Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

tau

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt tog

Tyding og bruk

reip som er tjukkare enn line og snor, men tynnare enn trosse
Døme
  • binde noko fast med tau;
  • han held seg fast i tauet

Faste uttrykk

  • hoppe tau
    hoppe over eit tau som blir svinga av ein sjølv eller av to andre i høge bogar over hovudet på ein og ned mot marka
Artikkelside

svinge

svinga

verb

Opphav

frå tysk

Tyding og bruk

  1. føre noko i boge
    Døme
    • svinge sverdet;
    • ho svingar øksa;
    • han svingar armane langs sida
  2. føre noko i ei ny lei;
    endre retning;
    snu, dreie, vende
    Døme
    • svinge båten rundt;
    • båten svinga rundt neset;
    • bilen svinga opp framfor døra;
    • svinge på rattet
  3. vere i rørsle att og fram
    Døme
    • pendelen svingar;
    • greinene på treet svinga
  4. veksle mellom ulike tilstandar;
    Døme
    • prisane svinga sterkt;
    • svinge mellom vonløyse og tru;
    • folkemeininga svingar
    • brukt som adjektiv:
      • svingande prisar;
      • svingande humør
  5. om musikk: ha rytmisk driv
    Døme
    • musikken svinga bra;
    • orkesteret fekk det til å svinge
    • brukt som adjektiv:
      • svingande jazz;
      • svingande felespel
  6. i overført tyding: vere prega av driv og intensitet
    Døme
    • det svingar av den lokale fotballen
  7. brukt i eid
    Døme
    • kom deg vekk, for svingande!

Faste uttrykk

  • svinge seg
    1. dreie seg rundt;
      danse
      • svinge seg i dansen
    2. slengje seg i ei boge
      • svinge seg frå grein til grein;
      • svinge seg over gjerdet
    3. bukte seg;
      gå i svingar
      • vegen svingar seg oppover lia
  • svinge seg opp
    kome seg opp i ein høgare posisjon
    • svinge seg opp til velstand;
    • han svinga seg opp med politiske knep
Artikkelside

svinge seg opp

Tyding og bruk

kome seg opp i ein høgare posisjon;
Sjå: svinge
Døme
  • svinge seg opp til velstand;
  • han svinga seg opp med politiske knep
Artikkelside

hoppe tau

Tyding og bruk

hoppe over eit tau som blir svinga av ein sjølv eller av to andre i høge bogar over hovudet på ein og ned mot marka;
Sjå: tau
Artikkelside

hiv 3

substantiv inkjekjønn

Opphav

av hive

Tyding og bruk

  1. det å hive;
    lyft (med vinsj, kran og liknande)
    Døme
    • ta fram sekker til luka og gjer klart til hiv
  2. last(mengd) som blir lyfta i ein gong (i vinsj, kran og liknande)
    Døme
    • den store krana svinga hiv etter hiv inn på bryggja
  3. Døme
    • det er hiv i den karen
  4. Døme
    • skøyta tok eit hiv
Artikkelside

hestesko

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. U-forma beslag til å ha under hoven på hest
    Døme
    • smi hestesko
  2. noko som liknar ein hestesko (1), til dømes halvring som unnarennet i ein hoppbakke endar i
    Døme
    • hopparen svinga nede i hesteskoen
Artikkelside

hushjørne, hushyrne

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

hjørne på hus
Døme
  • han svinga rundt hushjørnet og vart borte
Artikkelside

pendel

substantiv hankjønn

Opphav

av latin pendulus ‘hengande’

Tyding og bruk

  1. hengande lekam som kan svinge regelvisst att og fram over ei kvilestilling
    Døme
    • pendelen som driv det mekaniske urverket
  2. i overført tyding: tendens, haldning
    Døme
    • pendelen har svinga i meir liberal retning
  3. elektrisk lampe som heng i ei leidning ned frå taket
Artikkelside

skyss

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør norrønt skjótr ‘skyss(hest)'

Tyding og bruk

  1. det å skysse (1) folk;
    Døme
    • få skyss med ein bil;
    • få skyss over fjorden;
    • få fri skyss
  2. Døme
    • skyssen svinga inn på tunet
Artikkelside