Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
41 treff

Nynorskordboka 41 oppslagsord

innslag

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. det å slå eller trengje inn
    Døme
    • dei høyrde innslaget av geværkula
  2. stad der noko slår eller er slått inn
    Døme
    • innslaget til tunnelen
  3. i veving: tråd som ein legg på tvers mellom renningstrådane og slår inn med skeistokken;
  4. noko som går inn som ein del av eit større heile
    Døme
    • musikk-korpsa er eit fargerikt innslag på 17. mai;
    • eg såg eit interessant innslag om henne på tv;
    • forfattaren skriv nynorsk med innslag av dialekt
Artikkelside

post 3

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå italiensk posta; av latin ponere ‘setje, stille’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • neste post på programmet;
    • denne saka var lenge fast post i nyheitene
  2. sum eller beløp i rekneskap;
    Døme
    • summere postane i rekneskapen
Artikkelside

tragikomedie

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom tysk; frå latin tragi(co)-comoedia

Tyding og bruk

  1. skodespel som først artar seg som ein tragedie (1), men som får ein lykkeleg og komisk utgang
  2. hending med både komiske og tragiske innslag
    Døme
    • skandalen arta seg som ein tragikomedie
Artikkelside

stereotypi

substantiv hankjønn

Opphav

av stereo- og -typi

Tyding og bruk

  1. inngrodd, forenkla førestelling om korleis noko eller nokon er;
    Døme
    • vidareføring av kulturelle stereotypiar
  2. fast, stereotypt (2 innslag i tala eller skrifta til ein person
  3. om eldre forhold: avstøypingar til skriftsats eller klisjear til plater
Artikkelside

rolle 1

substantiv hokjønn

Opphav

gjennom tysk og fransk, opphavleg ‘papirrull’; same opphav som rulle (1

Tyding og bruk

  1. person eller figur som ein skodespelar skal framstille
    Døme
    • få rolla som Nora i skodespelet;
    • spele rolla si heilt nydeleg
  2. replikkar og moglege innslag av song og dans som ein skodespelar skal framføre i eit teaterstykke eller ein film;
    Døme
    • lære rolla si
  3. i overført tyding: måte å framstille seg på som skil seg frå korleis ein verkeleg er
    Døme
    • ta på seg rolla som offer i saka
  4. part eller del av noko med ein bestemt funksjon eller status;
    oppgåve, plass
    Døme
    • få ei viktig rolle i prosjektet;
    • media si rolle i samfunnet
  5. uskrivne reglar og mønster for vere- og handlemåte,særleg knytt til ein viss sosial posisjon eller status
    Døme
    • ta rolla som barnevakt på alvor

Faste uttrykk

  • falle ut av rolla
    1. gløyme innlært rollespel;
      jamfør rolle (1, 2)
      • skodespelaren fall ut av rolla og gløymde neste replikk
    2. gløyme eller kome ut av ein innlært måte å vere på;
      gløyme seg, miste tråden;
      jamfør rolle (1, 5)
      • dei måtte for all del ikkje falle ut av rolla som pålitelege seljarar
  • ha spela ut rolla si
    ikkje vere viktig lenger
  • spele ei rolle
    ha noko å seie;
    påverke
    • det dårlege vêret kan ha spela ei rolle for dei dårlege avlingane;
    • det spelar inga rolle
Artikkelside

spekke

spekka

verb

Tyding og bruk

  1. stikke noko, særleg fleskestrimlar, i kjøt som skal steikjast
    Døme
    • spekke ei steik;
    • spekke fileten godt med persille
  2. fylle fuger
    Døme
    • spekke ein mur
  3. fylle rikeleg
    Døme
    • programmet var spekka med gode innslag
  4. brukt som adjektiv: full;
    jamfør fullspekka
    Døme
    • ha ei spekka lommebok
Artikkelside

lanseringsfest

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

fest eller anna arrangement i samband med lanseringa av eit produkt;
Døme
  • det var opplesing og kunstnarlege innslag under lanseringsfesten for boka
Artikkelside

underhaldingsbidrag, underhaldningsbidrag

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. Døme
    • betale månadlege underhaldingsbidrag
  2. underhaldande aktivitet eller innslag;
    Døme
    • førebu eit underhaldingsbidrag til sommaravslutninga
Artikkelside

tekstforfattar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. forfattar av teksten til eit musikkstykke
    Døme
    • både komponistar og tekstforfattarar er negative til forslaget
  2. forfattar av tekst for reklame, kunstnarleg innslag eller liknande
    Døme
    • tv-serien hadde fleire tekstforfattarar
Artikkelside

overskrift

substantiv hokjønn

Opphav

jamfør skrift (1

Tyding og bruk

  1. (karakteriserande) tittel over ein tekst
    Døme
    • lese berre overskriftene i avisa
  2. kort innleiing til innslag i nyhendesending i radio eller fjernsyn
Artikkelside