Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
4208 treff

Nynorskordboka 4208 oppslagsord

latin

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

frå latin Latinus, opphavleg ‘som gjeld landskapet Latium’, omkring Roma

Tyding og bruk

språket i Roma og heile Romarriket i oldtida;
forkorta lat.

Faste uttrykk

  • god latin
    noko som er allment godteke
Artikkelside

vehikkel

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå latin ‘transportmiddel, fartøy’

Tyding og bruk

  1. skralt køyretøy eller transportmiddel
Artikkelside

vegetere

vegetera

verb

Opphav

av latin vegetare ‘vekkje til liv, gro’

Tyding og bruk

  1. om planter: vekse;
    vere i vekseperiode
  2. i overført tyding: vere i ein passiv tilstand
    Døme
    • vegetere fremfor fjernsynet;
    • ho vegeterte nede i ein mørk kjellar
  3. brukt som adjektiv: dekt med vekstar
    Døme
    • vegeterte områder;
    • feltet er vegetert med skog
Artikkelside

vegetasjon

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin; jamfør vegetere

Tyding og bruk

levande (ville og dyrka) planter (i eit visst område);
Døme
  • vegetasjonen er fattig høgt til fjells
Artikkelside

vegetabilsk

adjektiv

Opphav

av latin vegetabilis, av vegetare ‘vekkje til liv, gro’

Tyding og bruk

som høyrer til planteriket;
som ein vinn ut av eller lagar av planter;
til skilnad frå animalsk og mineralsk
Døme
  • vegetabilske råstoff

Faste uttrykk

  • vegetabilsk olje
    olje vunnen ut av planter, til dømes olivenolje og soyaolje;
    planteolje
  • vegetabilske fibrar
    fibrar frå planter
Artikkelside

vegetabil

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå latin; jamfør vegetabilsk

Tyding og bruk

stoff frå planteriket, nytta til mat, fôr eller liknande
Døme
  • dyra blir fôra opp på vegetabil
Artikkelside

unik

adjektiv

Opphav

gjennom fransk; frå latin ‘einaste’, av unus ‘ein’

Tyding og bruk

som det berre finst éin av;
Døme
  • eit unikt tilfelle;
  • ei unik samling
Artikkelside

tårn

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt turn, gjennom lågtysk, frå latin turris; av gresk tyrris

Tyding og bruk

  1. høgt og forholdsvis smalt byggverk;
    høg og smal (øvre) del av byggverk
    Døme
    • tårnet på kyrkja endar i eit spir;
    • tårnet er over 60 meter høgt;
    • slottet har fleire tårn
  2. sjakkbrikke som minner om eit tårn (1)
  3. noko som minner om eit tårn (1);
    høy haug
    Døme
    • eit tårn av bøker;
    • tårnet av kasser
Artikkelside

kiste

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt kista; av latin cista

Tyding og bruk

  1. stor kasse med lok;
    stort skrin
    Døme
    • ei rosemåla kiste
  2. kasse til å gravleggje ein avliden (2) i;
    jamfør sarkofag
  3. reiskap eller innretning som liknar ei kiste (1)
Artikkelside

bakkant 1

substantiv hankjønn

Uttale

bakanˊt

Opphav

av latin bacchari ‘feste for Bacchus’

Tyding og bruk

lystig svirebror
Artikkelside