Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
80 treff

Nynorskordboka 80 oppslagsord

omgrep

substantiv inkjekjønn

Opphav

av dansk begreb og tysk Umgriff ‘det å gripe om noko’

Tyding og bruk

  1. klart avgrensa og allmenngyldig førestilling om dei karakteristiske fellestrekka ved ein viss type ting, vesen eller fenomen
    Døme
    • omgrepet ‘fred’;
    • grammatiske omgrep;
    • eit juridisk omgrep
  2. grunnleggjande forståing;
    Døme
    • etter mine omgrep er dette ei dårleg løysing;
    • fritid var eit ukjent omgrep for dei
  3. velkjend førestilling
    Døme
    • oljebyen Stavanger er no eit omgrep
Artikkelside

veldefinert

adjektiv

Tyding og bruk

som er tydeleg avgrensa eller fastsett
Døme
  • ha veldefinerte rutinar om morgonen;
  • eit veldefinert omgrep
Artikkelside

vag

adjektiv

Opphav

frå fransk av, latin vagus ‘omflakkande, ustø’; samanheng med vagabond

Tyding og bruk

svevande
Døme
  • ha ei vag aning;
  • vage konturar;
  • vage omgrep
Artikkelside

teoretisk

adjektiv

Opphav

gjennom tysk, frå gresk

Tyding og bruk

  1. som gjeld eller byggjer på abstrakte tankar og vurderingar;
    til skilnad frå praktisk (1)
    Døme
    • eit reint teoretisk omgrep;
    • finne ei teoretisk forklaring
  2. som gjeld teorien i eit fag, ein kunst eller ein vitskap
    Døme
    • teoretisk fysikk;
    • ha både teoretisk og praktisk røynsle
  3. som er usannsynleg, men mogleg;
    Døme
    • teoretisk kunne det vel la seg gjere;
    • vona om å finne dei var no reint teoretisk
Artikkelside

romleg

adjektiv

Opphav

jamfør norrønt rúmliga

Tyding og bruk

  1. som gjeld rom (3, 4)
    Døme
    • romlege omgrep
  2. Døme
    • eit romleg kjøken;
    • romlege vilkår
Artikkelside

foraldra

adjektiv

Opphav

jamfør alder

Tyding og bruk

ute av bruk;
Døme
  • ein foraldra tenkjemåte;
  • eit foraldra og upresist omgrep
Artikkelside

sirkeldefinisjon

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

definisjon av eit ord eller omgrep som innheld det ordet eller omgrepet som skal definerast, eller som innheld ord som i sin tur blir definert ved hjelp av det opphavlege ordet
Artikkelside

sinnbilete, sinnbilde

substantiv inkjekjønn

Opphav

etter tysk; av sinn (1

Tyding og bruk

sanseleg teikn for eller bilete på eit omgrep;
Døme
  • vere eit sinnbilete på noko
Artikkelside

underomgrep

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

omgrep som er underordna eit anna omgrep
Døme
  • 'lastebil' er eit underomgrep til 'bil'
Artikkelside

tal

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt tal

Tyding og bruk

  1. matematisk eining brukt ved rekning eller teljing, nytta som uttrykk for verdi (3)
    Døme
    • heile tal;
    • eit stort tal;
    • rasjonale tal
  2. symbol eller teikn for tal (1);
    Døme
    • arabiske tal;
    • tala 3, 7 og 11
  3. mengd av noko;
    Døme
    • talet på ulykker aukar;
    • fleire tusen i talet;
    • ho har ikkje tal på kor mange dei var
  4. grammatisk kategori som markerer om eit omgrep omfattar éi eller fleire einingar;
    Døme
    • samsvarsbøying i person og tal
  5. brukt som etterledd i samansetningar som nemner ein viss tidsperiode

Faste uttrykk

  • imaginære tal
    tal som multipliserte med seg sjølv gjev eit negativt produkt;
    motsett reelle tal
  • like tal
    tal som kan delast med to;
    partal
  • raude tal
    tal som syner underskot i rekneskapen for ein driftsperiode
  • reelle tal
    samnemning for alle rasjonale og irrasjonale tal;
    motsett imaginære tal
  • svarte tal
    tal som syner overskot i rekneskapen for ein driftsperiode
  • ulike tal
    tal som ikkje kan delast med to;
    oddetal
Artikkelside