Avansert søk

Nynorskordboka 48 oppslagsord

plassering

substantiv hokjønn

Opphav

Tyding og bruk

det å plassere noko eller nokon ein stad
Døme
- plassering av utstyr;
- plassering av ansvar;
- plassering av barn i fosterheimar
stad der noko eller nokon er eller kjem til å vere
Døme
- geografisk plassering;
- plasseringa av bomstasjonane skapte strid
plass i ei rekkjefølgd
Døme
- få ei god plassering i sykkelløpet
investering
Døme
- plassering av pengar

fast

adjektiv

Opphav

norrønt fastr

Tyding og bruk

som ikkje kan flyttast
Døme
- fast innbu
- brukt som adverb
  sitje fast i fella;
  binde noko fast;
  gå seg fast i fjellet;
  halde seg fast i karmen
som held forma;
hard, kompakt
Døme
- fast grunn;
- grauten vart for fast;
- trene for å få fastare musklar
stø (3, sikker (2), resolutt, påliteleg
Døme
- fast grep;
- med fast hand;
- fast overtyding
- brukt som adverb
  tru fullt og fast på noko;
  vere fast bestemt på noko
ubrigdeleg, varig;
regelbunden
Døme
- ha faste vanar;
- ete til faste tider;
- faste utgifter;
- gå i fast rute;
- ha fast følgje;
- fast kunde;
- fast takst;
- eit fast haldepunkt;
- ha fast plass på laget
- brukt som adverb
  vere fast tilsett;
  dette står fast

Faste uttrykk

fast eigedom
jord, hus og liknande;
til skilnad frå lausøyre
overta ein fast eigedom
fast føde
mat ein må tyggje
ete grønsaker, kjøt eller anna fast føde
fast i fisken
1. spenstig, stø
  bilen er stramt sett opp og fast i fisken
2. som ikkje gjev etter for press
  han må vere tydeleg på kva han vil, vere fast i fisken
fast ordstilling
plassering av ledd i ei setning etter reglar i språket
moderne norsk har relativt fast ordstilling til skilnad frå kasusspråk
fast uttrykk
ord som ofte opptrer saman;
frase (2, 1), idiom (1)
‘å hoppe etter Wirkola’ er vorte eit fast uttrykk
halde fast ved
vere tru mot
i fast form
ikkje flytande eller i gassform
sjokolade i fast form
laust og fast
likt og ulikt
snakke om laust og fast
slå fast
konstatere
politiet slår fast at skadane er omfattande

usentral

adjektiv

Tyding og bruk

lite sentral (, 1);

avsidesliggjande

Døme

idrettsanlegget ligg usentralt til;
huset har ei usentral plassering

usymmetrisk

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje har symmetrisk form, plassering eller fordeling;

asymmetrisk (1)

Døme

ein usymmetrisk figur;
ha eit usymmetrisk andlet

syne 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt sýni; samanheng med syn

Tyding og bruk

utsjånad
stode eller plassering slik at ein er synleg

posisjon

substantiv hankjønn

Opphav

av latin ponere ‘stille, setje’

Tyding og bruk

måte noko er plassert på;
stilling (1), haldning (1)
Døme
- la kroppen finne ein komfortabel posisjon for å kvile
stad der noko er plassert;
plassering (2), stilling (1), lokasjon
Døme
- spelaren forvirra motstandarane ved å endre posisjon heile tida
stad (til sjøs eller i lufta) der eit fartøy er, fastsett med navigasjonssystem
Døme
- bestemme posisjonen til eit skip
situasjon som gjev utgangspunkt for å vurdere kva ein skal gjere;
stode (1), stilling (4)
Døme
- vere i ein vanskeleg posisjon
stilling (5) eller rolle (1, 4) med høg status eller viktigheit
Døme
- få ein posisjon i samfunnet;
- landet vil styrkje posisjonen sin på dette området;
- ha ein sterk posisjon i bedrifta
meining om noko;
standpunkt (1)
Døme
- ha ein klar posisjon i ei sak

Faste uttrykk

i posisjon
i maktstilling, særleg om regjeringsmakt;
til skilnad frå grupperingar eller parti som er i opposisjon (2)
partiet skal sitje i posisjon i fire år
i posisjon til
i ein situasjon som set ein i stand til (noko)
vere i posisjon til å forhandle om høgare løn;
dei er ikkje i posisjon til å krevje noko som helst

startnummer

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

plassering som ein deltakar har mellom dei som startar i eit løp (2)
Døme
- eg har mest tru på hesten med startnummer 3
stor merkelapp festa til ein deltakar som syner nummeret hen har i eit løp
Døme
- hengje på seg startnummeret

bymøbel

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

møbel laga i ein by og i finare tresortar og utføring;
til skilnad frå bondemøbel
Døme
- han samla på bondeantikvitetar og ikkje bymøblar
møbel laga for plassering i gate, torg eller park
Døme
- ei gate for fotgjengarar, med små parkanlegg og bymøblar

strategisk

adjektiv

Tyding og bruk

som gjeld eller tener strategien

Døme

området har mykje å seie strategisk;
ei strategisk plassering

Faste uttrykk

strategiske atomvåpen
atomvåpen som er kraftige nok til å øydeleggje byar og store område;
til skilnad frå taktiske atomvåpen
strategiske kjernevåpen
atomvåpen som er kraftige noko til å øydeleggje byar og store område;
til skilnad frå taktiske kjernevåpen
strategiske våpen
våpen som blir nytta for å svekke fienden sitt krigspotensial

sits

substantiv hankjønn

Opphav

av tysk Sitz, samanheng med sitje

Tyding og bruk

kroppsstilling til ein ryttar
særleg om kortspelarar: innbyrdes plassering
Døme
- partileiarane trekte om sitsen i fjernsynsdebatten
fordeling av korta mellom spelarane
Døme
- god sits;
- uheldig sits
i overført tyding: stode, stilling
Døme
- ha gunstig sits i forhandlingane

Resultater per side: