Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
242 результатів

Словник букмола 215 oppslagsord

ulme

дієслово

Походження

samme opprinnelse som norrønt ylr ‘varmedis’; beslektet med olm og øl (1

Значення та вживання

  1. brenne svakt (uten flamme);
    Приклад
    • det ulmer i glørne
  2. i overført betydning: nage, gnage (3);
    Приклад
    • misnøyen hadde lenge ligget og ulmet
    • brukt som adjektiv:
      • føle en ulmende uro
Сторінка статті

tvangstrøye

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. solid trøye med lange ermer som kan knyttes fast (før brukt på urolige fanger og psykiatriske pasienter)
  2. i overført betydning: noe som er hemmende og bindende
    Приклад
    • føle alle lovene og forskriftene som en tvangstrøye
Сторінка статті

uutsigelig

прикметник

Значення та вживання

Приклад
  • føle en uutsigelig glede;
  • diktets bilder uttrykker noe uutsigelig
Сторінка статті

godt voksen

Значення та вживання

som har relativt høy alder;
Se: voksen
Приклад
  • på sekstiårsdagen begynte jeg å føle meg godt voksen;
  • sitte ved siden av en godt voksen medpassasjer
Сторінка статті

voksen 2

прикметник

Походження

norrønt vaxinn, av vaxa ‘vokse’

Значення та вживання

  1. som har nådd sin fulle kroppslige utvikling;
    som har nådd myndighetsalder;
    til forskjell fra mindreårig
    Приклад
    • et voksent menneske;
    • nå har du blitt voksen;
    • være tidlig voksen;
    • i voksen alder;
    • aldri bli skikkelig voksen;
    • en voksen okse
    • brukt som substantiv: jamfør voksen (1
      • si ifra til de voksne;
      • de voksne har snakket sammen
  2. som består av voksne personer
    Приклад
    • et voksent par;
    • publikummet var i overkant voksent
  3. som forbindes med voksne personer
    Приклад
    • bruke en voksen stemme
    • brukt som adverb:
      • det var voksent gjort, syns jeg
  4. stor eller vanskelig
    Приклад
    • det var jammen en voksen porsjon;
    • de fikk den voksne oppgaven med å holde styr på gjestene
  5. brukt som etterledd i sammensetninger: som har vokst slik eller slik

Фіксовані вирази

  • godt voksen
    som har relativt høy alder
    • på sekstiårsdagen begynte jeg å føle meg godt voksen;
    • sitte ved siden av en godt voksen medpassasjer
  • tre inn i de voksnes rekker
    bli voksen
  • være oppgaven voksen
    mestre oppgaven
Сторінка статті

uvelkommen

прикметник

Значення та вживання

som ikke er velkommen;
Приклад
  • føle seg uvelkommen;
  • tilbud om lønnsforhøyelse er aldri uvelkomment
Сторінка статті

underlegen

прикметник

Походження

etter tysk ‘som ligger under’

Значення та вживання

mindre god eller dyktig;
Приклад
  • være sin motstander underlegen;
  • føle seg underlegen overfor noen
Сторінка статті

dårlig

прикметник

Походження

norrønt dáligr

Значення та вживання

  1. om person eller kroppsfunksjon: syk, skadd, skrøpelig;
    ikke frisk
    Приклад
    • ha dårlig hjerte;
    • han er dårligere til beins enn før;
    • føle seg dårlig;
    • ha dårlig helse
    • brukt som adverb
      • det står dårlig til med pasienten
  2. lite tjenlig;
    mangelfull
    Приклад
    • en dårlig kniv;
    • gjøre dårlig arbeid;
    • et dårlig forslag;
    • dårlig hukommelse;
    • en dårlig unnskyldning;
    • snakke dårlig norsk
    • brukt som adverb
      • høre dårlig
  3. lite flink;
    udugelig
    Приклад
    • dårlige sjefer;
    • de dårligste studentene;
    • være dårlig i matematikk
  4. ikke nok;
    knapp, utilstrekkelig
    Приклад
    • dårlig lønn;
    • det er dårlig med bær i år;
    • hun har dårlig tid
  5. som er til ulempe for noen
    Приклад
    • dårlig vær;
    • det dårligste kornåret på lenge;
    • det var dårlige tider
  6. som vekker ubehag
    Приклад
    • dårlige nyheter;
    • dårlig samvittighet;
    • være i dårlig humør
  7. (moralsk) mindreverdig, forkastelig
    Приклад
    • dårlige kamerater;
    • være en dårlig mor;
    • komme i dårlig selskap;
    • en dårlig spøk;
    • dårlig litteratur
    • brukt som adverb
      • det var dårlig gjort;
      • bli dårlig behandlet
Сторінка статті

