Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
15 treff

Nynorskordboka 15 oppslagsord

følgje 3, følge 3, fylgje 4

følgja, følga, fylgja

verb

Opphav

norrønt fylgja; jamfør tysk folgen

Tyding og bruk

  1. fare eller gå saman med (nokon);
    Døme
    • følgje nokon heim;
    • følgje ein på turen;
    • verten følgde gjestene ut;
    • følgje straumen;
    • slutt å følgje etter meg!
  2. kome etter (som neste ledd);
    avløyse
    Døme
    • brev følgjer seinare;
    • ei vond tid følgde;
    • mykje følgde i kjølvatnet av hendinga;
    • følgje etter den avtroppande leiaren i stillinga
  3. fare langs
    Døme
    • følgje vegen;
    • vegen følgjer stranda;
    • helikopteret følgjer terrenget;
    • følgje horisonten med auga
  4. rette merksemda mot;
    observere, oppfatte, studere
    Døme
    • følgje hendingane på nært hald;
    • følgje ein med auga;
    • følgje utviklinga nøye;
    • følgje kampen på storskjerm
  5. handle i samsvar med;
    rette seg etter;
    Døme
    • følgje samvitet;
    • følgje råda frå styresmaktene;
    • følgje føredømet til nabolandet;
    • denne framgangsmåten følgjer ikkje vanleg praksis
  6. vere resultat eller slutning
    Døme
    • av det følgjer at vi må byggje ut vegnettet i området
  7. vere eller henge saman med;
    høyre til
    Døme
    • det følgjer mykje stress med jobben;
    • det følgjer slikt liv med henne;
    • må hell og lykke følgje deg!
    • namnet følgjer ætta
  8. ta regelmessig del i
    Døme
    • følgje undervisninga;
    • mange sjåarar følgjer serien kvar veke
  9. få faste oppdateringar om eller frå ein person, organisasjon eller liknande på sosiale medium
    Døme
    • følgje kvarandre på Instagram;
    • det er mange som følgjer statsråden på sosiale medium

Faste uttrykk

  • følgje av seg sjølv
    vere sjølvsagd
  • følgje ein til grava
    delta i gravferda til nokon
  • følgje med
    bli med, halde tritt;
    vere merksam;
    passe på
    • følg med inn!
    • sokken følgde med da ho tok av seg støvelen;
    • følg med ungen litt!
    • du må følgje med i tida;
    • eg har litt vanskeleg for å følgje med i timen
  • følgje opp
    gå eller arbeide vidare med noko mot eit mål;
    utfylle, komplettere
    • følgje opp ei sak;
    • lova må følgjast opp i praksis;
    • følgje opp suksessen;
    • følgje opp kurset med praktiske øvingar
  • følgje på
    halde følgje;
    kome etter;
    halde fram
    • om renta blir kutta, vil truleg bankane følgje på med lågare rente for bustadlån
Artikkelside

nyslegen

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som nyleg er slegen eller kutta;
    Døme
    • nyslege gras
  2. som nyleg er vorten eller utnemnd til noko;
    Døme
    • ein nyslegen riddar av St. Olav;
    • den nyslegne doktoren heldt tale
  3. som nyleg er mynta (2 eller prega;
    Døme
    • ein nyslegen femøring

Faste uttrykk

  • som ein nyslegen toskilling
    som er skinande, rein og blank
    • skallen hans var som ein nyslegen toskilling
Artikkelside

squash 2, skvåsj 2

substantiv hankjønn

Uttale

skvåsˊj

Opphav

gjennom engelsk frå det nordamerikanske språket narragansett; kortform av asquutasquash ‘grønne ting ein kan ete rå’

Tyding og bruk

samnemning på ymse slag små graskar, ofte rundt 20 cm lange og slanke med grønt eller gult skal;
Cucurbita pepo
Døme
  • han kutta squashen og hadde i salaten;
  • dei dyrka squash i hagen
Artikkelside

uslått

adjektiv

Tyding og bruk

  1. om mark: med gras som ikkje er kutta;
  2. om gras: som ikkje er kutta;
    • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
      • uslått gras;
      • uslåtte grastustar
    • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
      • graset var uslått;
      • mange av grastustane er framleis uslått
Artikkelside

uslegen

adjektiv

Tyding og bruk

  1. om mark: med gras som ikkje er kutta eller slege (2;
    Døme
    • eit uslege jorde;
    • dei gamle slåttemarkene var uslegne
  2. om gras: som ikkje er kutta;
    Døme
    • uslege gras
Artikkelside

nyslått

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som nyleg er slått eller kutta;
  2. som nyleg er vorten eller utnemnd til noko;
    • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
      • ein nyslått riddar av St. Olav;
      • fem nyslåtte riddarar av St. Olav
    • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
      • riddaren er nyslått;
      • riddarane er nyslått
  3. som nyleg er mynta (2 eller prega;
    • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
      • ein nyslått skilling;
      • mange nyslåtte skillingar
    • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
      • skillingen var nyslått;
      • skillingane var nyslått

Faste uttrykk

  • som ein nyslått toskilling
    som er skinande, rein og blank
    • overflata låg som ein nyslått toskilling
Artikkelside

ostehøvel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

høvelliknande reiskap til å skjere skiver av ost med

Faste uttrykk

  • kutte med ostehøvel
    skjere ned litt overalt
    • dei har kutta budsjettet med ostehøvel
Artikkelside

navlestreng

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. streng med blodårer som knyter fosteret til morkaka
  2. i overført tyding: viktig sambands- eller tilførselslinje
    Døme
    • hurtigbåten er navlestrengen mellom Stavanger og Sauda

Faste uttrykk

  • kutte navlestrengen
    bryte sambandet med noko eller nokon
    • han har ikkje kutta navlestrengen til heimfylket
Artikkelside

kutte 2

kutta

verb

Opphav

jamfør engelsk cut

Tyding og bruk

  1. skjere eller hogge raskt;
    Døme
    • kutte tauet;
    • kutte seg i fingeren
  2. bryte av, stanse
    Døme
    • kutte straumen;
    • kutte av midt i tala
  3. skjere ned, redusere
    Døme
    • kutte prisane;
    • vi må kutte utsleppa av klimagassar;
    • dei kutta i kulturbudsjettet

Faste uttrykk

  • kutte ned på
    redusere
    • kutte ned på drikkinga i helgene
  • kutte svingar
    1. svinge så krapt at ein kjem over i innersvingane
    2. ta snarvegar for å oppnå noko
  • kutte ut
    1. slutte med;
      fjerne, ta ut
      • kutte ut alle gamle tradisjonar
    2. slutte, stogge
      • kutt ut, ikkje gjer det der!
      • kan du ikkje berre kutte ut!
Artikkelside

ufør

adjektiv

Opphav

jamfør før (1

Tyding og bruk

  1. ikkje i stand til (å gjere noko særskilt);
    ikkje kapabel;
    uskikka;
    jamfør arbeidsufør
    Døme
    • han er ufør til gardsarbeid
  2. som på grunn av sjukdom eller skade har varig nedsett funksjonsevne
    Døme
    • ho er vorten ufør
    • brukt som substantiv:
      • dei kutta i stønaden til uføre
  3. Døme
    • det er uført etter vegen
Artikkelside