Avansert søk

Enkelt søk

Nynorskordboka 20 oppslagsord

urørt

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje er rørt eller gjord noko med;
ubrukt (1)
Døme
- senga var urørt;
- pengane skal stå urørte;
- urørt terreng
som ikkje er kjenslemessig prega av noko;
upåverka (1)
Døme
- vere urørt av oppstyret

Artikkelside

urupla

adjektiv

Tyding og bruk

urørt (1);

uskipla

Døme

ei urupla vassflate

Artikkelside

urskog

substantiv hankjønn

Opphav

av ur-

Tyding og bruk

vill og urørt skog
Døme
- urskogane i Brasil;
- ein freda urskog
stor og uordna mengd
Døme
- ein urskog av opplysningar

Artikkelside

natur

substantiv hankjønn

Opphav

av latin natura ‘fødsel’; jamfør norrønt náttúra

Tyding og bruk

landskap som ikkje er skapt av menneske, som har eit plante- og dyreliv, og som kan skildrast ut frå topografi, klima og liknande;
til skilnad frå byar, parkar, gardar og liknande
Døme
- rein og urørt natur;
- kome seg ut i naturen;
- vern om naturen;
- oppleve den storslåtte naturen
den sanselege eller materielle verda som heilskap, den ytre røynda;
til skilnad frå den åndelege eller indre verda
Døme
- lovene i naturen
noko opphavleg, uutvikla, lite påverka av menneska; motsett kultur
Døme
- attende til naturen;
- kamp mellom natur og kultur
medfødd eller opphavleg knippe eigenskapar ved ei gruppe, ein person, ein ting eller eit fenomen;
vesen, eigenart, grunnhått, drift (3);
jamfør menneskenatur
Døme
- høna er frå naturen si side aktiv
karakteristisk måte å te seg på hos eit levande vesen, typisk med individuelle skilnader i ei gruppe;
legning, sinnelag, temperament, gemytt, lynne
Døme
- av natur er eg rastlaus

Faste uttrykk

liggje i sakas natur
vere gjeve av naturlege tilhøve
det ligg i sakas natur at frivillig arbeid ikkje er noko vi kan påleggje folk
tre av på naturens vegner
trekkje seg vekk for å gå på do

Artikkelside

integrere

integrera

verb

Opphav

av latin integrare ‘gjere heil’, av integer ‘urørt, uskadd’

Tyding og bruk

gå inn som del av, smelte saman til eit heile;
innleme
Døme
- dei har klart å integrere seg i det norske samfunnet;
- den norske skulen skal vere ein skule som integrerer alle elevane;
- miljøvernomsyn skal integrerast i alle sektorar av samfunnet
- brukt som adjektiv
  forsking blir ein integrert del av verksemda
i matematikk: rekne ut eit integral

Faste uttrykk

integrert krins
i elektronikk: brikke (6) av halvleiarmateriale, oftast silisium, som inneheld ein elektronisk krins
integrert undervising
undervising som bryt med den vanlege faginndelinga;
tverrfagleg undervising

Artikkelside

behald

substantiv ubøyeleg

Uttale

behalˊd

Opphav

frå lågtysk; jamfør behalde

Tyding og bruk

berre i faste uttrykk

Faste uttrykk

ha orda sine i behald
ha dekning for det ein har sagt
i behald
1. ikkje tapt eller øydelagt
  kome frå det med liv og lemer i behald
2. ubrukt;
  urørt;
  att, igjen
  ha noko pengar i behald
i god behald
uskadd og trygg;
berga;
intakt
kome heim i god behald