fin

прикметник

Походження

sent norrønt fínn ‘blank, glatt’; opprinnelig av latin finis med betydning ‘avsluttet, fullendt’

Значення та вживання

  1. Приклад
    • en fin vin;
    • en fin løsning;
    • fine forhold;
    • fint føre;
    • ha det fint;
    • så fint!
    • få noen fine dager;
    • føle seg i finere form
    • brukt som adverb:
      • greie seg fint;
      • det går fint
  2. som det er lett å like;
    behagelig, pen
    Приклад
    • ta på seg de fineste klærne sine;
    • en fin gutt;
    • fine farger;
    • en fin dag;
    • fem fine ting du kan gjøre i helgen
  3. av høy ætt, fornem (2)
    Приклад
    • være av fin familie;
    • ha fine fornemmelser
    • brukt som substantiv:
      • maten var forbeholdt de fine
    • brukt som adverb:
      • snakke fint
  4. Приклад
    • et tvers igjennom fint menneske
    • brukt som adverb:
      • behandle noen fint
  5. varsom, taktfull
    Приклад
    • de har tatt imot henne på en fin måte
  6. brukt ironisk for å uttrykke skepsis eller mild kritikk
    Приклад
    • du er meg en fin en
  7. tynn, spe
    Приклад
    • fin tråd
  8. glatt, jevn
    Приклад
    • fin hud
  9. småkornet, findelt
    Приклад
    • fin sand;
    • fint mel;
    • fin netting
    • brukt som adverb:
      • hakke noe fint
  10. følsom, nøyaktig
    Приклад
    • ha en fin hørsel;
    • fine nyanser;
    • fine målinger;
    • fint håndarbeid tar tid
    • brukt som adverb:
      • fint gradert
  11. Приклад
    • fint gull
  12. brukt som forsterkende adverb: helt, pent
    Приклад
    • han var fint nødt til å følge rådet

Фіксовані вирази

  • fin i farten
    beruset
    • han er allerede fin i farten
  • fin på det
  • fint lite
    svært lite
  • sitte fint i det
    være ille ute
Сторінка статті

sterk

прикметник

Походження

norrønt sterkr

Значення та вживання

  1. som har stor kraft;
    Приклад
    • være sterk i armene;
    • en sterk mann;
    • bilen har sterk motor;
    • du er sterkere enn meg;
    • hun er sterkest i beina
  2. som tåler mye, varer lenge;
    solid, holdbar
    Приклад
    • en sterk kjetting;
    • sterke sko
  3. Приклад
    • en sterk stat;
    • opposisjonen er sterk
  4. Приклад
    • ha en sterk vilje;
    • være sterk i troen;
    • ha en sterk vilje
  5. med stor innvirkning;
    handlekraftig
    Приклад
    • hun er regjeringens sterke kvinne
  6. Приклад
    • bruke sterke midler;
    • sterke ord
  7. Приклад
    • være i sterk sinnsbevegelse;
    • komme i sterk fart;
    • stå i sterk kontrast til hverandre;
    • filmen har en del sterke scener
  8. kraftig, intens
    Приклад
    • en sterk lyd;
    • sterk varme
    • brukt som adverb:
      • det regnet sterkt;
      • ha sterkt blå øyne;
      • prisene er sterkt nedsatt;
      • føle sterkt for noe
  9. flink, god
    Приклад
    • være sterk i regning;
    • en sterk løper;
    • gå et sterkt løp
  10. med kraftig smak, lukt eller virkning
    Приклад
    • sterk kaffe;
    • sterkt brennevin
  11. i grammatikk: uten ending i grunnform eller bøyning;
    til forskjell fra svak (9)

