Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

midtpunkt

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. punkt som deler eit linjestykke i to like lange delar;
    punkt som ligg like langt frå alle punkta på sidene, omkrinsen eller overflata av noko
    Døme
    • midtpunktet i ei kule
  2. i overført tyding: det som interessa samlar seg om;
    Døme
    • eit midtpunkt for verdshandelen;
    • ho liker å vere midtpunkt;
    • eit naturleg midtpunkt
Artikkelside

kopernikansk

adjektiv

Opphav

etter namnet til den polske astronomen Copernicus 1473–1543

Tyding og bruk

som skriv seg frå eller gjeld Copernicus
Døme
  • det kopernikanske verdsbiletet har sola i sentrum

Faste uttrykk

  • det kopernikanske systemet
    system der ein går ut frå at sola er midtpunktet i universet
Artikkelside

sjølvskriven

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ein har skrive sjølv
    Døme
    • dei las sjølvskrivne dikt
  2. som utan tvil er best kvalifisert eller peikar seg naturleg ut til noko
    Døme
    • han bør vere sjølvskriven til stillinga
  3. Døme
    • ho var det sjølvskrivne midtpunktet
Artikkelside

kule 1

substantiv hokjønn

Opphav

av tysk Kugel

Tyding og bruk

  1. geometrisk lekam der kvart punkt på overflata har same avstanden frå midtpunktet i lekamen
  2. stor eller liten, hol eller massiv lekam som liknar ei kule (1, 1)
  3. Døme
    • kulene peip rundt øyra;
    • bli råka av ei kule
  4. Døme
    • bli norsk meister i kule

Faste uttrykk

  • gå/kome som ei kule
    røre seg i stor fart
    • ho kom som ei kule på oppløpet;
    • den nye bilen går som ei kule
  • sitje som ei kule
    fungere perfekt
    • sluttpoenget sat som ei kule
Artikkelside

det kopernikanske systemet

Tyding og bruk

system der ein går ut frå at sola er midtpunktet i universet;
Artikkelside

median

substantiv hankjønn

Opphav

av seinlatin medianus ‘som finst i midten’, av medius ‘midtre’

Tyding og bruk

  1. i matematikk: rett linje frå eit hjørne i ein trekant til midtpunktet på motståande side
  2. i statistikk: verdi som har den midtre plassen i ei rekkje av aukande eller minkande verdiar
Artikkelside

diameter

substantiv hankjønn

Opphav

av gresk dia- og meter ‘gjennommålar’, etterleddet same opphav som meter (1; jamfør dia-

Tyding og bruk

rett linje gjennom midtpunktet av ein sirkel;
tverrmål (i sirkel, kule eller sylinder)
Døme
  • grana målte 65 cm i diameter;
  • diameteren på ei kule
Artikkelside

sentral 1

substantiv hankjønn

Opphav

av sentral (2

Tyding og bruk

anlegg eller stad som er midtpunktet i ei verksemd
Døme
  • etablere ein sentral for å styre dei elektriske anlegga
Artikkelside

innertreff

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Tyding og bruk

treff innanfor ein sirkel kring midtpunktet i ein blink (1, 1)
Artikkelside