Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
134 результатів

Словник букмола 73 oppslagsord

gullkalv

іменник чоловічий

Значення та вживання

kalv av gull som ble dyrket som avgud av israelittene (2. Mos 32)

Фіксовані вирази

  • dansen rundt gullkalven
    strevet etter materiell rikdom, dyrking av mammon
    • bli advart mot dansen rundt gullkalven;
    • situasjonen arter seg som dansen rundt gullkalven
Сторінка статті

dans

іменник чоловічий

Походження

norrønt dans, fra gammelfransk; jamfør danse

Значення та вживання

  1. rytmiske bevegelser, trinn (1, 1), oftest til musikk;
    dansing
    Приклад
    • svinge seg i dansen;
    • spille opp til dans;
    • trø dansen;
    • bli dratt med på dansen;
    • danse en munter dans
  2. tilstelning med dans (1);
    Приклад
    • gå på dans;
    • dans på lokalet
  3. musikkstykke til å danse etter;
    en viss type dans (1)
    Приклад
    • lære en ny dans;
    • bulgarske danser;
    • komponere danser
  4. Приклад
    • studere dans;
    • konkurrere i dans;
    • undervise dans
  5. urolig bevegelse som minner om dans (1)
    Приклад
    • en svale i vill dans;
    • nordlys i jevn dans

Фіксовані вирази

  • by opp til dans
    1. be noen om å danse (1) med en
      • by sin utkårede opp til dans;
      • han ble bydd opp til dans
    2. arrangere, tilrettelegge for dansemoro
      • samfunnshuset byr opp til dans med levende musikk;
      • orkesteret bød opp til dans med fengende låter
    3. i overført betydning: ta initiativ (1);
      utfordre noen
      • laget bød opp til dans i andre omgang;
      • opposisjonen byr regjeringen opp til dans
  • dans på roser
    enkel eller sorgløs sak
    • livet er ingen dans på roser;
    • denne yrkesveien er ingen dans på roser;
    • rent økonomisk er det ingen dans på roser
  • dansen rundt gullkalven
    strevet etter materiell rikdom, dyrking av mammon
    • bli advart mot dansen rundt gullkalven;
    • situasjonen arter seg som dansen rundt gullkalven
  • en annen dans
    (bli) en annen, strengere ordning;
    en motsatt situasjon;
    andre boller
    • fra nå av blir det en annen dans her i heimen;
    • det nye lovverket gjør at det har blitt en litt annen dans
  • ute av dansen
    ikke lenger være blant de aktive, ledende;
    ute av konkurransen
    • utøveren er ute av dansen i konkurransen;
    • selskapet har begjært konkurs og er nå ute av dansen;
    • deltakeren røk ut og er dermed ute av dansen
Сторінка статті

dansen rundt gullkalven

Значення та вживання

strevet etter materiell rikdom, dyrking av mammon;
Приклад
  • bli advart mot dansen rundt gullkalven;
  • situasjonen arter seg som dansen rundt gullkalven
Сторінка статті

ny 2

прикметник

Походження

norrønt nýr

Значення та вживання

  1. som er laget eller kommet til for kort tid siden;
    som bare har vært i bruk en kort tid;
    motsatt gammel
    Приклад
    • bilen er flunkende ny;
    • disse buksene er helt nye;
    • de har bygget seg nytt hus;
    • være ny i tjenesten;
    • godt nytt år!
    • utstyret er av nyere dato;
    • vise fram sin nyeste oppfinnelse
  2. hittil ukjent
    Приклад
    • botanikerne har funnet flere nye arter
  3. som skiller seg fra det som kommer før
    Приклад
    • et nytt og bedre liv;
    • saken tok en ny vending
  4. som kommer etter eller i stedet for noe av samme art
    Приклад
    • en ny regjering;
    • begynne på ny linje
  5. som kommer igjen i en annen form, for eksempel omarbeidet, forbedret, økt eller lignende;
    fornyet
    Приклад
    • nye krefter;
    • han regnes for en ny Ibsen

Фіксовані вирази

  • den nye verden
    de delene av verden som ikke var kjent for europeerne før de store oppdagelsene på 1500-tallet, oftest brukt om Amerika
  • fra nytt av
    fra begynnelsen av
  • nyere tid
    1. historisk periode fra cirka 1500 til 1800;
      tidlig moderne tid
    2. de siste årtiene eller århundrene
      • dette er den mest populære filmen i nyere tid;
      • kaffe kom først til Norge i nyere tid
  • på ny
    om igjen
    • kommunestyret skulle vurdere saken på ny
Сторінка статті

subtil

прикметник

Походження

fra latin, opprinnelig ‘fint vevd’

Значення та вживання

  1. som arter seg på en dempet eller utydelig måte;
    Приклад
    • subtile symptomer kan være en indikasjon på smitte;
    • de hadde sansen for subtil humor;
    • subtil rasisme kan være vanskelig å avdekke;
    • det handler om subtile forskjeller som ikke er så enkle å få øye på
  2. svært utviklet, detaljert eller avansert;
    Приклад
    • en subtil teori bidrog til å løse mysteriet;
    • maleriet var preget av subtile detaljer
Сторінка статті

tragikomedie

іменник чоловічий

Походження

gjennom tysk; fra latin tragi(co)-comoedia

Значення та вживання

  1. skuespill som først arter seg som en tragedie (1), men som får en lykkelig og komisk utgang
  2. hendelse med både tragiske og komiske innslag
    Приклад
    • skandalen fortonte seg som en politisk tragikomedie
Сторінка статті

xenotransplantasjon

іменник чоловічий

Походження

av xeno-

Значення та вживання

transplantasjon mellom arter
Сторінка статті

underfull

прикметник

Походження

av under (1

Значення та вживання

  1. som oppstår eller arter seg som et under (1;
    Приклад
    • en underfull verden;
    • på en underfull måte
  2. Приклад
    • en underfull opplevelse
Сторінка статті

slekt

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt slekt; fra lavtysk, av slacht ‘slag, art’

