Avansert søk

Nynorskordboka 112 oppslagsord

substantiv inkjekjønn

norrønt vindauga, opphavleg ‘lufthol’

opning i vegg eller tak på bygning, køyretøy eller liknande
Døme
- høyre noko utanfor vindauget;
- eit hus med store vindauge;
- store vindauge slepper inn mykje lys;
- sjå ut av vindauget;
- setje seg på ein plass med vindauge
karm (1) fylt med glas (1) som er festa i eit vindauge (1);
glas (3), rute (1, 2)
Døme
- vindauget står ope;
- stengje vindauget;
- knuse vindauget;
- det er ein sprekk i vindauget
- - bakvindauge
  - bilvindauge
  - butikkvindauge
  - utstillingsvindauge
noko som liknar eit vindauge (2)
Døme
- vindauge på konvolutt;
- vindauge på måleinstrument
avgrensa rute på skjerm som inneheld grensesnittet til eit dataprogram
Døme
- opne eit nytt vindauge i nettlesaren;
- ha mange vindauge opne;
- jobbe i fleire vindauge samstundes
tidsavgrensa moglegheit eller opning;
tidsvindauge
Døme
- vi må nytte det korte vindauget vi har;
- dei har berre eit kort vindauge å gjere jobben på

substantiv hokjønn

overflate på vegg (1)

adjektiv

frå lågtysk ‘einaste’; samanheng med ein (

enkel konsonant
konsonantteikn som det ikkje er to etter einannan av;
enkelkonsonant;
til skilnad frå dobbel konsonant
enkelt tonelag
tonem 1;
einstavingstonelag;
til skilnad frå dobbelt tonelag
ganske enkelt
rett og slett;
beintfram
denne historia er ganske enkelt ikkje sann

adjektiv

norrønt opinn ‘vend oppover’; samanheng med opp

ikkje lukka eller stengd
Døme
- eit ope vindauge;
- skjorta er open i halsen;
- vegen over fjellet er open for biltrafikk;
- ei open bok
ikkje dekt til;
utan ly
Døme
- ein open båt;
- her er så ope for vinden
med god plass og fritt utsyn;
vid
Døme
- i open sjø;
- ein open plass der folk møtest
som ikkje er fylt;
tom, ledig
Døme
- skjemaet har eit ope rom til underskrifta;
- stillinga står open ut året
tilgjengeleg for allmenta
Døme
- museet er ope på søndagar;
- førelesingane på universitetet er opne;
- eit ope møte
som ikkje skjuler avgjerder og handlingar
Døme
- arbeide for eit opnare samfunn
utan atterhald;
endefram (1);
ærleg (1)
Døme
- vere open mot nokon
- brukt som adverb:
  snakke ope om noko
klar, tydeleg;
openberr
- brukt som adverb:
  han har lenge vore ope homofil
mottakeleg
Døme
- vere open for nye synspunkt;
- ha eit ope blikk for mangfaldet i samfunnet
ikkje avgjord;
uløyst
Døme
- eit ope spørsmål
som ein kan utvide eller byggje ut
Døme
- opne ordklassar
om vokal: som blir laga med låg tungestilling;
om staving: som sluttar på vokal

for open scene
1. med sceneteppet frådrege
  applaus for open scene
2. som alle kan observere
  ei oppgjerd for open scene
for opne dører
med tilgjenge for publikum
rettssaka gjekk for opne dører
halde auge og øyre opne
følgje nøye med
halde ope
la butikk eller anna verksemd vere open for kundar
liggje ope i dagen
vere heilt tydeleg
det ligg ope i dagen at det er duka for strid
med opne auge
medviten om kva ein gjer
feil som er gjort med opne auge;
gå inn i ein vanskeleg situasjon med opne auge
ope brev
brev til ein person eller institusjon som blir offentleggjort i pressa
ope landskap
1. landskap utan skog, åsar eller fjell som stengjer for utsyn
2. kontorlandskap
ope sår
1. sår som ikkje har fått skorpe på seg
2. vond konflikt
ope vatn
isfritt vatn
på open gate
i full offentlegheit så forbipasserande kan sjå det
ranet skjedde på open gate
spele med opne kort
ikkje løyne noko
ta imot med opne armar
ta imot med velvilje og glede
under open himmel
ute i det fri

substantiv hankjønn

det å klemme eller bli klemd;
kjærteikn med kinn mot kinn
Døme
- få ein god klem;
- gje ein klem
press (2, 1), trykk (3, 1)
Døme
- kjenne ein klem for bringa
kraft (1, 1), fart (4), drag (2)
Døme
- få klem på noko
lita opning;
gløtt (1)