheng med heil (1

Значення та вживання

  1. Приклад
    • må hell og lykke følgje deg!
    • ha hellet med seg;
    • han prøvde seg med hell i forretningslivet;
    • prøve seg på noko utan hell
  2. Приклад
    • det var eit hell at ho ikkje vart med i ulykkesbilen

Фіксовані вирази

  • hell i uhell
    heldig hending eller omstende som dempar verknaden av ei ugunstig hending
    • det var eit hell i uhellet at alle var ute da huset rasa saman
  • til alt hell
    heldigvis
    • til alt hell kom dei uskadde frå ulykka
Сторінка статті

tygel

іменник чоловічий

Походження

norrønt tygill ‘band, reim, snøre’; samanheng med tøye (2

Значення та вживання

  1. reim på kvar side i eit beisel (1), til å styre med når ein rir
  2. brukt i uttrykk for å ha, ta eller gje frå seg styring, makt eller kontroll
    Приклад
    • foreldra måtte sleppe tyglane

Фіксовані вирази

  • frie tyglar
    uavgrensa handlefridom
    • den nye kokken fekk heil frie tyglar
  • stramme tyglar
    liten handlefridom;
    streng disiplin
    • køyre nokon med stramme tyglar
Сторінка статті

full

прикметник

Походження

norrønt fullr

Значення та вживання

  1. som har maksimalt innhald;
    fylt (til randa)
    Приклад
    • duken er full av flekker;
    • ho er full av idear;
    • glaset er fullt av vatn;
    • beina er fulle i myggstikk;
    • magasina er fullare enn på same tid i fjor
  2. fullstendig, komplett, heil, uavgrensa
    Приклад
    • fullt namn;
    • betale full pris;
    • ein modell i full storleik;
    • eg har full kontroll!
    • dei var alt i full gang, då eg kom;
    • gje full gass;
    • den heile og fulle sanninga;
    • huset står i full loge
    • brukt som adverb
      • tru fullt og fast på;
      • det er heilt og fullt mi skyld;
      • ho er ikkje fullt så stor;
      • det er hardt, men like fullt moro
  3. Приклад
    • drikke seg full;
    • skjenkje nokon full;
    • vere drita full

Фіксовані вирази

  • av full hals
    med så mykje stemme ein har;
    så høgt ein kan
    • syngje av full hals
  • for fulle mugger
    av all si kraft;
    fullt ut;
    for fullt
    • produsere for fulle mugger
  • for fullt
    med alt ein har;
    med toppfart
    • ho arbeider no for fullt med saka;
    • produksjonen går for fullt
  • fullt hus
    1. sal, rom eller liknande med alle plassar opptekne
      • artisten samla fullt hus kvar kveld
    2. i poker: tre kort med same talverdi i kombinasjon med eit par kort med anna verdi
    3. beste moglege resultat
      • skiskyttaren skaut fullt hus i siste runde
  • fullt ut
    aldeles, fullstendig
  • ha fullt opp av
    ha rikeleg av
  • ha hendene fulle
    ha mykje å gjere;
    vere travel
  • i fullt mål
    rikeleg, fullstendig
  • like fullt
    kor som er;
    likevel, enda
    • konklusjonen er like fullt krystallklar;
    • dei ville ikkje, men like fullt reiste dei
  • ta munnen for full
    love meir enn ein kan halde;
    ta for sterkt i
  • til fulle
    så det monar
    • statistikken viser detaljane til fulle;
    • forfattaren meistrar til fulle kunsten å overdrive
Сторінка статті

i det store og heile

Значення та вживання

for det meste;
til saman;
Sjå: heil, stor
Приклад
  • i det store og heile var festivalen ein suksess
Сторінка статті