Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
99 treff

Nynorskordboka 99 oppslagsord

brot, brott

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt brot, samanheng med bryte

Tyding og bruk

  1. det å bryte eller bli broten;
    det å vere broten
    Døme
    • få eit brot i ei hand;
    • brotet er grodd;
    • brot på avløpssystemet
  2. det at bårene bryt på grunnar og skjer;
    Døme
    • segle gjennom brot og brann
  3. i overført tyding: det at eit tilhøve eller vilkår er eller blir brote
    Døme
    • brot på handelsavtale;
    • brot på lov og orden
  4. stong (av tre) til å bryte med;
  5. avbrote stykke;
  6. på klede: oppslag, brett (1
  7. Døme
    • strikke brotet på ermet først
  8. stad der noko blir laga med bryting (1)
  9. bratt bakke eller berg;
  10. i sykkelritt eller løp: det å bryte ut frå hovudfelt (2)
    Døme
    • ho var med i eit brot med ti andre ryttarar

Faste uttrykk

  • gå i brot
    bryte ut frå hovudfeltet
    • han gjekk i brot tidleg i rittet
Artikkelside

brote 2

brota

verb
kløyvd infinitiv: brota

Opphav

av bryte

Tyding og bruk

  1. bryte lin og hamp;
  2. flytte eller dra fram med brot (4)
Artikkelside

brotsjø, brottsjø

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

høg båre (2 med kam som brytst;
jamfør brot (2)
Artikkelside

stad 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt staðr; samanheng med stå (3

Tyding og bruk

  1. avgrensa geografisk område;
    flekk (2), plass
    Døme
    • finne ein høveleg stad til leirplass;
    • fastsetje tid og stad for møtet
  2. omgjevnad, område;
    Døme
    • vere frå ein liten stad;
    • reise frå stad til stad;
    • ha ein fin stad ved sjøen;
    • ein stad å vere
  3. mindre, avgrensa del av noko større
    Døme
    • det var feil fleire stader i boka;
    • han hadde brot tre stader i foten;
    • det var ein stad mellom femti og seksti tilhøyrarar
  4. varig verknad;
    Døme
    • det er ikkje nokon stad i det

Faste uttrykk

  • den evige staden
    Roma
  • ein viss stad
    1. do (2, toalett (1)
      • han måtte skunde seg ein viss stad
    2. helvete (1)
      • han ba dei reise ein viss stad
    3. ræv, bak (1, 1);
      underliv (1)
      • ho fall på isen og slo seg ein viss stad;
      • den rekninga kan du stikke ein viss stad
  • finne stad
    hende
    • hendinga fann stad for to år sidan
  • i nokons stad
    i same stilling eller situasjon som ein annan person er i
    • tenk deg i min stad;
    • ein vikar kom inn i hennar stad
  • same staden
    tilvising til ein stad i ein tekst som er nemnd tidlegare;
    forkorta sst.
  • til stades
    1. som er på den gjeldande plassen
      • alle elevane er til stades;
      • fyrsten var sjølv til stades
    2. som er eller eksisterer i ein samanheng;
      tilgjengeleg, nærverande;
      finst
      • føresetnadene er ikkje lenger til stades
Artikkelside

trafikkregel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

regel som gjeld i trafikken
Døme
  • å køyre på raudt lys er eit brot på trafikkreglane;
  • lære seg trafikkreglane
Artikkelside

lekkasje

substantiv hankjønn

Opphav

av lågtysk leckasie og nederlandsk lekkage

Tyding og bruk

  1. det å leke ut;
    stad der noko lek ut;
    Døme
    • det er lekkasje frå tanken;
    • finne lekkasjen på leidninga
  2. i overført tyding: medviten røping av opplysningar;
    brot på hemmeleghald
    Døme
    • saka vart kjend på grunn av lekkasje i styret
Artikkelside

tausheitsplikt

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

yrkesetisk plikt til å halde tenesteopplysningar løynde;
Døme
  • politimannen vart dømd for brot på tausheitsplikta
Artikkelside

helgebrot, helgebrott

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. om eldre forhold: brot på helgedagsfreden
Artikkelside

utmattingsbrot, utmattingsbrott

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

brot i metall som følgje av bruk og slitasje
Artikkelside

utbrytar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. person som bryt seg ut frå ein stad, til dømes fengsel eller annan lukka institusjon
  2. person som bryt ut frå parti, foreining eller liknande, ofte for å lage ny gruppering
  3. idrettsutøvar som rykkjer frå hovudfeltet;
    Døme
    • hovudfeltet tok att utbrytarane
Artikkelside