Значення та вживання

  1. gruppe av personer som er etterkommere av samme person;
    Приклад
    • jeg tilhører en stor slekt;
    • de besøkte slekt og venner i ferien;
    • vi er av samme slekt
  2. hvert ledd eller hver generasjon i en ætt;
    Приклад
    • gå i arv fra slekt til slekt;
    • den unge slekt
  3. i biologi: gruppe av organismer som oftest består av flere arter som har visse felles trekk;
    jamfør art (2) og familie (3)

Фіксовані вирази

  • i slekt med
    1. i familie med
      • vi er i slekt med dem
    2. av lignende type
      • boka er i slekt med selvbiografien
  • tjukke slekta
    hele den utvidede slekten
    • invitere tjukke slekta i bryllup;
    • få besøk av tjukkeste slekta
Сторінка статті

stormfuglfamilie

іменник чоловічий

Значення та вживання

i bestemt form entall: familie i ordenen stormfugler som omfatter nærmere 90 arter;
Procellariidae
Сторінка статті

Словник нюношка 61 oppslagsord

dodre

іменник жіночий

Походження

samanheng med dott

Значення та вживання

plante av ein av fleire arter og slekter i krossblomfamilien
Сторінка статті

and 2

іменник жіночий

Походження

norrønt ǫnd

Значення та вживання

  1. symjefugl av fleire arter i andefamilien
  2. ho (1 av and (2, 1); til skilnad frå andestegg
  3. kjøt av and (2, 1)
    Приклад
    • ete dansk and i påska
Сторінка статті

xenotransplantasjon

іменник чоловічий

Походження

av xeno-

Значення та вживання

transplantasjon mellom arter
Сторінка статті

artsrein

прикметник

Походження

jamfør rein (3

Значення та вживання

som ikkje har innblanding av andre arter
Сторінка статті

slekt

іменник жіночий

Походження

norrønt slekt; frå lågtysk, av slacht ‘art, slag’

Значення та вживання

  1. gruppe av personar som er etterkomarar av same person;
    Приклад
    • dei høyrer til ei stor slekt;
    • vi møtte ofte slekt og vener;
    • vi er av same slekta
  2. kvart ledd eller kvar generasjon i ei ætt;
    Приклад
    • gå i arv frå slekt til slekt;
    • den oppveksande slekta
  3. i biologi: gruppe av organismar som oftast er samansett av fleire arter som har visse felles trekk;
    jamfør art (2) og familie (3)

Фіксовані вирази

  • i slekt med
    1. i familie med
      • vi er i slekt med dei langt ute
    2. av liknande type
      • rocken er i slekt med bluesen
  • tjukke slekta
    heile den utvida slekta
    • invitere tjukke slekta i bryllaup;
    • høyre til den tjukkaste slekta
Сторінка статті

stormfuglfamilie

іменник чоловічий

Значення та вживання

i bunden form eintal: familie i ordenen stormfuglar som omfattar nærare 90 arter;
Procellariidae
Сторінка статті

varslarfamilie

іменник чоловічий

Значення та вживання

i bunden form eintal: familie i ordenen sporvefugler med arter som har kort, krokete nebb;
Laniidae
Сторінка статті

bipolar

прикметник

Походження

av bi- (2 og polar

Значення та вживання

  1. som finst i begge polarområda
    Приклад
    • bipolare arter
  2. med to motsetningar
    Приклад
    • i ei bipolar verd
  3. Приклад
    • ho er bipolar

Фіксовані вирази

  • bipolar liding
    psykisk liding som gjer at pasienten vekslar mellom å vere depressiv og oppstemd
Сторінка статті

kveite 2

іменник чоловічий

Походження

norrønt hveiti; samanheng med kvit

Значення та вживання

  1. slekt med mange arter i grasfamilien;
    Triticum
    Приклад
    • dyrke kveite
  2. korn, mjøl av kveite (2, 1)
    Приклад
    • sammalen kveite;
    • bake brød av kveite

Фіксовані вирази

  • skilje klinten frå kveiten
    skilje det verdilause frå det verdifulle
Сторінка статті

krysse 1

kryssa

дієслово

Походження

av lågtysk kruzen

Значення та вживання

  1. merkje av med eit kryss (1, 1)
    Приклад
    • krysse av i den rette ruta;
    • krysse ut dei arbeidsoppgåvene ein er ferdig med
  2. leggje eller få i kryss;
    Приклад
    • krysse beina;
    • eg kryssa skia og stupte framover i snøen
  3. gå (på skrå) over;
    Приклад
    • krysse vegen;
    • vegane kryssar kvarandre;
    • krysse kursen til eit anna fartøy;
    • skøyteløparen kryssa framfor parkameraten
  4. om tog: møtast og passere kvarandre
    Приклад
    • toga kryssar på Otta
  5. segle over eit hav eller havstykke
    Приклад
    • dei kryssa Nordsjøen i ein liten båt
  6. segle på kryss og tvers mot vinden
    Приклад
    • krysse seg fram
  7. Приклад
    • kystvakta kryssar utanfor kysten
  8. pare individ av ulike arter eller rasar
    Приклад
    • krysse to sauerasar
  9. i overført tyding: dra eller gå i ulike retningar;
    kome i vegen for
    Приклад
    • dette kryssar planane mine
    • brukt som adjektiv
      • ha kryssande interesser

Фіксовані вирази

  • krysse fingrane for
    ynskje hell for
  • krysse klinger
    2. måle krefter i diskusjon eller liknande
Сторінка статті