Avansert søk

9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

trumfess

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. i kortspel: ess (2, 1) i trumf (1)
  2. i overført tyding: noko eller nokon som skal føre til siger
    Døme
    • trumfesset på det norske laget

trumfe

trumfa

verb

Opphav

av trumf

Tyding og bruk

  1. i kortspel: stikke (2, 9) med eit trumfkort (1);
    spele trumf (1)
  2. i overført tyding: presse (2, 3), tvinge (2
    Døme
    • trumfe gjennom framlegget trass i sterk motstand;
    • trumfe seg fram;
    • dei trumfar seg til å bli med
  3. i overført tyding; overgå (1)
    Døme
    • kunnskap trumfar alt

trumfkort

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. spelkort i trumf (1)
    Døme
    • vinne stikket med eit trumfkort;
    • tømme motspelarane for trumfkort
  2. i overført tyding: middel eller liknande som gjer at ein vinn;
    Døme
    • ha eit trumfkort i diskusjonen

ha ein trumf i ermet/bakhanda

Tyding og bruk

ha noko hemmeleg i reserve som avgjer ei sak eller liknande;
Sjå: trumf
Døme
  • opposisjonen hadde ein trumf i bakhanda;
  • spionen hadde ein trumf i ermet som skulle redde han

trumf

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom tysk, frå fransk; same opphav som triumf

Tyding og bruk

  1. farge (1, 3) i kortspel som blir gjeven ein større verdi enn dei andre fargene;
    kortfarge (1) som stikk (2 kort av andre fargar
    Døme
    • ruter er trumf
  2. Døme
    • bruke ein trumf for å ta stikket
  3. i overført tyding: argument, middel eller liknande som gjer at ein vinn
    Døme
    • forhandlingsleiaren har spela ut alle trumfane sine;
    • leggje ein trumf i bordet

Faste uttrykk

  • ha ein trumf i ermet/bakhanda
    ha noko hemmeleg i reserve som avgjer ei sak eller liknande
    • opposisjonen hadde ein trumf i bakhanda;
    • spionen hadde ein trumf i ermet som skulle redde han

trump

substantiv hankjønn

Opphav

truleg samanheng med trampe (2

Tyding og bruk

  1. egen og tverr person;
    Døme
    • han var ein skikkeleg trump
  2. stor, tung og stiv skapning
  3. farge i kortspel som blir gjeven ein større verdi enn dei andre fargene;
    Døme
    • leggje ein trump
  4. avgjerande argument eller liknande som gjer at ein vinn;
    Døme
    • ha ein trump i bakhand;
    • opposisjonen sat med trumpen

spar 1

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom tysk, frå spansk espadas ‘sverd’; samanheng med spade (1

Tyding og bruk

kortfarge eller spelkort med svarte, stiliserte spadeblad som symbol;
Døme
  • spar er trumf;
  • kaste ein spar

matador

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom spansk matar ‘slakte, drepe’; frå latin mactare

Tyding og bruk

  1. tyrefektar som skal drepe oksen
  2. rik og mektig person
  3. høg trumf (1) i visse kortspel

kløver

substantiv hankjønn

Opphav

av lågtysk klever, i tydinga ‘kortslag’ frå tysk eller fransk, av latin trifolium ‘treblad’; samanheng med kleime (2

Tyding og bruk

  1. slekt av planter med raud, kvit eller gul krone (1, 6) i erteblomsterfamilien;
    Trifolium
  2. spelkort merkte med svarte kløverblad
    Døme
    • spele ut kløver;
    • melde kløver;
    • kløver er trumf