Avansert søk

Eitt treff

Nynorskordboka 117 oppslagsord

post 1

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom lågtysk; frå latin postis ‘dørstolpe’

Tyding og bruk

særleg i samansetningar: stolpe (1, støtte (1;
Døme
  • dobbel låvedør med post i midten;
  • vasspost;
  • vindaugspost

post 2

substantiv hankjønn

Opphav

frå italiensk posto; av latin ponere ‘setje, stille’

Tyding og bruk

  1. tilvist stad for vaktteneste;
    kontrollpunkt;
    i jaktmål: stad i terrenget der ein ventar at viltet skal syne seg
    Døme
    • stå på post;
    • forpost;
    • vere på sin post;
    • postane i eit orienteringsløp;
    • elgpost
  2. underavdeling i sjukehus
    Døme
    • tre postar på 20 senger kvar
  3. (underordna) stilling
    Døme
    • lærarpost;
    • søkje halv post;
    • seie opp posten (sin)

post 3

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå italiensk posta; av latin ponere ‘setje, stille’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • neste post på programmet;
    • faste programpostar i NRK
  2. sum(4,1,2,3), beløp
    Døme
    • summere postane i rekneskapen

post 4

substantiv hankjønn

Opphav

frå italiensk av; mellomalderlatin posta, eigenleg ‘stad der posthestar står oppstilte’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • gå på posten med eit brev
  2. Døme
    • arbeide i posten;
    • få brev i posten
  3. (samling av) brev, aviser, pakker eller liknande, send gjennom Postverket
    Døme
    • hente posten;
    • ulevert, uframkomen, ugreidd post;

post 5

preposisjon

Opphav

latin

Tyding og bruk

i uttrykk som
Døme
  • post bellumetter krigen;
  • post festumetter festen, for seint;
  • post mortemetter dauden

poste 1

posta

verb

Opphav

truleg etter engelsk

Tyding og bruk

leggje i postkasse (2), postleggje

poste 2

posta

verb

Opphav

av post (2

Tyding og bruk

  1. særleg i jaktmål: stå, vere på post (2, 1)
    Døme
    • jegeren posta i utkanten av myra;
    • poste på harelos
  2. halde ein bor i rett stilling medan ein annan slår på han

punkt

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt punktr; same opphav som punktum

Tyding og bruk

  1. lite, rundt merke;
    Døme
    • eit punkt etter ein note;
    • stjernene stod som lysande punkt på himmelen
  2. stad utan utstrekning
    Døme
    • to linjer kryssar kvarandre i eit punkt
  3. Døme
    • det vestlegaste punktet i Noreg
  4. steg i rørsle, prosess, utvikling eller liknande;
    Døme
    • kome til eit visst punkt
  5. Døme
    • eg har eit framlegg i tre punkt;
    • på det punktet tek du feil;
    • vi får drøfte saka punkt for punkt
  6. typografisk måleining
    Døme
    • åtte punkts skrift;
    • eit punkt er 0,37549 mm eller 1/12 cicero

Faste uttrykk

  • det springande punktet
    kjernen i ei sak;
    det avgjerande
  • kritisk punkt
    • stad i unnarennet i hoppbakke der overgangen byrjar
      • det kritiske punktet i bakken er på 90 meter
    • svært viktig eller avgjernde del av noko
      • prisen er eit kritisk punkt i forhandlingane
  • til punkt og prikke
    heilt nøyaktig;
    til minste detalj
    • dei har følgt lova til punkt og prikke
  • ømt/sårt punkt
    noko som er særleg sårbart hos ein person;
    noko som lett vekkjer irritasjon eller liknande

bruttobudsjett

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

offentleg budsjett der kvar post er ført opp både med inntekter og utgifter

brevsprekk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

smal opning i gatedør, før nytta til å levere brev og annan post gjennom