Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
36 treff

Nynorskordboka 36 oppslagsord

våtmark

substantiv hokjønn

Opphav

jamfør mark (1

Tyding og bruk

samnemning for våte naturtypar med rikt dyreliv, som innsjøar, myrar, sumpområde og grunne sjøområde
Døme
  • verne våtmarkene
Artikkelside

storfiske

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

Artikkelside

veksterleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som gjev rik grøde;
    som kastar mykje av seg;
  2. som veks kraftig (og ber rikt);
Artikkelside

slank

adjektiv

Opphav

frå lågtysk, tysk; same opphav som slakk (2

Tyding og bruk

  1. som har ein kropp utan overflødig feitt, men som ikkje er mager;
    til skilnad frå feit (2) og tjukk (1)
    Døme
    • ha ein slank figur;
    • ein slank og smidig kropp;
    • slanke legger
  2. som har lang og smal form
    Døme
    • høge, slanke kyrkjespir;
    • ein slank furulegg
  3. om smak: som ikkje er kraftig og rikt samansett, som ikkje er fyldig (4)
    Døme
    • ein slank og syrleg kvitvin

Faste uttrykk

  • slank lommebok
    (det å ha) lite pengar
    • eit godt val for ei slank lommebok;
    • dårlegare økonomi og slankare lommebøker
Artikkelside

rik

adjektiv

Opphav

norrønt ríkr, opphavleg ‘mektig’

Tyding og bruk

  1. som eig mykje, som har rikeleg av noko
    Døme
    • ei rik og mektig kvinne;
    • rike nasjonar;
    • landet er rikt på vasskraft;
    • rike oljefunn;
    • ha ein rik fantasi;
    • bli ei røynsle rikare
    • brukt som substantiv:
      • dei rike har det godt
  2. som gjev god avkastning
    Døme
    • ein rik eplehaust;
    • eit rikt fiske
  3. som inneheld mykje av noko
    Døme
    • appelsin er rik på C-vitamin
  4. som inneheld mykje forskjellig;
    Døme
    • ein rik fauna;
    • leve eit rikt liv

Faste uttrykk

  • rik onkel
    person, bedrift eller liknande som bidreg til å styrkje økonomien
    • fotballaget treng ein rik onkel
  • smular frå dei rike sitt bord
    det som blir til overs etter dei som har mykje
Artikkelside

jonisk

adjektiv

Opphav

av gresk ionikos

Tyding og bruk

som gjeld eller stammar frå jonarar
Døme
  • jonisk stil

Faste uttrykk

Artikkelside

flyte 1

flyta

verb

Opphav

norrønt fljóta

Tyding og bruk

  1. halde seg oppå ei væske, ikkje søkke eller stå fast
    Døme
    • tre flyt;
    • flyte på flesket;
    • flyte opp til overflata
  2. Døme
    • flyte over kanten;
    • det flaut med blod
  3. gli lett, ha flyt
    Døme
    • trafikken flyt godt;
    • praten flyt lett;
    • diskusjonen flaut ut
  4. breie seg (utover);
    liggje strødd
    Døme
    • håret flaut utover;
    • papira ligg og flyt;
    • rommet flaut med aviser
  5. vere ustabil, skiftande
    Døme
    • alt flyt

Faste uttrykk

  • flyte med mjølk og honning
    om land: vere rikt og prega av overflod (etter 2. Mos. 3,17)
  • flyte på
    greie seg med hjelp av
    • han flyt på rutinen
  • flyte saman
    gli over i kvarandre;
    gå i eitt
    • fortid og notid flyt saman
Artikkelside

ande 2

anda

verb

Opphav

norrønt anda

Tyding og bruk

  1. ta opp i seg og skilje ut luft gjennom munnen og nasen;
    Døme
    • ande inn og ut;
    • ande veikt;
    • andande stilt
  2. nemne (eit halvdrege ord om)
    Døme
    • ande eit aldri så lite ord
  3. Døme
    • ande inn dufta av parfyme
  4. gje ein sterk tokke av;
    vere fylt av (ei kjensle, stemning)
    Døme
    • huset andar av reinleik og ro

Faste uttrykk

  • ande ut
    døy, slokne
    • ho anda ut etter eit langt og rikt liv
Artikkelside

voksterleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som gjev rik grøde;
    som kastar mykje av seg
    Døme
    • voksterleg jord
  2. som veks kraftig (og ber rikt);
Artikkelside

mangslungen

adjektiv

Opphav

av mange og slenge (1

Tyding og bruk

rikt variert;
innvikla, samansett
Døme
  • ein mangslungen karriere;
  • eit mangslunge problem
Artikkelside