Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
359 результатів

Словник букмола 227 oppslagsord

mørk

прикметник

Походження

norrønt myrkr

Значення та вживання

  1. som er uten lys;
    lite eller ikke opplyst;
    motsatt lys (2, 2)
    Приклад
    • mørke høstkvelder;
    • det blir tidlig mørkt;
    • det var stummende mørkt i kjelleren;
    • jeg må gå før det blir mørkt;
    • det ble brått mørkere ute;
    • de var ute til himmelen var på sitt mørkeste
  2. om farge: som nærmer seg svart
    Приклад
    • hun har mørkt hår og grønne øyne;
    • alle var kledd i mørke klær;
    • han hadde mørk dress i bryllupet;
    • det er mørke skyer på himmelen
    • brukt som adverb:
      • han er mørk blond;
      • gardinene har en mørk rød farge
  3. om lyd: som ligger lavt på toneskalaen;
    Приклад
    • hun har en mørk stemme;
    • instrumentet har en mørk klang
  4. Приклад
    • mørke utsikter;
    • et mørkt punkt i vår historie;
    • forskeren tegnet et mørkt bilde av framtiden;
    • vi prøver å holde motet oppe, selv i de mørkeste stundene
    • brukt som adverb:
      • det ser mørkt ut for henne;
      • de så mørkt på situasjonen
  5. Приклад
    • den mørke middelalderen

Фіксовані вирази

  • et mørkt kapittel
    en ubehagelig hendelse eller sak
    • et mørkt kapittel i norsk og samisk felles historie;
    • sesongen startet med et mørkt kapittel for klubben
Сторінка статті

urspråk

іменник середній

Значення та вживання

eldste felles språktrinn for flere nærstående språk
Сторінка статті

urnordisk 1

іменник чоловічий

Значення та вживання

felles nordisk språkform (cirka 200–700 e.Kr.) som de nåværende nordiske språkene har utviklet seg fra
Приклад
  • ordet fins i urnordisk
Сторінка статті

valuta

іменник чоловічий

Походження

fra italiensk; av latin valere ‘være verd’

Значення та вживання

  1. et lands myntsort
    Приклад
    • en felles valuta for alle landene i området;
    • fremmed valuta
  2. utenlandsk betalingsmiddel
    Приклад
    • skaffe seg valuta til en utenlandsreise
  3. verdi som et verdipapir lyder på

Фіксовані вирази

  • hard valuta
    1. sterkt etterspurt valuta
    2. noe som er ettertraktet
      • brennevin var hard valuta under krigen
  • valuta for pengene
    vederlag for det en har investert
    • tilskuerne fikk lite valuta for pengene
Сторінка статті

vassdrag

іменник середній

Значення та вживання

system av sammenhengende bekker, elver og innsjøer som har felles utløp
Приклад
  • kalking av vassdraget
Сторінка статті

finne 4

дієслово

Походження

norrønt finna

Значення та вживання

  1. komme over, treffe på, oppdage
    Приклад
    • finne en skatt;
    • finne igjen noe en har mistet;
    • finne noen død;
    • jeg fant hammeren i boden;
    • de finner ikke veien;
    • har dere funnet en plass å spise?
  2. Приклад
    • finne formen;
    • finne trøst
  3. komme fram til, tenke ut, utlede
    Приклад
    • finne ut av noe;
    • finne en løsning;
    • finne fram til folk;
    • finne fram til løsninger
  4. Приклад
    • finne noe mistenkelig;
    • finne tiden moden;
    • finne noen skyldig;
    • finne grunn til

Фіксовані вирази

  • finne for godt
    avgjøre etter eget skjønn
    • alle gjør som de finner for godt
  • finne hverandre
    1. bli et par
    2. bli enige;
      ha felles syn i en sak
  • finne opp
    tenke ut noe nytt eller lage noe for første gang
    • Anders Celsius fant opp temperaturskalaen celsius
  • finne på
    komme på;
    tenke ut;
    pønske ut
    • vi vet aldri hva noen kan finne på;
    • ungene fant på ord som ingen andre forstod
  • finne seg i
    godta (idet en resignerer)
    • dette finner jeg meg ikke i
  • finne seg selv
    bli klar over hvem en er og hva en vil
  • finne seg til rette
    tilpasse seg
    • de hjelper barna med å finne seg til rette
  • finne sted
    foregå
    • hendelsen fant sted tirsdag kveld
  • finne ut
    bli klar over
    • finne ut hva som er i veien;
    • vi fant ut at dette var det rette tidspunkt
  • ikke ha funnet opp kruttet
    være dum eller godtroende
Сторінка статті

