Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
67 treff

Nynorskordboka 67 oppslagsord

utvinning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å framstille noko gjennom ein eigna prosess
    Døme
    • utvinning av malm
  2. noko ein vinn ut;
    produkt (4), utbyte
    Døme
    • verdien av utvinninga
Artikkelside

verdidom

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør dom (1

Tyding og bruk

særleg i filosofi: vurdering av den moralske, etiske eller estetiske verdien noko har
Artikkelside

undervurdering

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

Døme
  • ei grov undervurdering av evna til å tenkje sjølv;
  • ei undervurdering av verdien av bustaden
Artikkelside

underpris

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

pris lågare enn den reelle verdien;
til skilnad frå overpris
Døme
  • selje til underpris
Artikkelside

toøres

adjektiv

Tyding og bruk

om eldre forhold: som har verdien eller lyder på to øre (2, 1)
Artikkelside

måle 1

måla

verb

Opphav

norrønt mæla; av mål (1

Tyding og bruk

  1. finne storleik, mengd eller liknande med hjelp av målereiskap;
    ta mål av
    Døme
    • vege og måle;
    • måle lengda og breidda på noko;
    • dei måler temperaturen i vatnet dagleg;
    • politet målte farta til 103 kilometer i timen;
    • sjukepleiaren har ikkje målt blodtrykket enno
  2. vurdere verdien av;
    verdsetje
    Døme
    • avkasting målt i utanlandsk valuta;
    • eit tap som ikkje kan målast i pengar
  3. ha ein viss storleik eller lengd
    Døme
    • han måler nesten to meter

Faste uttrykk

  • måle krefter
    prøve styrke i konkurranse eller liknande;
    kjempe om å bli best;
    kappast
  • måle med auga
    sjå kritisk granskande på
  • måle opp
    finne eller fastsetje målet på noko
    • måle opp ei tomt;
    • måle opp tre meter til kjoletøy;
    • måle opp to liter vatn
  • måle seg med
    vere jamgod med
Artikkelside

valutere

valutera

verb

Tyding og bruk

  1. fastsetje verdien av noko i pengar
  2. føre på datoen for når ein skal byrje eller slutte å rekne renter av ein sum på ein konto
Artikkelside

mynt

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt mynt, gjennom gammalengelsk og lågtysk; frå latin moneta ‘mynt(verkstad)'

Tyding og bruk

  1. stempla metallstykke som blir brukt til betaling
    Døme
    • samle på myntar;
    • prege mynt
  2. side av ein mynt (1) som viser verdien;
  3. Døme
    • gangbar mynt;
    • betale med klingande mynt;
    • vere fri for mynt;
    • norsk mynt
  4. stad der dei lagar myntar

Faste uttrykk

  • gje att med same mynt
    gje att med dei same midla som blir brukte mot ein sjølv;
    gje svar på tiltale
  • kaste mynt og krone
    avgjere noko ved å kaste eit pengestykke og sjå kva for ei side som blir liggjande opp
  • slå mynt på
    tene på eller ha fordel av noko
    • partiet prøvde å slå mynt på tragedien for å sikre seg fleire veljarar
  • svare med same mynt
    svare med dei same midla som blir brukte mot ein sjølv;
    gje svar på tiltale
Artikkelside

tolvar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. noko eller nokon som har talet, verdien eller plass nummer tolv
    Døme
    • tolvaren på laget spela best;
    • ta tolvaren til byen
  2. tippekupong med tolv rette
    Døme
    • ha ein tolvar
Artikkelside

toar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. noko eller nokon som har talet, verdien eller plass nummer to (3
    Døme
    • reise med toaren heim;
    • skyte ein toar
  2. i tevling: deltakar som blir nummer to;
    Døme
    • bli toar;
    • den evige toaren
  3. karakter (4) i skulen
    Døme
    • få ein toar i norsk
  4. kapproingsbåt for to roarar
Artikkelside