Фіксовані вирази

  • sterk bøyning
    om verb i germanske språk: bøyning uten tillagt endelse i preteritum, ofte med vokalendring i rotstavelsen;
    jamfør svak bøyning
    • verb som ‘grine’ og ‘bite’ har sterk bøyning
  • sterk side
    god egenskap
    • scenografien er en sterk side ved forestillingen;
    • kommunikasjon er ikke vår sterkeste side
  • sterke saker
    1. alkohol eller andre rusmidler
    2. noe som vekker oppsikt eller er sjokkerende
      • seks mål på bortebane er sterke saker
  • sterke verb
    i germanske språk: verb som danner preteritum uten bøyningsendelse, ofte med vokalendring i rotstavingen;
    til forskjell fra svake verb
    • 'grine' og 'bite' er eksempler på sterke verb
Сторінка статті

Словник нюношка 27 oppslagsord

sterk

прикметник

Походження

norrønt sterkr

Значення та вживання

  1. som har stor kraft;
    Приклад
    • vere sterk i kroppen;
    • ein sterk mann;
    • bilen har sterk motor;
    • høgrearmen er mykje sterkare enn venstrearmen;
    • den svarte hesten er sterkast
  2. som toler mykje, varer lenge;
    solid, varig
    Приклад
    • ein sterk kjetting;
    • sterke sko
  3. Приклад
    • ein sterk stat;
    • opposisjonen er sterk
  4. Приклад
    • vere sterk i trua;
    • ha ein sterk vilje
  5. med stor innverknad;
    handlekraftig
    Приклад
    • han vil vere den sterke mannen i regjeringa
  6. Приклад
    • bruke sterke ord;
    • bruke sterke middel
  7. Приклад
    • vere i sterk sinnsrørsle;
    • filmen hadde mange sterke scener
  8. intens, kraftig
    Приклад
    • sterk lyd;
    • sterk varme;
    • sterk storm
    • brukt som adverb:
      • føle sterkt for noko;
      • det regna sterkt;
      • ha sterkt blå auge;
      • prisane er sterkt nedsette
  9. flink, god
    Приклад
    • vere sterk i rekning;
    • eit felt med mange sterke løparar;
    • gå eit sterkt løp
  10. med kraftig lukt, smak eller verknad
    Приклад
    • sterk kaffi;
    • sterkt brennevin
  11. i grammatikk: utan ending i grunnform eller bøying;
    til skilnad frå svak (9)

Фіксовані вирази

  • sterk bøying
    om verb i germanske språk: bøying utan tillagd ending i preteritum, ofte med vokalendring i rotstavinga;
    jamfør linn bøying og svak bøying
    • verb som ‘grine’ og ‘bite’ har sterk bøying
  • sterk side
    god eigenskap
    • viljen til å hjelpe dei som er i naud, er ei sterk side ved folk;
    • kommunikasjon er ikkje den sterkaste sida deira
  • sterke saker
    1. alkohol eller andre rusmiddel
    2. noko som vekkjer oppsikt eller er sjokkerande
      • vald og brotsverk er ofte sterke saker
  • sterke verb
    i germanske språk: verb som dannar preteritum utan bøyingsending, ofte med vokalendring i rotstavinga;
    til skilnad frå linne verb
    • 'grine' og 'bite' er døme på sterke verb
Сторінка статті

dass

іменник середній або чоловічий

Походження

truleg av tysk das Haus eller das Häuschen ‘(vesle)huset’

Значення та вживання

i uformell bruk: rom eller doskål der ein gjer frå seg;
Приклад
  • gå på dass;
  • vaske dassen

Фіксовані вирази

  • brenne på dass
    vere i akutt fare eller naud
    • no må vi gjere noko, for no brenn det på dass
  • gå i dass
    bli ein fiasko;
    bli bortkasta, forgjeves
    • all innsatsen kan gå i dass;
    • kampen gjekk rett i dass;
    • fleire tusen kroner rett i dass
  • som ein dass
    lurvete, uflidd;
    elendig, horribel
    • føle seg som ein dass;
    • huset ser ut som ein dass;
    • dei spela som ein dass
Сторінка статті

useieleg

прикметник

Значення та вживання

som ikkje kan uttrykkjast med ord;
Приклад
  • kjenne ei useieleg glede;
  • bli ramma av ei useieleg trist ulykke
  • brukt som adverb:
    • føle seg useieleg stolt
  • brukt som substantiv:
    • kunstverket uttrykkjer det useielege
Сторінка статті

oppleve

oppleva

дієслово
розділений інфінітив: oppleva

Походження

opphavleg ‘leve til noko skjer’