ste-

префікс

Походження

norrønt stjúp-, stýp-; omdannet av dansk sted

Значення та вживання

prefiks (1) i slektskapsord som betegner relasjonen mellom barn og den nye partneren til en forelder eller mellom barn som har én felles forelder;
Сторінка статті

benevning 2

іменник жіночий або чоловічий

Вимова

benevˊning

Значення та вживання

i matematikk: angivelse av hvilket slag et antall enheter gjelder;
Приклад
  • tall med benevning centimeter (cm);
  • gjøre om til felles benevning
Сторінка статті

velgergruppe

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

gruppe velgere med felles interesse eller kjennetegn
Приклад
  • partiet trenger å nå ut til nye velgergrupper
Сторінка статті

kjødelig

прикметник

Значення та вживання

  1. som gjelder kroppen og de fysiske behov og begjær den har;
    Приклад
    • våre kjødelige lyster;
    • han var kjent for sine kjødelige utskeielser
  2. som har felles biologisk avstamning
    Приклад
    • min kjødelige bror;
    • et kjødelig opphav
Сторінка статті

Словник нюношка 132 oppslagsord

fane

іменник жіночий

Походження

frå lågtysk opphavleg ‘tøystykke’; jamfør norrønt gunnfani ‘hærmerke’

Значення та вживання

  1. dekorert tøystykke festa på ei stong, brukt som samlingsmerke for foreining eller liknande;
    Приклад
    • gå i tog med flagg og faner;
    • lage ei ny fane til idrettslaget
  2. del av skiljekort i kartotek som stikk opp
  3. del av opna internettside (med namn på sida)
    Приклад
    • ha fleire faner opne;
    • opne ei ny fane
  4. skråstrek på note

Фіксовані вирази

  • halde fana høgt
    forsvare eller kjempe for visse prinsipp
    • halde det frie ords fane høgt
  • samle seg under fanene
    samle seg om ei felles kampsak
Сторінка статті

styk-

префікс

Походження

norrønt stjúp (stjúk-, stýk-)

Значення та вживання

prefiks (1) i slektskapsord som uttrykkjer relasjonen mellom barn og den nye partnaren til ein forelder eller mellom barn som har éin felles forelder;
Сторінка статті

kollektivbruk

іменник середній

Походження

av kollektiv (1 og bruk (2

Значення та вживання

stort gardsbruk som byggjer på felles innsats av bøndene med omsyn til arbeid og kapital og deling av overskotet;
jamfør kolkos
Приклад
  • kollektivbruka i det tidlegare Sovjetunionen
Сторінка статті

vassdrag

іменник середній

Значення та вживання

system av samanhengande bekker, elvar og innsjøar som har felles utløp
Приклад
  • utbygging av vassdraget
Сторінка статті

valuta

іменник чоловічий

Походження

frå italiensk; av latin valere ‘vere verd’

Значення та вживання

  1. myntslag i eit land
    Приклад
    • ein felles valuta for alle landa i området;
    • framand valuta
  2. utanlandsk betalingsmiddel
    Приклад
    • skaffe seg valuta til ei utanlandsreise
  3. verdi som eit verdipapir lyder på

Фіксовані вирази

  • hard valuta
    1. sterkt etterspurd valuta
    2. noko som er ettertrakta
      • brennevin var hard valuta under krigen
  • valuta for pengane
    vederlag for det ein har investert
    • tilskodarane fekk lite valuta for pengane
Сторінка статті

dele 2

dela

дієслово

Походження

norrønt deila(st); opphavleg frå lågtysk

Значення та вживання

  1. stykkje opp ein heilskap i mindre einingar;
    kløyve, skilje
    Приклад
    • dele noko på tvers;
    • kokken delte først potetene i små biter;
    • elva deler landskapet i to
    • brukt som adjektiv:
      • det er delte meiningar om kva som er best;
      • mange foreldre har delt omsorg
  2. Приклад
    • gonge og dele;
    • 12 delt på 3 er 4
  3. skifte (2, 5), fordele;
    Приклад
    • fiskarane delte fangsten mellom seg;
    • arbeidet er delt på fleire byggjefirma
  4. ha felles eigarskap over;
    ha saman
    Приклад
    • dele hybel;
    • dele æra;
    • eg deler ikkje meininga di
  5. informere, fortelje, kunngjere;
    gje andre innsikt i
    Приклад
    • venninnene delte alt med kvarandre;
    • dele innlegg på sosiale medium;
    • dele meiningane sine;
    • han delte erfaringane sine med gruppa

