Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
133 результатів

Словник букмола 4 oppslagsord

heil og sæl

Значення та вживання

hilsen brukt av norske nazister (etter norrøn hilsen (kom, far, ver) heill ok sæll ‘måtte du være frisk og lykkelig’, som senere ble tatt opp av NS, trolig med påvirkning fra det tyske Heil Hitler);
Se: heil
Сторінка статті

hilse

дієслово

Походження

norrønt heilsa, beslektet med hel (1, heil (2; hell (1 og helse

Значення та вживання

  1. ønske vel møtt eller farvel med ord eller bevegelse
    Приклад
    • hilse med hånden;
    • hilse i hånden;
    • de hilste hverandre med et kyss på kinnet;
    • den fremmede hilste ‘god kveld’ da han kom inn;
    • hilse velkommen til møtet
  2. overbringe en hilsen
    Приклад
    • hils alle kjente;
    • jeg skal hilse fra foreldrene mine;
    • jeg skulle hilse og si takk for lånet
  3. i militæret: gjøre honnør (2)
    Приклад
    • soldaten hilste med hånden til lua
  4. Приклад
    • du må stikke innom og hilse på oss en dag;
    • i morgen skal jeg hilse på bestemor på sykehuset
  5. Приклад
    • bli hilst med sterkt bifall;
    • mange hilste forslaget med glede

Фіксовані вирази

  • hilse på noen
    si hei til noen;
    presentere seg for noen
    • jeg hilste på den nye kjæresten hennes i dag;
    • vi hilste så vidt på henne i byen i dag
Сторінка статті

heil 2

вигук

Походження

samme opprinnelse som hel (1; jamfør hill

Фіксовані вирази

  • heil og sæl
    hilsen brukt av norske nazister (etter norrøn hilsen (kom, far, ver) heill ok sæll ‘måtte du være frisk og lykkelig’, som senere ble tatt opp av NS, trolig med påvirkning fra det tyske Heil Hitler)
Сторінка статті

hill

вигук

Походження

samme opprinnelse som heil (2

Значення та вживання

om eldre forhold: brukt for å uttrykke lykkønskning eller hyllest:
Приклад
  • hill deg, konge!
Сторінка статті

Словник нюношка 129 oppslagsord

rundfisk

іменник чоловічий

Походження

av rund

Значення та вживання

  1. tørrfisk som er sløgd, men ikkje flekt (2;
    til skilnad frå råskjer
  2. heil, usløgd fisk;
    Приклад
    • levere frosen rundfisk til eit frysehotell
Сторінка статті

hell

іменник середній

Походження

frå dansk, jamfør norrønt heill ‘varsel, lykke’; samanheng med heil (1

Значення та вживання

  1. Приклад
    • må hell og lykke følgje deg!
    • ha hellet med seg;
    • han prøvde seg med hell i forretningslivet;
    • prøve seg på noko utan hell
  2. Приклад
    • det var eit hell at ho ikkje vart med i ulykkesbilen

Фіксовані вирази

  • hell i uhell
    heldig hending eller omstende som dempar verknaden av ei ugunstig hending
    • det var eit hell i uhellet at alle var ute da huset rasa saman
  • til alt hell
    heldigvis
    • til alt hell kom dei uskadde frå ulykka
Сторінка статті

tygel

іменник чоловічий

Походження

norrønt tygill ‘band, reim, snøre’; samanheng med tøye (2

Значення та вживання

  1. reim på kvar side i eit beisel (1), til å styre med når ein rir
  2. brukt i uttrykk for å ha, ta eller gje frå seg styring, makt eller kontroll
    Приклад
    • foreldra måtte sleppe tyglane

Фіксовані вирази

  • frie tyglar
    uavgrensa handlefridom
    • den nye kokken fekk heil frie tyglar
  • stramme tyglar
    liten handlefridom;
    streng disiplin
    • køyre nokon med stramme tyglar
Сторінка статті

full

прикметник

Походження

norrønt fullr

Значення та вживання

  1. som har maksimalt innhald;
    fylt (til randa)
    Приклад
    • duken er full av flekker;
    • ho er full av idear;
    • glaset er fullt av vatn;
    • beina er fulle i myggstikk;
    • magasina er fullare enn på same tid i fjor
  2. fullstendig, komplett, heil, uavgrensa
    Приклад
    • fullt namn;
    • betale full pris;
    • ein modell i full storleik;
    • eg har full kontroll!
    • dei var alt i full gang, då eg kom;
    • gje full gass;
    • den heile og fulle sanninga;
    • huset står i full loge
    • brukt som adverb
      • tru fullt og fast på;
      • det er heilt og fullt mi skyld;
      • ho er ikkje fullt så stor;
      • det er hardt, men like fullt moro
  3. Приклад
    • drikke seg full;
    • skjenkje nokon full;
    • vere drita full

