Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
1071 treff

Bokmålsordboka 1 oppslagsord

kjemme 2

verb

Opphav

norrønt kemba, av kambr ‘kam’

Betydning og bruk

  1. gre (hår) med kam
    Eksempel
    • kjemme håret;
    • kjemme seg
  2. rense, rake eller ordne med karde, rive eller lignende redskap
    Eksempel
    • kjemme ull;
    • kjemme høy
Artikkelside

Nynorskordboka 1070 oppslagsord

danse

dansa

verb

Opphav

gjennom gammalfransk; norrønt dansa

Tyding og bruk

  1. utføre, vere med på dans
    Døme
    • dei dansa heile natta;
    • brudgomen dansar med brura;
    • danse vals;
    • danse på line;
    • skodespelarane dansa og sang
  2. springe (dansande), hoppe, trippe;
    Døme
    • danse av garde;
    • fingrane dansa over tangentane;
    • det dansa for auga;
    • skuggene dansa på veggen

Faste uttrykk

  • danse etter nokon si pipe
    gjere som nokon vil;
    følgje ordrane til nokon
    • eg nektar å danse etter deira pipe;
    • dei kjem ikkje til å danse etter nokon si pipe
Artikkelside

ullen

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som er av ull eller ser ut til å vere av ull;
    Døme
    • ullen pels;
    • ein ullen genser
  2. krusa som saueull
    Døme
    • ha ulle hår
  3. uklar, utydeleg;
    dunkel;
    vag
    Døme
    • lufta var ullen av skodde;
    • han snakka med ullen røyst;
    • ho gav eit ulle svar;
    • partiet kjem med ulne utsegner
  4. Døme
    • det var noko ulle ved forretningane hans
Artikkelside

ukvalifisert

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje er kvalifisert (1);
    som ikkje er utdanna eller dugande nok;
    Døme
    • verksemda bruker ukvalifisert arbeidskraft;
    • ho er ukvalifisert for stillinga
  2. som ikkje byggjer på kunnskap eller erfaring
    Døme
    • han kjem med ukvalifiserte påstandar
Artikkelside

varsellampe

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

  1. lampe som blir brukt til å varsle om fare eller noko anna ein bør vere merksam på
    Døme
    • varsellampene fekk hindra bilistar i å køyre inn i tunnelen
  2. i overført tyding: teikn på at noko uynskt kjem til å skje
    Døme
    • omsetningssvikt har fått varsellampene til å blinke
Artikkelside

varmeskjold

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

kledning eller dekke som beskyttar mot varme
Døme
  • varmeskjoldet hindrar at romskipet brenn opp når det kjem inn i atmosfæren
Artikkelside

varsle

varsla

verb

Opphav

av varsel

Tyding og bruk

  1. informere om fare, lovbrot eller liknande;
    Døme
    • varsle politiet;
    • dei varslar om passerande tog med lyssignal;
    • han varsla om mobbing;
    • det vart varsla om glatte vegar;
    • hunden varslar
  2. gje melding om noko som skal skje
    Døme
    • varsle streik frå måndag;
    • tromma varslar at no kjem noko nytt;
    • det er varsla kuling
  3. vere teikn på;
    Døme
    • den gamle trua at uglar varslar død
Artikkelside

varselsignal

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. signal som varslar
    Døme
    • høyre varselsignalet frå dampbåten
  2. i overført tyding: teikn på at noko uynskt kjem til å skje;
    Døme
    • eit varselsignal om dårlege konkurransevilkår for verfstindustrien
Artikkelside

vardøger, vardyvle

substantiv inkjekjønn

Opphav

av varde (3; samanheng med vord (1

Tyding og bruk

i folketru: overnaturleg vesen som følgjer eller går føre eit menneske;
ånd som varslar at nokon kjem;
Artikkelside

tusenkronersspørsmål

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

viktig, og ofte avgjerande, spørsmål som er vanskeleg å svare på
Døme
  • når raset kjem, er tusenkronersspørsmålet
Artikkelside

på tverre

Tyding og bruk

Sjå: tverre
  1. på tvers (meir eller mindre) av lengderetninga
    Døme
    • vinden kjem på tverre;
    • bilen stod på tverra i vegen
  2. i fiendtleg forhold
    Døme
    • dei er på tverre med naboen;
    • han la seg på tverra
  3. på feil måte;
    galt, skeis;
    Døme
    • denne dagen gjekk heil på tverre;
    • kampen gjekk på tverra
Artikkelside