Avansert søk

18 treff

Nynorskordboka 18 oppslagsord

bolt

substantiv hankjønn

Opphav

av lågtysk

Tyding og bruk

  1. sylindrisk metallstykke, oftast med gjenge til mutter og/eller hol til splint
  2. jernstong til å stengje dør, vindauge eller liknande med
  3. om eldre forhold: jernstong med lekkje til å setje på føtene på fangar
    Døme
    • leggje nokon i bolt og jern

bolte 1

bolta

verb

Tyding og bruk

  1. feste med boltar
    Døme
    • bolte fast lause blokker
  2. stengje med boltar
    Døme
    • bolte att dørene

bolte 2

bolta

verb

Tyding og bruk

  1. velte seg, rulle seg
  2. ruse fram, ståke

splint 1

substantiv hankjønn

Opphav

samanheng med splitte

Tyding og bruk

  1. stykke som er rive av med knusing, sprenging eller liknande;
    Døme
    • gå i splintar
  2. liten nagle til å setje gjennom hol i ein aksling, bolt eller liknande

Faste uttrykk

  • splint i auget
    forvrengt syn på røynda
    • ein splint i auget som fekk ho til å sjå annleis på vår eiga tid

slå 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt slá; samanheng med slå (2

Tyding og bruk

bolt, bom eller stong til å stengje ei dør, ein port eller liknande med

Faste uttrykk

  • bak lås og slå
    i fengsel

skrue 1

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. (mindre) bolt med hovud og gjenge
    Døme
    • feste lampa med to skruar
  2. Døme
    • ein underleg skrue

Faste uttrykk

  • ha ein skrue laus
    vere litt skrullete

svingbolt

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

bolt (1) som blada i ei hengsle svingar kring

stuke 1

stuka

verb

Opphav

frå lågtysk, opphavleg ‘vere stiv’; samanheng med stokk (1

Tyding og bruk

klemme i hop med støytar mot enden
Døme
  • stuke ein bolt

forankre

forankra

verb

Opphav

frå tysk; av for- (2 og anker (1

Tyding og bruk

  1. feste med anker (1, 1)
    Døme
    • forankre ein båt
  2. binde saman med bolt eller jernkonstruksjon
    Døme
    • forankre ein vegg
  3. i overført tyding: gje rotfeste (1;
    Døme
    • forankre avgjerder i folket;
    • vere forankra i tradisjonen

sjakkel

substantiv hankjønn

Opphav

engelsk shackle

Tyding og bruk

U-forma bøyel med ein laus bolt til å skøyte kjettingar med