Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
173 результатів

Словник букмола 87 oppslagsord

veganisme

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. filosofi og livssyn der en i minst mulig grad skal bruke dyr og dyreprodukter til mat, klær og andre formål
  2. det å leve som veganer
Сторінка статті

urstoff

іменник середній

Значення та вживання

i filosofi: tenkt stoff (1) som etter gresk naturfilosofi lå til grunn for all materie (2)
Сторінка статті

attributt

іменник середній

Вимова

atributˊt

Походження

fra latin , opprinnelig perfektum partisipp av attribuere ‘tildele’; jamfør attribuere

Значення та вживання

  1. i filosofi: egenskap som er en essensiell del av det som definerer et objekt, en person, et konsept eller lignende;
  2. symbolsk kjennemerke
    Приклад
    • hammeren er Tors attributt
  3. kroppsdel som kjønnslig kjennetegn (særlig om kvinnebryst);
    konkret (kroppslig) kjennemerke
    Приклад
    • kvinnelige attributter;
    • fysiske attributter skal ikke tillegges betydning i et jobbintervju
  4. i språkvitenskap: ord eller ordgruppe (særlig adjektiv) som står direkte knyttet (som underledd) til et substantiv;
    jamfør attributiv
Сторінка статті

postulat

іменник середній

Походження

av latin postulare ‘fordre’

Значення та вживання

  1. ubevist påstand
    Приклад
    • teorien er et rent postulat
  2. i filosofi: læresetning eller forutsetning som ikke kan bevises
Сторінка статті

transcendental meditasjon

Значення та вживання

meditasjonsteknikk med bakgrunn i indisk filosofi;
jamfør yoga (1);
Сторінка статті

-sofi

іменник чоловічий

Походження

av gresk sophia ‘visdom’; jamfør -sof

Значення та вживання

suffiks brukt til å danne substantiv som betegner åndsretning, lære eller lignende;
Сторінка статті

platonisk

прикметник

Значення та вживання

  1. åndelig, ikke sanselig (2);
    uten erotikk
    Приклад
    • platonisk kjærlighet;
    • platoniske ekteskap
  2. i filosofi: som hører til eller stemmer med Platons lære
Сторінка статті

substans

іменник чоловічий

Походження

fra latin, opprinnelig ‘det som står under, bærer noe’

Значення та вживання

  1. i filosofi: det konstante, som en antar ligger bak fenomenenes ytre egenskaper og forandringer;
    indre vesen, kjerne
  2. stoff, materie
    Приклад
    • en kjemisk substans;
    • en gjenstand av en ubestemmelig substans
  3. verdi (2), innhold (3) eller lignende
    Приклад
    • foredraget manglet substans;
    • historien mangler substans
Сторінка статті

absurdisme

іменник чоловічий

Вимова

absurdisˊme

Походження

av absurd og -isme

Значення та вживання

retning innenfor filosofi og litteratur (særlig drama) som vil vise at tilværelsen er meningsløs
Приклад
  • Beckett, Ionesco og Pinter er representanter for absurdismen
Сторінка статті

induksjon

іменник чоловічий

Походження

fra latin , av inducere ‘føre inn’; jamfør indusere

Значення та вживання

  1. i filosofi: det å slutte fra en rekke enkelttilfeller til det allmenne;
  2. i fysikk: det å få fram elektrisk strøm i en leder ved å endre magnetfeltet rundt
  3. i biologi: det at visse celler eller stoffer, særlig under fosterutviklingen, utløser en bestemt vekst hos visse andre celler eller gjør at visse andre stoffer dannes
  4. i medisin: det å framkalle eller stimulere til en ønsket respons

Фіксовані вирази

  • elektromagnetisk induksjon
    produksjon av elektrisitet ved å forandre den magnetiske fluksen (1 gjennom strømkretsen
  • elektrostatisk induksjon
    det at elektrisk ladning blir utviklet på overflaten av en leder (3) når lederen blir plassert i et elektrostatisk felt
Сторінка статті