Фіксовані вирази

  • dele inn
    samle i ulike grupper eller inndelingar;
    gruppere, avgrense (2)
    • boka er delt inn i femten kapittel
  • dele seg
    splitte seg i fleire delar eller komponentar;
    samle seg i to eller fleire grupperingar
    • retten delte seg i saka
  • dele syn
    vere samd
    • eg deler syn med partiet i mange saker
  • dele ut
    gje (1), overrekkje;
    fordele
    • dele ut ein pris;
    • dei delte ut gratis vaflar på arrangementet
Сторінка статті

ste-

префікс

Походження

norrønt stjúp-, stýp-, jamfør styk-; omdannet av dansk sted

Значення та вживання

prefiks (1) i slektskapsord som uttrykkjer relasjonen mellom barn og den nye partnaren til ein forelder eller mellom barn som har éin felles forelder;
Сторінка статті

kjøtleg, kjøttleg

прикметник

Походження

norrønt kjǫtligr

Значення та вживання

  1. som gjeld kroppen og dei fysiske behova og begjæret han har;
    Приклад
    • dei kjøtlege lystene våre;
    • ho er kjend for å ha ein kjøtleg natur
  2. som har felles biologisk avstamming
    Приклад
    • våre kjøtlege foreldre
Сторінка статті

tråd

іменник чоловічий

Походження

norrønt þráðr; samanheng med dreie

Значення та вживання

  1. tynn snor av tekstil eller anna materiale
    Приклад
    • sy med nål og tråd;
    • træ i tråden;
    • spinne ein tråd av ull
  2. samanheng i ei historie, utvikling, ein diskusjon eller liknande;
    jamfør raud tråd
    Приклад
    • eg finn ingen tråd i framstillinga;
    • nøste opp dei viktigaste trådane i historia
  3. nettstad, chat eller anna digitalt forum der ein kan diskutere eit særskilt emne;
    Приклад
    • på jobben har vi ein felles tråd for sosiale sprell;
    • mange melde seg på i tråden om formuesskatt

Фіксовані вирази

  • henge i ein tynn tråd
    om tiltak, prosjekt eller liknande: berre så vidt kunne bergast
  • i tråd med
    i samvar med;
    som følgje av
    • leve i tråd med eigne verdiar;
    • vedtaket er heilt i tråd med reglane
  • knute på tråden
    usemje mellom vener, kjærastar, partnarar eller liknande;
    mellombels uvenskap
    • det er knute på tråden mellom familiane;
    • diplomatiske knutar på tråden
  • laus tråd
    uoppklara omstende eller spor
    • drapsvåpenet er framleis ein laus tråd;
    • historia har mange lause trådar
  • lett på tråden
    som har mange seksualpartnarar;
    promiskuøs
  • miste tråden
    gå surr i samanhengen
    • miste tråden i resonnementet
  • på tråden
    i andre enden i ein telefonsamtale
    • ha mormor på tråden
  • samle trådane
    setje saman den overordna samanhengen i noko basert på mange ulike opplysningar
    • forsøkje å samle trådane frå litteraturhistoria;
    • vi må få samla trådane i saka
  • slå på tråden
    ringje opp;
    telefonere
  • ta opp tråden
    byrje att med noko ein har gjort tidlegare
    • ta opp tråden frå førre møte;
    • ta opp att tråden med den årlege teltturen
  • trekkje i trådane
    dirigere eller kontrollere noko utan å ha ein synleg framskoten plass
    • trekkje i trådane i det kriminelle miljøet
  • utan ein tråd
    heilt naken
Сторінка статті

stjernehop

іменник чоловічий

Значення та вживання

meir eller mindre tett samling av stjerner med felles opphav
Сторінка статті