Значення та вживання

  1. vere med på;
    Приклад
    • ikkje få oppleve det store skiftet;
    • barna opplever mykje i løpet av ein dag;
    • vi opplevde mykje på turen
  2. Приклад
    • korleis opplever du tapet?
    • dei opplevde systemet som veldig tungrodd
Сторінка статті

følsam

прикметник

Походження

frå tysk; av føle (1

Значення та вживання

  1. som reagerer sterkt på ytre påverknad eller inntrykk;
    Приклад
    • eit følsamt måleinstrument;
    • vere følsam for støv;
    • kabelen er svært følsam
  2. med sterke kjensler;
    Приклад
    • ha eit følsamt sinn;
    • han er den mest følsame av brørne
  3. som ein unngår å snakke om fordi det kan støyte (6) (nokon);
    som ein handsamar med diskresjon;
    Приклад
    • ei følsam sak
Сторінка статті

føle 1

føla

дієслово

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

  1. granske ved å ta på;
    Приклад
    • føle med fingrane på tøyet;
    • ho følte med handa langs vindaugskarmen
  2. merke med sansane;
    Приклад
    • føle svolt;
    • føle fysisk ubehag;
    • føle seg sjuk;
    • føle nauda på kroppen
  3. merke i hugen;
    kjenne (2, 3) i sitt indre
    Приклад
    • føle på seg at det blir regn;
    • føle sorg og sakn;
    • føle ansvar;
    • føle seg glad;
    • det kan følast urettferdig

Фіксовані вирази

  • føle for
    ha lyst til
  • føle med
    ha medkjensle med (nokon)
  • føle på kroppen
    oppleve direkte, i praksis
  • føle seg fram
    prøve seg fram;
    trivle seg framover
  • til å ta og føle på
    handgripeleg, konkret;
    tydeleg, opplagd
    • spenninga er til å ta og føle på før kveldens kamp
Сторінка статті

ærekrenkje, ærekrenke

ærekrenkja, ærekrenka

дієслово

Значення та вживання

krenkje ærekjensla til nokon gjennom ord eller handling;
Приклад
  • føle seg ærekrenkt
  • brukt som adjektiv:
    • kome med ærekrenkjande påstandar
Сторінка статті

velkomen 2, velkommen 2

прикметник

Походження

norrønt velkominn

Значення та вживання

  1. som ein set pris på å ha på besøk eller til stades
    Приклад
    • ynskje nokon velkomen;
    • alle er velkomne;
    • få gjestane til å føle seg velkomne
    • brukt i utrop:
      • velkomen til oss!
      • velkomen heim, guten min!
  2. som ein er svært glad for;
    Приклад
    • ei velkomen melding;
    • pausen var svært velkomen då han endeleg kom
Сторінка статті

klump

іменник чоловічий

Походження

truleg frå lågtysk; samanheng med klamp

Значення та вживання

  1. mindre mengd av fast masse;
    Приклад
    • klumpar i grauten;
    • kna deigen til ein liten klump;
    • lage store klumpar av snø
  2. samanballa knyte;
    Приклад
    • tulle handkleet til ein klump
  3. tett oppsamling av noko;
    Приклад
    • endene går rundt i ein klump
  4. i overført tyding: indre kjensle av noko som kjennest som ein klump
    Приклад
    • føle ein klump i magen;
    • ha ein vond klump i brystet

Фіксовані вирази

  • få klump i halsen
    bli på gråten
    • få klump i halsen av å tenkje på noko
Сторінка статті

skjere tenner

Значення та вживання

Sjå: tann
  1. gnisse tennene mot kvarandre
    Приклад
    • skjere tenner som liten
  2. føle motvilje eller uro over noko
    Приклад
    • eg skjer tenner berre av tanken
Сторінка статті