Словник нюношка 86 oppslagsord

veganisme

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. filosofi og livssyn der ein i minst mogleg grad skal nytte dyr og dyreprodukt til mat, klede og andre føremål
  2. det å leve som veganar
Сторінка статті

attributt

іменник середній

Вимова

atributˊt

Походження

frå latin , opphavleg perfektum partisipp av attribuere ‘tildele’; jamfør attribuere

Значення та вживання

  1. i filosofi: eigenskap som er ein essensiell del av det som definerer eit objekt, ein person, eit konsept eller liknande;
  2. symbolsk kjennemerke
    Приклад
    • hamaren er attributtet til Tor
  3. kroppsdel som kjønnsleg kjenneteikn (særleg om kvinnebryst);
    konkret (kroppsleg) kjennemerke
    Приклад
    • kvinnelege attributt;
    • fysiske attributt skal ikkje vektleggjast i eit jobbintervju
  4. i språkvitskap: ord eller ordgruppe (særleg adjektiv) som står direkte knytt (som underledd) til eit overordna substantiv;
    jamfør attributiv
Сторінка статті

predikasjon

іменник чоловічий

Походження

av latin praedicare; same opphav som preike (2

Значення та вживання

  1. i filosofi: det å knyte ein eigenskap til eit individ
  2. i grammatikk: neksus
Сторінка статті

postulat

іменник середній

Походження

av latin postulare ‘krevje’

Значення та вживання

  1. uprova påstand
    Приклад
    • teorien er eit reint postulat
  2. i filosofi: læresetning eller føresetnad som ikkje kan provast
Сторінка статті

transcendental meditasjon

Значення та вживання

meditasjonsteknikk med bakgrunn i indisk filosofi;
jamfør yoga (1);
Сторінка статті

-sofi

іменник чоловічий

Походження

av gresk sophia ‘visdom’ av sophos; jamfør -sof

Значення та вживання

suffiks brukt til å lage substantiv som står for lære, åndsretning eller liknande;
Сторінка статті

substans

іменник чоловічий

Походження

frå latin, opphavleg ‘det som står under, ber noko’

Значення та вживання

  1. i filosofi: det verkelege, konstante;
    indre vesen, kjerne, grunnhått i ein ting
  2. emne, materie, stoff
    Приклад
    • kjemisk substans;
    • ein ting med diffus substans
  3. verdi (2), innhald (3) eller liknande
    Приклад
    • føredraget var utan substans;
    • historia manglar substans
Сторінка статті

subjekt

іменник середній

Походження

frå latin, av subjicere ‘leggje inn under’

Значення та вживання

  1. i filosofi: sansande, tenkjande, viljande eg;
    motsett objekt (1)
  2. i grammatikk: setningsledd som verbalet (1 seier noko om, og som nemner det som er eller gjer noko i aktive setningar, og det som handlinga blir retta mot i passive setningar
    Приклад
    • 'jenta' er subjekt i setninga ‘jenta lo’

Фіксовані вирази

  • formelt subjekt
    ord, vanlegvis ‘det’, som står på subjektsplassen i ei setning der det eigenlege subjektet kjem seinare eller der verbet ikkje krev subjekt
    • i setninga ‘det er kaldt’ er ‘det’ formelt subjekt
  • logisk subjekt
    setningsledd som står for den eller det handlande, men som ikkje treng vere identisk med det grammatiske subjektet
Сторінка статті

utilitarisme

іменник чоловічий

Значення та вживання

filosofi som verdset ei handling ut frå den nytta ho har for individet eller samfunnet;
nyttefilosofi, nyttemoral
Сторінка статті

sofist

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. omvandrande lærar i Hellas under antikken som underviste i filosofi og la stor vekt på retorikk og argumentasjon
  2. person som villeier andre ved hjelp av spissfindige argument og logiske feilslutningar;
    ein som legg vekt på uviktige detaljar;
Сторінка статті