Avansert søk

Enkelt søk

Nynorskordboka 8 oppslagsord

sprudle

sprudla

verb

Opphav

frå tysk; samanheng med sprute

Tyding og bruk

strøyme (1, 1), velle
Døme
- vatnet sprudlar fram frå kjelda
boble (2, 1), perle (2, 1);
jamfør sprudlande (1)
Døme
- seltersen sprudlar i glaset
i overført tyding: vise at ein er glad;
jamfør sprudlande (2)
Døme
- sprudle av glede

Artikkelside

puldre

puldra

verb

Tyding og bruk

sprute eller velle fram;

boble (til dømes om kokande vatn)

Døme

vatnet kom puldrande opp av den varme kjelda

Artikkelside

empirisme

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

vitskapleg retning som held røynsla for einaste kjelda til kunnskap og sannkjenning;

til skilnad frå rasjonalisme (1)

Artikkelside

rasjonalisme

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

filosofisk retning som hevdar at fornuft og tenking er den grunnleggjande kjelda til kunnskap og erkjenning;
til skilnad frå empirisme
teologisk retning, særleg på 1700-talet, som prøvde å forklare religion rasjonelt

Artikkelside

geysir

substantiv hankjønn

Uttale

gæiˊsir eller jæiˊsir

Opphav

etter namnet på kjelda Geysir på Island, jamfør islandsk geysa ‘sprute’; av gøyse (

Tyding og bruk

varm, sprutande kjelde (1)

Artikkelside

dødssynd

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

i den romersk-katolske kyrkja: grov synd (1) som ein berre kan få tilgjeving for gjennom eit sakrament
Døme
- dei sju dødssyndene;
- latskap er ei dødssynd
i overført tyding: grovt brot på ein regel eller ei norm
Døme
- å sitere utan å gje opp kjelda er ei dødssynd

Artikkelside

fysiokrati

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør -krati

Tyding og bruk

økonomisk retning på 1700-talet som såg på jorda og jordbruket som kjelda til all rikdom

Artikkelside

sanningsgehalt

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

kor mykje og kva som er sant i ei utsegn;

sanningsinnhald;

jamfør gehalt (2)

Døme

gå god for sanningsgehalten i kjelda

Artikkelside