Фіксовані вирази

  • av full hals
    med så mykje stemme ein har;
    så høgt ein kan
    • syngje av full hals
  • for fulle mugger
    av all si kraft;
    fullt ut;
    for fullt
    • produsere for fulle mugger
  • for fullt
    med alt ein har;
    med toppfart
    • ho arbeider no for fullt med saka;
    • produksjonen går for fullt
  • fullt hus
    1. sal, rom eller liknande med alle plassar opptekne
      • artisten samla fullt hus kvar kveld
    2. i poker: tre kort med same talverdi i kombinasjon med eit par kort med anna verdi
    3. beste moglege resultat
      • skiskyttaren skaut fullt hus i siste runde
  • fullt ut
    aldeles, fullstendig
  • ha fullt opp av
    ha rikeleg av
  • ha hendene fulle
    ha mykje å gjere;
    vere travel
  • i fullt mål
    rikeleg, fullstendig
  • like fullt
    kor som er;
    likevel, enda
    • konklusjonen er like fullt krystallklar;
    • dei ville ikkje, men like fullt reiste dei
  • ta munnen for full
    love meir enn ein kan halde;
    ta for sterkt i
  • til fulle
    så det monar
    • statistikken viser detaljane til fulle;
    • forfattaren meistrar til fulle kunsten å overdrive
Сторінка статті

i det store og heile

Значення та вживання

for det meste;
til saman;
Sjå: heil, stor
Приклад
  • i det store og heile var festivalen ein suksess
Сторінка статті

uskipla

прикметник

Значення та вживання

som ikkje er komen av lage;
Приклад
  • oppstillinga er uskipla;
  • uskipla ro
  • brukt som adverb:
    • liggje uskipla;
    • huset har stått uskipla i over hundre år
Сторінка статті

vankanta

прикметник

Значення та вживання

ikkje heil i kanten;
som har vankant (1)
Сторінка статті

pepar

іменник чоловічий

Походження

norrønt piparr; gjennom latin og gresk , frå eit indoarisk språk

Значення та вживання

  1. plante i slekta Piper med små, bærliknande steinfrukter med brennande smak
  2. krydder med sterk, brennande smak, særleg av fruktene frå pepar (1)
    Приклад
    • krydre med salt og pepar;
    • malen pepar;
    • ha heil pepar i fårikålen
  3. i overført tyding: kritikk, skjenn, refs
    Приклад
    • dei fekk mykje pepar for utspelet

Фіксовані вирази

  • dit peparen gror
    langt bort;
    pokker i vald
  • kvit pepar
    mildt krydder av mogne frukter av Piper nigrum
  • raud pepar
    krydder av kajennepepar
  • spansk pepar
  • svart pepar
    skarpt krydder av umogne frukter av Piper nigrum
Сторінка статті

drikke 3

drikka

дієслово

Походження

norrønt drekka

Значення та вживання

  1. gje væske til kroppen gjennom munnen
    Приклад
    • drikke eit glas vatn;
    • drikke kaffi;
    • han drakk mjølk til frukost;
    • nei, eg drikk ikkje te;
    • ungane har drukke ein heil brus
  2. nyte alkohol;
    misbruke alkohol
    Приклад
    • dei drakk kvar helg;
    • drikke seg full;
    • drikke seg til mot;
    • ho lova seg sjølv aldri å begynne å drikke igjen
  3. om eldre forhold: feire høgtid eller merkedag med drikkelag
    Приклад
    • drikke jul;
    • drikke bryllaup
  4. suge til seg
    Приклад
    • han drakk sol og frisk luft

Фіксовані вирази

  • drikke ei skål
    skåle (2
    • drikke ei skål for hell og lykke
  • drikke nokon under bordet
    skjenkje nokon så fulle at dei ikkje greier å stå på beina
  • drikke opp
    1. drikke til det er tomt;
      tømme (1)
      • du må drikke opp vatnet ditt før du får brus!
    2. bruke alle pengane sine på alkoholhaldig drikke
      • han drakk opp heile løna si
Сторінка статті

statue

іменник чоловічий

Походження

frå latin, av stare ‘stå’

Значення та вживання

skulptur av ein person eller eit dyr i heil figur
Приклад
  • heidre nokon med statue;
  • ein park med mange statuar;
  • ein statue av Olav den Heilage
Сторінка статті