Avansert søk

8 treff

Nynorskordboka 8 oppslagsord

prestevelde

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

det at ein prestestand (2) har makt til å styre;

veldig

adjektiv

Opphav

frå lågtysk, jamfør norrønt vǫldugr ‘mektig, gjæv’; samanheng med velde (2

Tyding og bruk

  1. særs stor;
    Døme
    • ordne opp med veldig hand;
    • ei veldig påkjenning;
    • kome med ein veldig fart;
    • det har eg veldig lyst til
  2. brukt som adverb: i høg grad;
    Døme
    • veldig godt sagt;
    • huset er veldig stygt;
    • reisa var veldig lang;
    • du er veldig høg;
    • eg forstår veldig lite av deg;
    • no har eg veldig mykje på hjartet

velde 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt veldi; av vald (2

Tyding og bruk

  1. storveges makt;
    herskarstilling, herredøme
    Døme
    • kongens velde
  2. måte noko blir styrt på;
    Døme
    • eit byråkratisk velde

velde 1

substantiv inkjekjønn eller hankjønn

Opphav

same opphav som velde (2

Tyding og bruk

overveldande kraft, rikdom eller makt
Døme
  • naturen har kraft og velde

Faste uttrykk

  • i all sin velde
    i all sin stordom

rådvelde

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør velde (2

Tyding og bruk

rett til å disponere;
Døme
  • dei har rådvelde over store eigedomar;
  • dei har stilt ein stor sum til rådvelde;
  • eg står til rådvelde dersom du har bruk for meg

i all sin velde

Tyding og bruk

i all sin stordom;
Sjå: velde

kalifat

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør kalif

Tyding og bruk

velde eller rike for ein kalif

guddom

substantiv hankjønn

Opphav

av gud og -dom

Tyding og bruk

  1. gud eller gudinne
    Døme
    • ein allvitande guddom;
    • bli eitt med guddomen;
    • tru på guddomar som overstyrande makter
  2. det å vere gud;
    det som gjeld Gud og Guds vesen;
    guddomeleg natur
    Døme
    • guddoms kraft;
    • med guddoms velde;
    • Jesu guddom