Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
107 treff

Nynorskordboka 107 oppslagsord

kyrkje 2, kyrke

kyrkja, kyrka

verb

Opphav

norrønt kyrkja

Tyding og bruk

  1. klemme over halsen;
    Døme
    • kragen kyrkjer meg
  2. om klede, reimar og liknande: knipe, klemme;
    snøre saman
  3. svelgje med møde
Artikkelside

kyrkje 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt kirkja, gjennom gammalengelsk cirice, cyrice; frå gresk kyri(a)kon ‘som høyrer Herren til’, av kyrios ‘herre, gud’

Tyding og bruk

  1. bygning for kristen gudsteneste;
    Døme
    • gå i kyrkja;
    • byggje ny kyrkje
  2. kriste samfunn
    Døme
    • vere prest i Den norske kyrkja

Faste uttrykk

  • den katolske kyrkja
    verdsomspennande kyrkjesamfunn som har paven som overhovud
  • den kristne kyrkja
    alle kristne kyrkjesamfunn
Artikkelside

tverrskip

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

tverrgåande rom i kyrkje, mellom kor (1, 6) og skip (2, 4);
motsett langskip (2)
Artikkelside

vang

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vangr

Tyding og bruk

grasvoll eller grasslette (ved seter, kyrkje eller liknande)
Artikkelside

våpenhus

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

vindfang ved hovudinngangen til ei kyrkje, der dei sette frå seg våpena i eldre tid
Artikkelside

vigsel

substantiv hankjønn

vigsle 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt vígsla; av vie

Tyding og bruk

  1. kyrkjeleg handling som går ut på at noko blir lyst heilagt, til dømes ein ny biskop eller ei ny kyrkje
  2. stifting av ekteskap;
    Døme
    • bryllaupsfesten byrja med vigsel i kyrkja;
    • borgarleg vigsel
  3. høgtideleg opning for å ta i bruk noko;
    Døme
    • vigsel av nybrua
Artikkelside

venerabel

adjektiv

Opphav

frå latin, av venerari ‘å ære’

Tyding og bruk

Døme
  • ei venerabel kyrkje
Artikkelside

stopul

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt stǫpull

Tyding og bruk

  1. lite klokketårn attmed ei kyrkje
  3. tettbygd kar;
    stridlynt raring
Artikkelside

stil

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt stíll ‘skrivemåte’; av latin stilus ‘griffel’

Tyding og bruk

  1. skriftleg eller munnleg uttrykksmåte
    Døme
    • litterær stil;
    • munnleg stil;
    • stilen i fortelijnga
  2. smakfull, forfina måte
    Døme
    • ei framferd med stil og eleganse
  3. måte å te seg på;
    heilskapleg preg
    Døme
    • i kjend stil;
    • det han sa i framhaldet, var heilt i stil med innleiinga
  4. kunstnarleg form eller uttrykk;
    Døme
    • ei kyrkje i romansk stil;
    • eit hus i gammal stil;
    • høyre musikk der stilen minner om ein operette
  5. i skulen: skriftleg framstilling av eit emne
    Døme
    • skrive norsk stil
  6. kroppsføring under ei idrettsøving
    Døme
    • gå i mål i fin stil
  7. stilkarakter, til dømes i hopp
    Døme
    • hoppe til 18 i stil

Faste uttrykk

  • i stor stil
    med vidtrekkjande dimensjonar
    • drive i stor stil
  • kome ut av stilen
    miste kontrollen eller fatninga
  • stå i stil med/til
    passe til;
    harmonere med
    • nye hus må stå i stil med eksisterande hus;
    • betalinga står ikkje i stil til belastninga
Artikkelside

småkyrkje

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

om eldre forhold: lita kyrkje i ein større kyrkjelyd, bygd for private midlar
Artikkelside